Deniz Kültürü Haberleri

2 Ağustos 1926 gecesi Ege Denizi’nin açık sularında Türk bandıralı Bozkurt gemisi ile Fransız bandıralı Lotus gemisi arasında yaşanan çarpışma, sekiz Türk denizcisinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanmış ve genç Türkiye Cumhuriyeti’ni uluslararası hukuk tarihinin en çarpıcı davalarından birinin merkezine taşımıştır. Fransa’nın, Türk mahkemelerinin bir Fransız vatandaşını yargılama yetkisini sorgulaması, meselenin Lahey’deki Uluslararası Daimî Adalet Divanı önüne taşınmasına yol açmıştır. Divan’ın 7 Eylül 1927 tarihli kararı, yalnızca Türkiye lehine bir hüküm değil, aynı zamanda uluslararası hukukta devlet egemenliğinin sınırlarına ilişkin temel bir ilkenin —Lotus İlkesinin— doğuşunu da simgelemektedir. Bu çalışma, söz konusu davayı tarihsel bağlamı, diplomatik boyutu, hukuki muhakemesi ve uluslararası hukuka kalıcı etkisi çerçevesinde bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır.

Yalova’nın Altınova ilçesinde bulunan Cemre-1 Tersanesi’nde görev yapan bir mühendis, henüz bilinmeyen nedenle üretim müdürüne tabancayla ateş açtı. İddiaya göre tersanede mühendis olarak çalışan Mete A. (30), henüz bilinmeyen bir nedenle üretim müdürü Engin Y.’ye (41) tabancayla ateş açtı. Saldırıda bacaklarına 6 kurşun isabet eden Engin Y., olay yerine sevk edilen sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından hastaneye kaldırıldı. Gemi Mühendisleri Odası olaya ilişkin bir açıklama yaptı.

İMEAK Deniz Ticaret Odası’nın 310 sayfayı aşan 2025 Denizcilik Sektör Raporu, verilerin zenginliğine rağmen sektörün kronikleşen yapısal boşluklarını gözler önüne serdi. Gemi Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı İlham Çelebi’nin kaleme aldığı eleştirel değerlendirmede; bayrak kaçışını önlemek için kurulan Türk Uluslararası Gemi Sicili’nin (TUGS) son üç yıldır tonaj kaybetmesine dikkat çekilirken, odanın omurgasını oluşturan 48 meslek komitesinin periyodik performans raporlarından mahrum olduğuna vurgu yapıldı. Küresel zabitan açığı, gemi kumanya pazarında Türk mutfağı entegrasyonu ve Norveç’in NOx fonu modeline benzer denizciliğe özel Ar-Ge fonu kurulması ise sektörün geleceği için acil stratejik hamleler olarak sıralandı.

Anadolu’nun yaklaşık 5 bin yıllık tarım mirası olan ata tohumu Kavılca buğdayı yeniden üretime kazandırıldı. 73 dekarlık alanda gerçekleştirilen üretimden yaklaşık 17 ton ürün elde edilirken, kadim tohum hem yeniden çoğaltılarak gelecek kuşaklara aktarılacak hem de Küllüoba Ekmeği’nin üretiminde kullanılacak.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl ortalama 236.000 kişi suda boğularak hayatını kaybediyor. Kazaya bağlı ölümler arasında küresel olarak 3. sırada yer alan suda boğulma olaylarını önlemek için Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu 25 Temmuz gününü “Dünya Boğulmayı Önleme Günü” (World Drowning Prevention Day) olarak ilan etmişti. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre doğrudan kayıtlara geçen yıllık ortalama boğulma sayısı 600 ile 650 civarındayken; denizler haricinde göller, barajlar, akarsular ve özellikle tarım arazilerinin yoğun olduğu bölgelerdeki sulama kanalları da hesaba katıldığında (AFAD ve uzman raporları doğrultusunda) bu sayı yıllık ortalama 1.000 vakaya kadar çıkabiliyor.

Türkiye’de de mersin balığı türlerinin avlanması yasak olmasına rağmen türler için en büyük tehditler arasında yer alıyor. Öte yandan Avrupa’nın son doğal hayattaki Tuna mersin balıklarının yasa dışı avcılıkla yok edilme aşamasına geldiği öğrenildi. Yetkililer son 10 yılda, en az 6,5 ton yasa dışı mersin balığı eti ve bütün mersin balığı ele geçirdi.

Beykoz Belediyesi tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen Su Sporları Festivali, sporseverleri ve İstanbulluları Boğaz’ın serin sularında buluşturdu. Festival kapsamında gerçekleştirilen Açık Deniz Yüzme Yarışması, kano mücadeleleri ile muz ve ringo etkinlikleri, katılımcılara spor ve eğlence dolu unutulmaz bir yaz günü yaşattı.

Tuzla Belediyesi’nin ev sahipliğinde, Tuzla Deniz Yıldızı Spor Kulübü iş birliğiyle düzenlenen 3. Tuzla Deniz Festivali kapsamında gerçekleştirilen “Tersaneler Yarışıyor 2026” Dragon Bot Yarışları tamamlandı. Türk kabotajının 100. yılına özel düzenlenen organizasyonda İstanbul Tersane Komutanlığı şampiyon olurken, Cumhuriyet ve Türk Kabotaj Hakkı’nın 100. Yılı Kupası’nı Sedef Tersanesi kazandı.

1 Temmuz 1926 Kabotaj Kanunu’nun kabul tarihidir. Türk milletine kendi denizlerinde egemen olma hakkını veren kanunun 100’üncü yılındayız. Bir ülkenin deniz gücü, sadece donanması ile ölçülmez.

Mavi Vatan kavramının geliştiren Emekli Amiral Cem Gürdeniz, geçtiğimiz hafta yayınlanan bir yazısında şöyle ifade etmişti: “Türkiye’nin jeopolitik doktrini olan Mavi Vatan vizyonu, yalnızca donanma gücü veya ticari tonajla değil; denizle kurulan organik bağın bir “yaşam kültürü” haline gelmesiyle tahkim edilebilir. Bu bağlamda denizcileşme, milyonlarca vatandaşın gerek kıyılara gerekse amatör tekneler üzerinden denizin kendisine erişiminin önündeki engellerin kaldırılmasını gerektiren bir kamu politikasıdır.”

Tuzla’nın 2 bin 500 yıllık tarihi, kültürel mirası, denizcilik geçmişi ve geleceğe yönelik potansiyeli, Tuzla Belediyesi Nikah Sarayı ve Kültür Merkezi Mevara Salonu’nda düzenlenen “Denizin Kucakladığı Şehir: Tuzla” sempozyumunda masaya yatırıldı. Tuzla Belediyesi tarafından Ada Tersanesi’nin desteğiyle yayımlanan “Denizin Kucakladığı Şehir: Tuzla” kitabı kapsamında gerçekleştirilen sempozyumda akademisyenler, araştırmacılar, gazeteciler ve vatandaşlar bir araya geldi. Gazeteci-yazar Gökhan Karakaş’ın moderatörlüğünde düzenlenen etkinlikte, kitabın yazarları Prof. Dr. Vahdettin Engin, Doç. Dr. Neval Halaçoğlu, Dr. Murat Erdin, İskender Özsoy ve Gökhan Karakaş ilçenin tarihine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.