“YİĞİDİM ASLANIM” şiirinin asıl adı “ZİNDANI TAŞTAN OYARLAR” olup ünlü ressam,yazar ve şair Bedri Rahmi EYÜBOĞLU(1911-1975) tarafından Bursa cezaevinde “açlık grevi” yapan Dünya Şairi Nazım HİKMET(1902-1963) için Paris’te yazılmıştır. Yaşayan en değerli ozanlardan Zülfü LİVANELİ tarafından “bir bölümü” bestelenmiştir. Bir gün çok değerli araştırmacı gazeteci, yazar Uğur MUMCU(1942-1993), sürgün yıllarında İsveç’te yaşayan Zülfü LİVANELİ’ye uğrar ve ondan ilk kayıtları dinler. Uğur MUMCU çok duygulanır, gözyaşlarını tutamaz ve hüngür hüngür ağlar. Zülfü LİVANELİ; “Neden ağlıyorsun Uğur? diye sorduğunda cevap olarak “Bütün devrim şehitlerinin ağıtı olmuş bu…” diye cevap verir. Zaman içinde “YİĞİDİM ASLANIM BURADA YATIYOR” dizesi, hain bir suikast sonucu hayata veda eden Uğur MUMCU ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu evrensel lider Mustafa Kemal ATATÜRK ruhu ile özdeşleşir. Yunanistan’ın ve Türkiye’nin en sevilen şarkıcı ve bestecilerinden George(YORGOS) DALARAS bu ezgiyi çok sever. Ünlü gazeteci, oyun ve söz yazarı Bursa göçmenlerinden Lefteris PAPADOPULOS’dan bu ezgiye Yunanca şarkı sözleri yazmasını ister. Tam 1200 şarkıya imza atmış bu efsanevi şarkı sözü yazarının sözleri ve Yorgos DALARAS’ın eşsiz yorumuyla ortaya çıkan MİROLOİ adındaki şarkı en sevilen Yunanca şarkılardan biri olarak klasikler arasına girer.
“YİĞİDİM ASLANIM” ; dünyanın yaşayan en önemli besteci ve piyanistleri arasında sayılan Fazıl SAY’ın en önemli eserlerinden biri olan “NAZIM ORATORYOSU” nun “bis” parçasıdır. Bunun dışında, suyun iki yakasının “YAŞAYAN EN BÜYÜK OZANLARI” Mikis THEODORAKİS ve Zülfü LİVANELİ tarafından 1997 yılında BERLİN konserinde seslendirildi ve yine aynı sene “TOGETHER(BERABER)” albümünde yayınlandı. İsmini (sehven) hatırlayamadıklarımdan burada özür dileyerek; Maria Del Mar BONET ve Tülay GERMEN, Ünlü Yunan’lı şarkıcı Maria FARANDOURI, kısa bir Türkçe bölümüyle billur sesli şarkıcı protest müziğin yaşayan en önemli isimlerinden Joan BAEZ ve efsanevi U2 grubunun yine efsanevi solisti BONO ile beraber Zülfü LİVANELİ tarafından İstanbul konserlerinde seslendirildi. “YİĞİDİM ASLANIM”; artık “BELLA CIAO” (ÇAVBELA) gibi evrensel bir şarkı olma yolunda emin adımlarla ilerlemektedir.
Şimdi kahvemizden bir yudum alalım ve üç bölüm halinde olmak üzere;
1) Şiirin orinalini
2) Şiirin bestelendiği şeklini
3) Bestenin Yunanca sözlerinin Türkçe çevirisini,
beraberce ve “tercihan bir deniz kenarında, deniz yoksa bir su kenarında…” , hep beraber okuyalım…
1.Bölüm Şiir : “Zindanı Taştan Oyarlar” – Bedri Rahmi EYÜBOĞLU
ZİNDANI TAŞTAN OYARLAR
Bursa’nın ufak tefek yolları
Ağrıdan sızıdan tutmaz elleri
Tepeden tırnağa şiir gülleri
Yiğidim aslanım aman burada yatıyor.
Bir şubat gecesi tutuldu dilin
Silâha bıçağa varmadı elin
Ne ana ne baba ne kız ne gelin
Yiğidim aslanım aman burada yatıyor.
Ne bir haram yedin ne cana kıydın
Ekmek gibi temiz su gibi aydın
Hiç kimse duymadan hükümler giydin
Döşek diken diken yastık batıyor
Yiğidim aslanım aman burada yatıyor.
Zindanı taştan oyarlar
İçine bir yiğit koyarlar
Sağa döner böğrü taşa gelir
Sola döner çırılçıplak demir
Çeliğin hası da yiğidim aman böyle bilenir
Döşek melul mahzun, yastık batıyor
Yiğidim aslanım aman burada yatıyor.
Bugün efkârlıyım açmasın güller
Yiğidimden kötü haber verirler
Demirden pencere taştan sedirler
Döşek melul mahzun yastık batıyor
Yiğidim şahinim aman burada yatıyor
Mezar arasında harman olur mu?
