Deniz altındaki gizli tehlikelerden biri olan ve ekosistemi tehdit etmeye devam eden hayalet ağlara karşı Saros Körfezi’nin emektar dalgıçları harekete geçti. Dalabilirim Dalış ve Eğitim Merkezi’nden R. Sinan Işım’ın hazırladığı çalışmayla, yıllardır deniz tabanında avlanmaya devam eden bu ölüm tuzaklarına karşı kapsamlı bir farkındalık ve temizlik projesi başlatıldı. Dalgıçların çevre ve deniz duyarlılığını kanıtlayan projenin geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden dalgıç Melikcan Yenişen’e ithaf edilmesi ise anlamını arttırdı. Dalabilirim Dalış ve Eğitim Merkezi dalgıçları projeye dikkat çekmek için bir tenis ağıyla sualtında tenis oynadı.

Akdeniz için çok önemli olan deniz çayırlarını korumak ve kontrolsüz-düzensiz demirlemeyi önlemek amacıyla geliştirilen tonoz sistemi için Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi pilot bölge seçilmişti. Koylarda denize zarar vermeden bağlama yapabilmek için mapa-şamandıra (tonoz) sistemi devreye sokulurken, tekne boylarına göre günlük tonoz ücretleri belirlenmişti. Aynı tonozda en fazla 3 gün ve bölge genelinde maksimum 11 gün konaklama sınırı getirilirken denize zarar vermeden bağlama yapılması için getirilen mapa-şamandıra (tonoz) sistemine karşı dava açılmıştı. Muğla 2. İdare Mahkemesi, Göcek ve Dalaman koylarında hayata geçirilmesi planlanan Mapa-Şamandıra Projesi için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürütmesini durdurdu. Karar, projeyi doğrudan iptal etmezken, uygulamanın devam edebilmesi için ÇED sürecinin işletilmesini zorunlu hale getirdi.

Ülkemizin en büyük meslek kuruluşlarından aynı zamanda Türk denizciliğinin çatı kuruluşu olan İMEAK Deniz Ticaret Odası’nda başkanlık seçimi heyecanı artıyor. Kurulduğu 1982 yılından itibaren Türk denizciliğinin tarihsel gelişimine hizmet eden Deniz Ticaret Odası’nın başkanlığına aday olan Şadan Kaptanoğlu, süreçle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Büyük Külüp’te denizcilik basınının seçkin isimleriyle biraraya gelen Şadan Kaptanoğlu, Türk denizciliğinin dijitalleşme, yeşil dönüşüm, alternatif yakıtlar, finansmana erişim, artan maliyet baskısı ve küresel rekabet koşullarıyla aynı anda karşı karşıya olduğunu belirterek, Deniz Ticaret Odası’nın yeni dönemde daha hızlı, daha teknik, daha kapsayıcı ve sonuç odaklı bir yapıya kavuşması gerektiğini vurguladı.

Deniz kültürü ve su altı mirasıyla ülkemizin örnek kenti Bodrum, kucakladığı ikonik bir geminin tarihe ve kültüre kazandırılması için tarihi bir mücadele veriyor. Bir deniz efsanesi olarak, 1937 yılında Almanya’da genç Türkiye Cumhuriyeti donanması için dalgıç teknesi olarak inşa edilen ve T.C. Güven adıyla hizmet veren Deniz Büyücüsü için kritik bir dönemece gelindi. Gemiyi 1987 yılındaki emekliliğinden sonra satın alarak yaklaşık 40 yıl boyunca büyük bir özveri ve aşkla koruyan, orijinal dokusunu bozmadan restore eden Aydoğan Acarer’in hayatını kaybetmesinin ardından, denizseverler geminin Bodrum’da müze gemi olarak kalması için çalışmalarını yoğunlaştırdı.

Yüzüncü yıl dönümleri, sadece takvim üzerindeki rakamlardan ibaret değildir. Toplumsal ve kurumsal hafıza açısından büyük bir anlam barındıran; geçmişten gelen mirası geleceğe hasarsız aktarmanın gururudur yüzüncü yıllar. Bir yüzyılı geride bırakmak; 100 yaz, 100 kış önce yaşananların, şartlar değişse de aynı heyecan ve tutkuyla günümüze aktarıldığı bir zaman döngüsüdür. İnsan ömrünün yaklaşık 70-80 yıl olduğu düşünülürse, bir kişinin bu tarihe en fazla bir kez tanıklık edebileceği gerçeği önümüzde durmaktadır.

