Denizcilik kültürünün yaşayan mirası ve zamana meydan okuyan tekneler, Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu (KÜDENFOR) himayesinde kurulan Klasik Tekneler Platformu (KTP) öncülüğünde Kalamış’ta buluştu. “Denizde geçmiş bugün ile buluşuyor” temasıyla 9. kez denizseverlerle buluşan klasik tekneler, zarafetlerinin yanı sıra özenle işlenen detaylarıyla denizseverlerin karşısına çıktı. Klasik zarafet yarışının en kıdemlisi 122 yaşında ve 12,84 metre boyundaki Şef yelkenlisi oldu. Neptün II, Yosun, Nesime, Kavruk, DAK/SAR 301, Leylim, Bora VII ve Melmoth II gibi 18 tekne eskinin güzellik yarışındaki yerini aldı. Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu (KÜDENFOR) Kurucusu Amiral Cem Gürdeniz, “Türkiye kıyılarında yaklaşık 150 klasik tekneyi kayıt altına aldık. Bu rakam ilk bakışta önemli görünebilir. Ancak başka ülkelerle karşılaştırdığımızda önümüzde ne kadar uzun bir yol bulunduğu daha iyi anlaşılıyor. Faaliyetimiz sadece mevcut teknelerin listesini çıkarmaktan ibaret değil. Bazen kaybolmak üzere olan bir teknenin haberini alıyoruz. Çevremizdeki denizcileri, koleksiyoncuları ve bu kültüre gönül vermiş insanları harekete geçiriyoruz. Böylece her yıl birkaç teknenin daha yok olmaktan kurtarılmasına vesile oluyoruz. Çünkü kurtarılan her tekne, aslında Türk denizcilik tarihinden kurtarılan küçük bir parçadır.” dedi. Amiral Gürdeniz 2027 yılında gerçekleşecek 10. buluşmayı bir deniz şenliğine dönüştürmeyi amaçladıkları müjdesini de verdi.

Türk balık endüstrisinin en büyük isimlerinden Sagun Grup, Türkiye’nin en kapsamlı ve ilk RAS (Resirkülasyonlu Su Ürünleri Yetiştiricilik Sistemi) yatırımı yapıyor. Group Sagun, yetişkinlik faaliyetlerine ileri teknolojiye dayalı kara sistemlerini eklemeye hazırlanırken, RAS teknolojisini endüstriyel ölçekte Türkiye’de hayata geçirecek öncü kuruluşlardan biri oluyor ve projenin bölgesel ölçekteki en büyük yatırımlardan biri olması hedefleniyor.

Ülkemizdeki amatör denizciliğin en büyük yapısal sorunlarından olan bağlama-barınma ve rampa konularına dikkati bu kez sektörün önde gelen isimlerinden GİSBİR Başkanı Murat Kıran çekti. Tekne Yat Üreticileri ve Tedarikçileri Derneği (TEYÜD) tarafından Tuzla Viaport Marina’da Türk tekne ve yat üreticilerini buluşturan etkinlikte söz alan Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR) Başkanı Murat Kıran, “ Bir tekneyi yapmaktan çok o tekneyi nerede barınacağını hatta nasıl ve nereden denize indirileceğini konuşuyoruz, düşünüyoruz. Bu Türk amatör denizciliğinin ve Türk tekne üreticilerinin en büyük sorunlarından biridir” dedi.

Türk denizcilik tarihinin en derin ve en hüzünlü sayfalarından biri olan Ertuğrul Fırkateyni faciası, bir modelcinin ellerinde yeniden hayat buldu. Osmanlı İmparatorluğu ile Japonya arasındaki dostluk köprüsünün ilk adımı olan ve 1890 yılında Kushimoto açıklarında yaşanan felakette hayatını kaybeden 540’tan fazla denizcinin hatırası, titiz bir el emeğiyle modele aktarıldı. Usta gemi modelcisi İbrahim Kartal, fırtınaya yakalanan Ertuğrul fırkateyninin Kushimoto’nun Funagora (veya Funago-Ra) Kayalıkları’nda batmadan önceki son anlarını sembolize eden modelini yaptı. Model, geminin açık denizde düz seyir halindeki halini değil, felaketin yaşandığı kayalıklar arasındaki zorlu ve hüzünlü konumunu canlandırıyor.

Deniz altındaki gizli tehlikelerden biri olan ve ekosistemi tehdit etmeye devam eden hayalet ağlara karşı Saros Körfezi’nin emektar dalgıçları harekete geçti. Dalabilirim Dalış ve Eğitim Merkezi’nden R. Sinan Işım’ın hazırladığı çalışmayla, yıllardır deniz tabanında avlanmaya devam eden bu ölüm tuzaklarına karşı kapsamlı bir farkındalık ve temizlik projesi başlatıldı. Dalgıçların çevre ve deniz duyarlılığını kanıtlayan projenin geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden dalgıç Melikcan Yenişen’e ithaf edilmesi ise anlamını arttırdı. Dalabilirim Dalış ve Eğitim Merkezi dalgıçları projeye dikkat çekmek için bir tenis ağıyla sualtında tenis oynadı.

