ARKTİK’TEKİ YASAKLI NİKEL MADENİNE İLK KEZ BİR TÜRK GİRDİ

DÜNYANIN EN DERİN MADENLERİ BU ŞEHİRDE

Norilsk şehri dünyanın en büyük Nikel ve Paladyum rezervlerine sahip, bu yüzden de dünyanın en büyük ve en derin madenlerine de sahip.

Dünyanın en sert iklimine sahip bu bölgede yüz binin üstünde insan yaşamakta, kışın kar fırtınaları ile birlikte oluşan rüzgar, insanları evden çıkarmayacak şiddetde sahip. Şehri özel kılan ise, bu şehre araba ile, demir yolu ile gelinemez, çünkü yol yok ! Sadece nehir yolu ve hava yolu, o da doğa ana müsaade ederse.

Bu bölgede toprağın üç metre altı buz, binalar buzun içerisine çakılan uzun temellerin üzerine inşaa edilmiş, Stalin döneminin mimarisi, bu zor coğrafyada, zor meteorolojik şartlarda inşa edilmiş.

Baktığınızda burası Rusya’nın en ücra köşesi ve ülkemizin en ücra köşesi ile karşılaştırdığımızda, bu mimari yapılara hayran olup, ister istemez derin düşüncelere dalıp, “acaba bizde neden olamadı” diyorsunuz kendi kendinize.

RUS GAZETECİLERİN BİLE GİREMEDİĞİ NİKEL MADENİ

Youtube kanalım için belgesel çekimleri yaptığımdan dolayı, maden şirketi bana kapılarını açtı ve çoğu Rus gazetecinin sokulmadığı yerlere beni sokup video çekmeme izin verdiler, çünkü onlara ülkemizde yaşanan maden kazalarında yaşamını yitiren madencilerimizin kaç kişi olduğunu söylemiş, belki çekeceğim görüntülerde maden işçileri sendikasının bir şeyler görüp öğrenebileceğini söylemiştim. Yerin tam 850 metre altına, dünyanın en kuzeyinde bulunan, Rusya’nın stratejik bölge korumasındaki nikel madenine ilk giren Türk olmak ile beraber, bu bölgenin ilk videosunu çeken Türk oldum.

Güzel ülkemin “kötü kalpli bazı yöneticileri” beni şaşırtmadı ve maden işçileri sendikasına yazı yazdığım halde geri dönüş olmadı.

Umarım madenci abilerimiz ve kardeşlerimizin önüne videom çıkmıştır ve bakır madenlerimiz ile bir mukayese etme şansları olmuştur.

Bu şehir ve bölge insanı çok şaşırtıyor, şehirde bulunan camiyide bir Cuma günü ziyaret ettim ve imamı ile sohbet ettim. Cami imamına bu bölgede nasıl oruç tuttuklarını sordum, çünkü yaz ayında hiç güneş batmıyor, kış ayında ise hep gece. O da sağolsun anlattı güzelce ve videoda bu konuyu merak eden Türk halkının müslüman kesimi için ilginç bilgi bulunmakta.

 

 

DENİZ KARTALI İÇİN ÖZEL FOTOĞRAFLAR

Cami dünyanın en kuzeyinde bulunması nedeni ile rekorlar kitabına da girmiş, bu yüzden insan oraya girdiğinde kendini özel hissediyor.

Sitemizin yöneticisi Gökhan Karakaş ile konuştuğumda, bu limanın ve diğer gördüğüm şeylerin fotoğraflarını çekmem için beni tembihlemişti, çünkü fotoğraftan çok video ağırlıklı çalışıyorum.

Bu sefer bolca fotoğraf çektim “Deniz Kartalı” için.

Norilsk ve şimdi anlatacağım dünyadaki en eşsiz limanının iki saatlik videosunu dilerseniz izlersiniz, fakat ben işin denizcileri ilgilendiren kısmına girmek istiyorum.

“Arktik, Dudinka Limanı”

Dünyanın en büyük nehirlerinden biri olan Yenisey nehrinin Kuzeyinde bulunan Dudinka adlı bu şehir, dünyanın en sıradışı limanına ev sahipliği yapıyor, her yıl milyarlarca dolarlık değerli madenin Murmansk limanına yola çıktığı ilk nokta burası.

