Donanmasıyla da süper güç: Rusya

Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov’un, "Bundan birkaç yıl önce Türkiye’nin neredeyse Karadeniz’in efendisi olduğu söyleniyordu. Artık her şey değişti” demesi bir dönemin son bulduğunu gösteriyordu.

0
14
Cenk Başlamış
Konuk Yazar

Gerasimov’un, “Türkiye’nin artık Karadeniz’in efendisi olmadığını” söylerken aslında tam olarak kastettiği Rus donanmasının yeniden doğmasıydı. Bu açıklamadan çok değil, 20-25 yıl önce, 1991 yılının sonlarında dağılan Sovyetler Birliği’nin mirasçısı olan Rusya, özellikle 1990’ları siyasi, ekonomik ve etnik kaos içinde geçirmiş, hatta o kadar ki, ordusunda açlıktan ölümler yaşanmıştı. Oysa ilk donanmasını 1600’lerin sonunda kuran Rusya, Sovyet döneminin sonuna doğru 250 gemilik bir savaş filosuna ulaşmış bir deniz gücüydü aynı zamanda.

Çöküş döneminde bile Karadeniz ihmal edilmedi

Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla her alanda yaşanan çöküş orduyu, dolayısıyla donanmayı da derinden etkilemişti. Yine de Rusya, o sıralarda tarihinin en zayıf günlerini yaşarken bile devletteki bazı odaklar uzun vadeli düşünüyor, hayati bazı kararları uygulamaya çalışıyor, örneğin ülke için stratejik önem taşıyan yaklaşık 200 yıllık geçmişi bulunan Karadeniz filosunun karargahı için Sivastopol’ün ait olduğu Ukrayna ile uzun dönemli “üs kiralama” anlaşması imzalıyordu. Vladimir Putin’in 2000 yılında iktidara gelmesinin ardından Rusya’nın her alanda toparlamaya başlaması deniz kuvvetlerine de yansıdı.

Kursk travması atlatıldı donanmaya yeni gemiler geldi

Aslında, tam da bu sürecin başlangıcında Rusya’da hem ülkeyi yönetenlerde hem de vatandaşlarda travma etkisi yaratan bir olay yaşandı. 2000’de içinde 118 denizci bulunan Kursk denizaltısı Barents Denizi’ndeki bir tatbikat sırasında battı. Denizcilere bir türlü ulaşamayan, hatta önceleri kazanın meydana geldiğini bile kamuoyundan saklayan donanma komutanları günler sonra yabancı ülkelerin yardım önerisini kabul etmek zorunda kaldı ama artık çok geçti. Bu olay, Rusya’yı yönetenlerin silahlı kuvvetlerin gerçek durumunu görmesini ve önlem alınması gerektiğini anlamasını sağladı.

Putin yönetiminde yeniden ayakları üzerinde doğrulmaya başlayan Rusya’nın ordusunu da güçlendirmesi kaçınılmazdı. Bunun sonucu olarak 2012 yılında Putin, donanmanın önüne 2020 yılına kadar yeni 51 savaş gemisi ve 24 denizaltı katılması hedefi koydu.

Ve Kırım’ın ilhakı

Rusya’nın 2014 yılı başlarında Ukrayna’ya ait olan Kırım’ı ilhak etmesinin belki de en önemli nedeni, Karadeniz donanmasının bulunduğu Sivastopol’de bir gün karşısında NATO askerlerini görme korkusuydu ki, Ruslar için bu kâbus senaryosunun gerçekleşmesi olurdu. Başından beri Karadeniz’in bir NATO denizine dönüşmesinden endişe eden Rusya, 1990’larda Türkiye’ye kaptırdığı üstünlüğü, Genelkurmay Başkanı Gerasimov’un yukarıdaki açıklamalarına bakılırsa artık yeniden ele geçirmiş görünüyor. Rusya için Karadeniz kadar Akdeniz’in de büyük önemi var…

Suriye operasyonu ile Doğu Akdeniz’e inen Rusya

Moskova’nın 30 Eylül 2015’te başlayan Suriye operasyonu için en az 10 neden sıralanabilir, bu nedenlerin arasında Rusya’nın eski Sovyet coğrafyası dışındaki tek üssünün Suriye’nin Tartus limanında bulunduğunu da unutmamak gerekiyor. Eğer Rusya Suriye’ye müdahale etmeseydi yegane üssünü kaybetmesi tehlikesi doğacaktı. Günümüzde Rusya Deniz Kuvvetleri toplam beş filonun birleşmesinden oluşuyor; bunlar Baltık, Kuzey, Karadeniz, Hazar ve Pasifik donanmaları. Bu filolarda yer alan 300’den fazla gemi arasında 67 denizaltı, 32 çıkarma gemisi, 15 destroyer, 9 fırkateyn, 3 kruvazör ve bir de uçak gemisi bulunuyor.

Bu gemilerden öne çıkanlar şöyle:

Rusya’nın sahip olduğu tek uçak gemisi Amiral Kuznetsov 1985 yılından beri denizlerde. Değişik füze sistemleriyle donatılan 302 metre uzunluğundaki gemi toplam 28 savaş uçağı taşıyabiliyor.

Nükleer yakıtla çalışan Büyük Petro kruvazörü uçak gemileri sayılmazsa dünyanın en büyük gemisi. 727 kişilik personeli bulunan 251 metre uzunluğundaki gemi S-300’ler dahil yüzlerce füze taşıyabiliyor.

Karadeniz donanmasının amiral gemisi olan Moskova kruvazörü Rus donanmasının en güçlü yedi gemisi arasında yer alıyor. 1983 yılından bu yana hizmette olan Moskova, 2008 yılındaki Rus-Gürcü savaşında ve 2014 yılında Ukrayna donanmasının abluka altına alınmasında görev yaptı. Kruvazörün ikizi olan Varyag Pasifik donanmasının amiral gemisi konumunda bulunuyor.

2013 yılından bu yana hizmette bulunan nükleer denizaltı Yuriy Dolgorukiy’in silahları arasında Bulava tipi 16 balistik füze yer alıyor. 170 metre uzunluğundaki gemi, üç aya kadar denizde kalabiliyor. Özetle, Rusya uluslararası sahneye dönüşünü denizlerde de taçlandırmak istiyor.

CEVAP VER