ARKADAŞIM RÜZGAR

Ferahlık veren rüzgarlar

Bizim dışımızda deniz sporu yapan yelkenciler, sörfçüler deniz üzerinde mutlaka kendilerine göre rüzgar arar ve arkadaş olmak isterler. Bulurlar ve anlaşırlarsa mutlu olurlar. Yaz sıcaklarında körfezlerde esen insana ferahlık veren rüzgarlar vardır. İskenderun Körfezi, İzmir Körfezinde esen rüzgarlar sıcak havayı yanınızdan uzaklaştırır. Bu rüzgarların ismi meltemdir, bazı bölgelerde imbat diye isimlendirilir.

Rüzgarla anılan veya isimlendirilen semtler, toplumlar vardır. Yunanistan’ın Pire bölgesinde yaşayan, rüzgar nereye sürüklerse o yöne yönelen denizciler, “rüzgarın çocukları” olarak anılırlar. Kıbrıs müdahalesinden bir sene sonra çalıştığım gemiyle Pire’ye havuza gittik. Nasıl karşılanacağız endişesi içimizdeydi ama sanki misafirliğe gelmişiz muamelesi gördük. İstanbul’da kendi evimizdeymişiz gibi hissettik.

Rüzgarın çocuklarını yakından tanıma fırsatı doğdu; tersane işçileri, feribot mürettebatı ve uzak sefer yapan kaptanlar çoğunlukla Pireli denizcilerdir. Pire’nin bir bölgesi olan “Paşa Limanı” restoranlar (taverna) bölgesidir. O tarihlerde restoran sahipleri çoğunlukla İstanbul’dan giden Rumlardı. Çengelköylü Panayot’un tavernasında “Hemşehrilerim gelmiş, Çengelköy havası getirmişler” diyerek bizden hesap almazdı. Bedenleri Pire’de ama kalpleri İstanbul’daydı.

Pire’yi Beşiktaş’a benzetirim. Ortaköy Beşiktaş’ın “Paşa Limanıdır”. Pire’nin futbol takımı Olimpiakos’un renkleri kırmızı-beyazdır, Beşiktaş’ın da renkleri başlangıçta kırmızı-beyazdı. Balkan Harbi’nde takım çok şehit verince renklere siyah eklenmiş. Yunanistan’ın denizcilik okulları Pire’dedir; bizim de bir zamanlar Denizcilik Okulumuz Beşiktaş’taydı.

 Ancak esas Pireli çocuklara atfedilen şarkı Dalida’nın söylediği “Les Enfants du Piree” (Pire’nin Çocukları) dır. Bu şarkı rüzgara karşı koşan çocukları anlatır. Denizci olduğumuzu Pire’de anladık. Panayot’un tavernasında yan masalardan sürekli ikramlar gelirdi. Teşekkür etmek istediğimizde Panayot “Siz misafirsiniz, racona ters düşer, sadece kadeh kaldırın” derdi. Biz de öğrendiğimiz Yunanca ile “Stini yamas” (sağlığınıza) ve “Efharisto” (teşekkürler) derdik. Onlar da “Kalosi irtate” (hoş geldiniz) ve “Yessu Turco” (yaşa Türk kardeş) diyerek karşılık verirlerdi. Yaşadıklarımız gerçek bir denizci dayanışması ve sevgisiydi.

 

Dünya denizlerinde senelerce bayrak gezdirdik, kılavuz kaptanlık yaptık. Ancak bugün bir yeşil pasaport bile esirgeniyor; biz denizciler bu ülkede yüzyıllık bir yalnızlık yaşıyoruz. Şilili şair Pablo Neruda’nın dediği gibi: “Yaşamın en aziz dostları denizcilerdir”.

GİDERAYAK

Yazımı Orhan Veli ile bitireyim:

Handan, hamamdan geçtik,
Gün ışığında hissemize razıydık;
Saadetinden geçtik,
Ümidine razıydık;
Hiçbirini bulamadık
Kendimize hüzünler icadettik,
Avunamadık;
Yoksa biz….
Biz bu dünyada değilmiydik.

 

Kaptan M. Ali SÖKMEN