1935 yılında, Krasnoyarsk limanından nehir gemilerinin malzeme getirip boşaltması için inşaa edilmeye başlanan bu liman, Norilsk şehrine gelecek tüm ekipman ve malzemeler için elzemdi.

Uçakların ve Nehirlerin o yıllarda kışın kullanılamaması, yaz döneminde tüm yolların en aktif şekilde kullanılmasını gerektiriyordu.

KUZEY GÜNLERİ VE GECELERİ!

Bölgeye ilk gidenler, Arktik bölgesinin pek çok zorluğu ile karşılaşıyordu, bunlardan iki tannesi ise şunlardı.

Kuzey günleri ve Kuzey Geceleri !

Yazın güneşin hiç batmadığı, kışın ise hep gece olduğu günler insanoğlunu çok zorluyor ve vitamin gereksinimini de hat safhaya çıkarıyordu.

Buda yetmiyor her yer tundraydı.

Tundrayı gezerken birbirinden güzel şelaleler gördüm ve o dönemde jeologların ne tür zorlukları, arazileri gezdiklerinin empatisini yaptım. Tundra da gezerken topraktan fışkıran kömürü çıplak el ile çıkardım.

Bölgenin arazisinde gezerken, bu coğrafyada, kene, yılan ve zehirli mantarın olmadığını öğrendim, fakat acı bir şekilde zehirli sineklerin olduğunu öğrendim. Isırdıkları yer kanıyor ve dört beş gün derideki şişlik inmiyordu. Yaz ayının en belalı şeyi sineklerdi ve hiç bir ilaç onları durdurmaya yetmiyor.

İşte zorlu kış ve yaz aylarında liman kurulmuş, çevresine evlerde kurulmuştu, hatta hemen bir Lenin heykeli ile birlikte kültür evide yapılmıştı, fakat yazın yapılan bu yapıları bir yıl sonra, donmuş Yenisey nehrindeki buzlar eriyince büyük bir tehlike bekliyordu.

Sel !

Bu coğrafyanın da kaderi buydu, nehirleri donar ve ilkbaharda suyun üstündeki 3 metrelik buz kalıpları erimeye başlar, erimenin etkisi ile buzlar nehir kenarına doğru birbirinin üstüne çıkarak daha sonra erir, eriyen sular ise önüne ne gelirse altına alırdı.

Bakmayın geçmiş zaman kullandığıma, durum halen devam ediyor, fakat biraz farklı !

Yıllar yılları kovalarken liman ile Norilsk arasında demiryolu ağı kurulmuş, asfalt yollar inşaa edilmiştir.

Asfalt diyorum ama aklınıza otoban gelmesin, videoyu izlediğinizde böyle zorlu bir coğrafyaya Rusların neleri nasıl yaptığını sıradan bir insan herhalde anlayamaz.

Demiryolu ağı Norilsk’den yüklediği değerli işlenmiş madeni buraya getirmek için kullanılıyor, ya da Dudinka limanına Krasnoyarsk üzerinden gelen ekipmanların Norilsk’e ulaşması için kullanılmakta.

Liman gelişerek şimdiki halini almış, 112 adet portal vinç, demiryolu vinçleri, ünlü Libherr marka tekerlekli vinçler ile dolu liman.

Bu liman, 14 metreden itibaren su altında kalabilen 8 yüksek su rıhtımı da dahil olmak üzere 23 nehir ve 9 deniz rıhtımından oluşmaktadır. Rıhtım derinlikleri 8 ila 12 metre arasında değişmekte olup, 17 bin tona kadar kaldırma kapasiteli gemilerin kabulüne olanak sağlamaktadır.

Limanın işletmesi dünyanın en büyük Nikel maden şirketi olan Nornickel şirketinin sorumluluğunda olduğu için, son teknoloji tüm ekipmanları limana adapte edip, en zorlu şartlarda limanı işletiyorlar.

Örneğin uzaktan, kule vinçe çıkmadan tren vagonlarına, oturduğu yerden yük dolduran operatorlere sahip bu liman. Rusların geliştirdiği, tıpkı oyun konsoluna sahip bu teknoloji ile bir odanın içerisinden üç farklı vinç, zorlu kış şartlarında dışarıya çıkmadan idare ediliyor.

Liman idaresi, Türkiye’ye daha iyi görüntüler gösterebilmem için beni bir römorkör gemisi ile Yenisey nehrinde gezintiye çıkardı.