On üç yıl hapiste derman kalır mı?
Azrail aç susuz canın alır mı?
Döşek melul mahzun yastık batıyor
Yiğidim şahinim aman yerde yatıyor…
Dilinde dilimi bulduğum
Gücüne kurban olduğum
Anam babam gibi övdüğüm
Dayan hey Aslan Ustam
A benim
Yiğidim dayan.
Dayan hey gözünü sevdiğim
Bugün efkârlıyım açmasın güller
Yiğidimden kötü haber verirler.
Sana kökü dışarda diyenlerin kökleri kurusun
Kurusun murdar ilikleri dilleri çürüsün
Şiirin gökyüzü gibi herkesin.
Sen Kızılırmak kadar bizimsin
En büyük ustası dilimizin
Canımız ciğerimizsin.
Bugün buradaysa şiirin, yarın Çin’dedir
Bütün hışmıyla dilimiz
Kökünden sökülmüş bir çınar gibi
Yüreğimiz içindedir.
Bugün buradaysa şiirin, yarın Çin’dedir
Acısıyla sızısıyla alnının kara yazısıyla
Bir yanı nur içinde tertemiz.
Bir yanı sızım sızım sızlayan memleketimiz içindedir.
- Bölüm : Zülfü LİVANELİ bestesinin şarkı sözleri…
YİĞİDİM ASLANIM
Şarkıda ilk üç kıta vardır. Son kıtası yoktur
Şu sılanın ufak tefek yolları
Ağrıdan sızıdan tutmaz elleri
Tepeden tırnağa şiir dilleri
Yiğidim aslanım burada yatıyor
Bugün efkarlıyım açmasın güller
Yiğidimden kara haber verdiler
Demirden döşeği taştan sedirler
Yiğidim aslanım burada yatıyor
Ne bir haram yedi ne cana kıydı
Ekmek kadar temiz su gibi aydın
Hiç kimse duymadan hükümler giydi
Yiğidim aslanım burada yatıyor
Mezar arasında harman olur mu
On üç yıl mahpusta derman kalır mı
Azrail’e sorsam canım alır mı
Yiğidim aslanım burada yatıyor
- Bölüm : LEFTERİS PAPADOPULOS sözleriyle “MİROLOİ” şarkısının Türkçe sözleri…
AĞIT
Mezarlığın içinde, ah, acı yağmur,
Mumun sönmemesini sağla.
Ve solmasın hiç bir çiçek,
Onu öldürmediler, O uyudu.
Ve sen, rüzgar, ağlamayı kes artık şimdi
O gitmedi, yalan söylüyorsun bana.
Kanamış göğsüne bakma onun sen,
Onu öldürmediler, O uyudu.
Ekmek gibi sıcak, su gibi saf,
Yirmi yaşında bir genç adam.
Açıklamasına bile izin vermediler düşüncesini,
Onu öldürmediler, O uyudu.
Kara mezarlık, nasıl olasın ki
Umut ve bekleyişin ovası?
Başmeleğim kayboldu gitti artık,
Onu öldürdüler, geri gelmeyecek bir daha.
Bir KAHVE MOLASI’nın daha sonuna geldik değerli dostlar. Kahvelerimiz bitti, afiyet olsun. Malum, bütün sonlar bir başlangıçtır. Madem deniz kenarındayız, karnımız da acıktı. Bu şiirlerin sonunda neyin başlayacağına veya çoktan başladıysa bile nasıl devam edeceğini, siz, değerli denizci dostlarımızın hayal gücüne bırakmak, bence en iyisi…
Sağlıcakla kalın !
BEN KİMİM NERDEN BİLEYİM BEN
Simsilyalar açmış güzel geceler
Özenle hecelenmiş gülen geceler
Kuysimsilyalar kayarken dilek tutmak
Heyecanla durgunyaklar koklamak
Şarkı söylemek dalgandalgalara
Denizokya türküleri dinlemek
Derinden gelen meşkeçelerin sesi
Parlatır közlenmiş yüreğimi
Nefes nefese kalmak kırmartıkuşlar gibi
Kaçan kızgın fırtanyalardan
Yabankalar çıktığında yollara
Durulmaz artık kasırganyadır arkası
Oradan burası net görünmüyor ama
Buradan oraya konmuş bayağı sık seferler
Atladım son kalkan aşkampanyaya
Elimde bir kadeh hadiordanya
Karışmış gibi gözükse de kelimeler
Hep seni anlatır bütün harfler
Senin tarafa geçtim de döndüm ben
Yoksa bunları nasıl uydurdum nereden
Mavistanım tanmavi mavilim
Mavi vurgun yemişim
Ben kimim nereden bileyim ben*
Sağlıcakla kalın !
Derleme&*Şiir “ Kaptan Biraz Çakırkeyf Galiba”: Talip Özcengiz, Atina, 10.01.2021
https://www.youtube.com/watch?v=SK1bTVsHmmU