Akdeniz için çok önemli olan deniz çayırlarını korumak ve kontrolsüz-düzensiz demirlemeyi önlemek amacıyla geliştirilen tonoz sistemi için Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi pilot bölge seçilmişti. Koylarda denize zarar vermeden bağlama yapabilmek için mapa-şamandıra (tonoz) sistemi devreye sokulurken, tekne boylarına göre günlük tonoz ücretleri belirlenmişti. Aynı tonozda en fazla 3 gün ve bölge genelinde maksimum 11 gün konaklama sınırı getirilirken denize zarar vermeden bağlama yapılması için getirilen mapa-şamandıra (tonoz) sistemine karşı dava açılmıştı. Muğla 2. İdare Mahkemesi, Göcek ve Dalaman koylarında hayata geçirilmesi planlanan Mapa-Şamandıra Projesi için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürütmesini durdurdu. Karar, projeyi doğrudan iptal etmezken, uygulamanın devam edebilmesi için ÇED sürecinin işletilmesini zorunlu hale getirdi.

Ülkemizin en büyük meslek kuruluşlarından aynı zamanda Türk denizciliğinin çatı kuruluşu olan İMEAK Deniz Ticaret Odası’nda başkanlık seçimi heyecanı artıyor. Kurulduğu 1982 yılından itibaren Türk denizciliğinin tarihsel gelişimine hizmet eden Deniz Ticaret Odası’nın başkanlığına aday olan Şadan Kaptanoğlu, süreçle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Büyük Külüp’te denizcilik basınının seçkin isimleriyle biraraya gelen Şadan Kaptanoğlu, Türk denizciliğinin dijitalleşme, yeşil dönüşüm, alternatif yakıtlar, finansmana erişim, artan maliyet baskısı ve küresel rekabet koşullarıyla aynı anda karşı karşıya olduğunu belirterek, Deniz Ticaret Odası’nın yeni dönemde daha hızlı, daha teknik, daha kapsayıcı ve sonuç odaklı bir yapıya kavuşması gerektiğini vurguladı.

Deniz kültürü ve su altı mirasıyla ülkemizin örnek kenti Bodrum, kucakladığı ikonik bir geminin tarihe ve kültüre kazandırılması için tarihi bir mücadele veriyor. Bir deniz efsanesi olarak, 1937 yılında Almanya’da genç Türkiye Cumhuriyeti donanması için dalgıç teknesi olarak inşa edilen ve T.C. Güven adıyla hizmet veren Deniz Büyücüsü için kritik bir dönemece gelindi. Gemiyi 1987 yılındaki emekliliğinden sonra satın alarak yaklaşık 40 yıl boyunca büyük bir özveri ve aşkla koruyan, orijinal dokusunu bozmadan restore eden Aydoğan Acarer’in hayatını kaybetmesinin ardından, denizseverler geminin Bodrum’da müze gemi olarak kalması için çalışmalarını yoğunlaştırdı.

Yüzüncü yıl dönümleri, sadece takvim üzerindeki rakamlardan ibaret değildir. Toplumsal ve kurumsal hafıza açısından büyük bir anlam barındıran; geçmişten gelen mirası geleceğe hasarsız aktarmanın gururudur yüzüncü yıllar. Bir yüzyılı geride bırakmak; 100 yaz, 100 kış önce yaşananların, şartlar değişse de aynı heyecan ve tutkuyla günümüze aktarıldığı bir zaman döngüsüdür. İnsan ömrünün yaklaşık 70-80 yıl olduğu düşünülürse, bir kişinin bu tarihe en fazla bir kez tanıklık edebileceği gerçeği önümüzde durmaktadır.

İnsana ve topluma “Bir asırlık süreçte neler yaptık?” sorusunu sorduran o yüzüncü yıl dönümlerinden birini, geçtiğimiz günlerde yaşadık: Türk Kabotaj Hakkı’nın 100. yıl dönümü. Henüz üç yaşındaki Türkiye Cumhuriyeti’nin T.B.M.M. iradesiyle 19 Nisan 1926 tarihinde kabul edilen ve 1 Temmuz 1926 tarihinden itibaren yürürlüğe giren kabotaj hakkı, emperyalizme karşı bir duruştu. Bu topraklarda, Cumhuriyet öncesinde 600 yıl süren Osmanlı İmparatorluğu döneminde kabotaj hakkı yoktu; denizler, kıyılar, limanlar ve iç sulardaki her türlü ticari ve sosyal faaliyet ağırlıklı olarak Fransız ve İngilizlere devredilmişti. Beş asır önce tanınmaya başlanan (1384’te Venediklilere, 1536’da Fransızlara) kabotaj imtiyazına son veren bu haykırış, “Türk denizlerinde sadece Türk vatandaşlarının hükmü geçerlidir” temeli üzerine kuruluydu.

Türkiye’nin önde gelen su altı fotoğrafçılarından ve İmbat Sualtı Görüntüleme Merkezi’nin kurucusu Bülent Şelli, dalış tutkusunun 30. yılını suyun altında kutlayarak, denizlere olan bağlılığını bir kez daha taçlandırdı. Sualtı tutkunlarının en çok olmak istedikleri yer olan derinliklerde büyük bir buluşma gerçekleştiren Bülent Şelli, Ayvalık’ın eşsiz sularında, bir ömürlük emeğin ve deniz tutkusunun simgesi haline gelen o anları ölümsüzleştirmek istedi. Şelli’nin kariyerindeki 30 yıllık birikimi kutlamak adına gerçekleştirilen bu özel dalış, Ayvalık’ın kristal netliğindeki derinliklerinde, su altı dostları ve öğrencileriyle birlikte yapıldı.