İnsana ve topluma “Bir asırlık süreçte neler yaptık?” sorusunu sorduran o yüzüncü yıl dönümlerinden birini, geçtiğimiz günlerde yaşadık: Türk Kabotaj Hakkı’nın 100. yıl dönümü. Henüz üç yaşındaki Türkiye Cumhuriyeti’nin T.B.M.M. iradesiyle 19 Nisan 1926 tarihinde kabul edilen ve 1 Temmuz 1926 tarihinden itibaren yürürlüğe giren kabotaj hakkı, emperyalizme karşı bir duruştu. Bu topraklarda, Cumhuriyet öncesinde 600 yıl süren Osmanlı İmparatorluğu döneminde kabotaj hakkı yoktu; denizler, kıyılar, limanlar ve iç sulardaki her türlü ticari ve sosyal faaliyet ağırlıklı olarak Fransız ve İngilizlere devredilmişti. Beş asır önce tanınmaya başlanan (1384’te Venediklilere, 1536’da Fransızlara) kabotaj imtiyazına son veren bu haykırış, “Türk denizlerinde sadece Türk vatandaşlarının hükmü geçerlidir” temeli üzerine kuruluydu.

Türkiye’nin önde gelen su altı fotoğrafçılarından ve İmbat Sualtı Görüntüleme Merkezi’nin kurucusu Bülent Şelli, dalış tutkusunun 30. yılını suyun altında kutlayarak, denizlere olan bağlılığını bir kez daha taçlandırdı. Sualtı tutkunlarının en çok olmak istedikleri yer olan derinliklerde büyük bir buluşma gerçekleştiren Bülent Şelli, Ayvalık’ın eşsiz sularında, bir ömürlük emeğin ve deniz tutkusunun simgesi haline gelen o anları ölümsüzleştirmek istedi. Şelli’nin kariyerindeki 30 yıllık birikimi kutlamak adına gerçekleştirilen bu özel dalış, Ayvalık’ın kristal netliğindeki derinliklerinde, su altı dostları ve öğrencileriyle birlikte yapıldı.

1915 yılında yaşanan Çanakkale Savaşları’nın su altındaki sessiz tanıkları, artık zamana ve doğanın yıkıcı etkilerine karşı daha güçlü. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yürütülen ve denizcilik literatürüne “Derin Miras” olarak geçen proje kapsamında, savaş batıkları katodik koruma teknolojisiyle korozyona (paslanmaya) karşı zırhlandırılıyor. Tarihi savaş gemisi batıklarının korunması için uygulanan proje, deniz suyunun yıkıcı etkilerine karşı geliştirilmiş ileri bir elektrokimyasal koruma yöntemi. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ve 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otoyolu (ÇOK AŞ) iş birliğiyle başlatılan çalışma, batıkların korozyon (paslanma) nedeniyle zamanla yok olmasını engellemeyi hedefliyor. Katodik koruma yöntemi olarak bilinen uygulama ile, korozyon sürecini elektrokimyasal olarak kendine çekerek kendini kurban eden bir alıcının batığın yakınına yerleştirilmesiyle gerçekleşiyor. Dünyada ilk kez bu kadar kapsamlı bir alanda uygulanan bu yöntem ile savaş batıklarının yıpranması yavaşlatılacak.

Türk milleti, tarihte eşine az rastlanır bir mücadeleyle anayurdunu işgalden kurtarmış ve küllerinden yepyeni bir Cumhuriyet kurmuştu. Anadolu aydınlanması tüm hızıyla sürerken, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, gerçekleştirdiği devrimlerin toplumsal yansımalarını titizlikle gözlemliyor; aynı zamanda sınırlarının ötesindeki küresel gelişmeleri ve stratejik dengeleri yakından takip ediyordu. Başlı başına bir başkaldırı olan Millî Mücadele’nin ardından kurulan Türkiye Cumhuriyet’i, artık son prangalarını kırmak, hatta emperyalist düzene denizlerde bir kez daha meydan okumak için hazırdı. 1926 yılı, henüz üç yaşındaki bir devletin denizcilik alanında gerçekleştirdiği devrim niteliğindeki uygulamalarıyla çağı yakaladığı, hatta aşmaya başladığı bir yıl olacaktı.

İnsanlığın deniz altındaki o büyüleyici, sessiz dünyayla tanışmasının üzerinden yıllar geçti ama o dünyaya duyulan tutku hiç azalmadı. Bugün, suyun altını kendilerine ikinci bir ev olarak görenlerin, deniz sevdalılarının ve profesyonel/amatör tüm sualtı kâşiflerinin ortak günü. Efsanevi deniz kaşifi, bilim insanı ve modern dalgıçlığın babası sayılan Kaptan Jacques-Yves Cousteau, 11 Haziran 1910 tarihinde Fransa’nın Gironde bölgesindeki Saint-André-de-Cubzac kasabasında doğmuştu. Bugün onun doğum ve aynı zamanda 11 Haziran Dünya Dalgıçlar Günü!

İstanbul Teknik Üniversitesi merkezli savunma sanayii şirketi DATUM Denizaltı Teknolojileri AŞ, SAHA Expo 2026’da Türkiye’nin denizlerdeki gücünü pekiştirecek yerli ve milli projelerini sergiledi. Savunma Sanayii Başkanlığı desteğiyle geliştirilen ve montajı Sefine Tersanesi’nde tamamlanan Türkiye’nin ilk milli mini denizaltısı, 14 Nisan 2026’da ilk dalış testlerini başarıyla gerçekleştirdi.