Gemide çekimler yaparken, kaptanımız, geminin montajının Rusya’da yapıldığını, parçalarının ise yurtdışından geldiğini anlattı.

Kaptan ile sohbet ederken,  asıl ilginç olan konuyu orada daha net anladım.

Römorkör gemisinden limana baktığımda, lima’nın alçak kısmı ve yüksek kısmı daha bariz görülüyordu, bu da ilkbahar ayında buzların erimesi ile oluşan su baskınları ve limanın su altında kalmasını özetliyor.

NÜKLEER BUZ KIRICI GEMİ

Limanın çalışmaması demek Rus ekonomisine darbe demektir, bu yüzden mühendisler bu doğa olayının gerçekleşmesi sonrası oluşan zarara bir çare bulmaları gerekiyordu. Rus mühendisler, her yıl tekrarlanan ve su altında kalan liman için raylı sistemi çok uzun zaman önce bulmuşlar. Buzlar eriyip sular limanı basmadan önce, limanda çalışan vinçler rayların yardımı ile daha üst bölgeye çıkarılıyor, sular normal seviyesine çekildiğinde ise tekrar raylar vasıtası ile eski yerlerine döndürülüyorlar, kış ayında da liman stabil, fakat nehirde durum değişiyor.

Buz tutan nehir her daim buz kırıcı sınıfında çalışan yük gemilerini zorluyor, dizel çalışan bu gemiler bazen kendi başlarına ilerleyemiyor, ya da kıramayacakları buzlara denk geliyorlar, işte o zaman nükleer buz kırıcı gemi devreye giriyor.

Bu bölge haritasına dikkatlice bakmayan denizcilerimiz muhtemelen bu limanı görmemiştir, fakat bu limandan yükünü alan gemiler yaz ayında Kuzey ve Güneye nehir üzerinden yük taşırken, Kış ayında, Yenisey Dudinka limanından aldığı yük ile, Arktik okyanusunun uzantısı olan, buzlu Kara Deniz in’de 2437 km yol yaparak Murmansk limanına yük taşıyorlar, bu yükler ise öyle sıradan yükler değil, milyarlarca dolarlık maden !

Rusların Arktik bölgesindeki çalışmaları takdire şayan, çünkü doğa ile barışık yaşamayı, pratik çözümleri üretmeyi, hayata pozitif bakmayı öğrenmişler, videoda yaptığım röportajlarda bunu çok iyi gözlemleyebilirsiniz.

Benim en çok hayran kaldığım ise, Ruslar Nehirlerden ve göllerden avladıkları balıkları mutfaklarına çok iyi yerleştirmişler, bu da ev ekonomisine artı bir değer kazandırıyor, ülkemizde ise çoğunluk tarafından sadece deniz balığı bilinmekte, o da sahile yakın bölgelerin mutfaklarında pişmekte.

Bu seyahatimde Rus halkının tekdüze bir Sovyet kültürünü almadığını, Kuzey Sibirya’nın farklı kültürlerine sahip olduklarını öğrendim.

Aynı zamanda Rus halkının, doğanın zorlu şartlarına teslim olmayıp, o kimsenin yaşamak istemediği bölgede kendilerine yuva kurup, tüm zorlu şartlara yaşamalarına şahit olarak, dünyanın bu halkı nasıl da yanlış tanıdığına kanaat getirdim. Çektiğim video belgesel niteliğinde ve uzun, ben bir şeyin zaman harcandığı takdirde öğrenilebilineceğini düşünenlerdenim, bu yüzden kaliteli bir işi bir kere yapıyorum. Maalesef ülkemizde insanlar artık aynı ideolojik fikri paylaştıkları insanların içeriklerini paylaşmakta ve çok yüksek takipçli, kendini Atatürkçü tanımlayan insanlar bile ülkem için yaptığım, emek verdiğim bu videoyu paylaşmamakta, bu da beni, aynı ideolojik düşünce de olduğum insanlar adına çok üzmekte. Youtube kanalımında ABD tarafından kasıtlı sansüre uğradığını belirtmek isterim, çünkü Türkiye Cumhuriyeti’nde Rusya konusunda en kapsamlı videoları üreten bu kanal.

Bu yüzden videoyu dostlarınız ile paylaşmayı unutmayın.