Yazarlar Haberleri

Arşividen Osmanlı tarihine ışık tutan nadide bir görsel seçkiyi gün yüzüne çıktı. 1909 yılında yayınlanan Şehbal mecmuasının 6. sayısında yer alan ve 10 Mayıs 1909 tarihinde gerçekleşen Sultan V. Mehmed Reşad’ın “Kılıç Kuşanma” (Cülus) törenini belgeleyen 3 fotoğraf, dönemin siyasi atmosferini tüm ayrıntılarıyla yansıtıyor.

Mondros Mütarekesi’nin ardından İtilaf Devletleri tarafından fiilen işgal edilen İstanbul, sadece askeri ve idari bir tahakkümün değil, aynı zamanda derin bir kültürel hegemonya mücadelesinin de merkezi olmuştur. Britanya işgal yönetiminin şehre kendi kurumlarını, yaşam tarzını ve özellikle modern spor pratiklerini enjekte etme gayreti, işgali meşrulaştırma ve yerel halk üzerinde entelektüel-fiziksel bir üstünlük kurma stratejisinin temel parçasıydı. Sosyolojik açıdan spor, hegemonik güçlerin sömürgeleştirme süreçlerinde kitleleri pasifize etmek ve kendi kültürel mükemmellik illüzyonlarını pekiştirmek adına başvurdukları en işlevsel enstrümanlardan biridir. Nitekim işgal kuvvetlerinin kendi askeri birimleri arasında kurduğu ligler ve düzenlediği turnuvalar, başlangıçta bu emperyal özgüvenin yeşil sahalardaki provası niteliğindeydi. Ancak yerli spor kulüplerinin, bilhassa da milli mücadelenin cephe gerisindeki lojistik ve moral üssü haline gelen Fenerbahçe’nin bu organizasyonlara dahil olması, sahadaki güç dengesini ve müsabakaların ideolojik muhtevasını radikal bir biçimde dönüştürmüştür.

19 Mayıs 1919, Mustafa Kemal Paşa’nın Bandırma Vapuru ile Samsun’a çıkarak Millî Mücadele’nin fiili başlangıcını yaptığı tarihtir. Bu gün, Cumhuriyet’in ilanından sonra Türk gençliğine armağan edilmiş, spor ve milliyetçilik idealleriyle bütünleşerek resmî bir bayram hâline gelmiştir. Atatürk döneminde ulusal kimlik inşasının güçlü bir aracı olan 19 Mayıs kutlamaları, Demokrat Parti (DP) iktidarında ilk yıllarda büyük ölçüde korunmuş, ancak dönemin ekonomik ve siyasal dinamikleriyle birlikte coşkusunu yavaş yavaş yitirmeye başlamıştır. Anadolu’nun çeşitli bölgelerindeki yerel kutlamalar ve basının rolü, bayramın tabana yayılma sürecini ve toplumsal hafızadaki yerini anlamak bakımından büyük önem taşımaktadır.

YAĞLI BOYA ESER: NED PAMPHİLLON

Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü’nün Atina Ziyareti

İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte Avrupa’da yeni bir jeopolitik düzen şekillenirken, Soğuk Savaş’ın iki kutuplu yapısı eski rekabetleri bir kenara bırakmış ve ortak güvenlik kaygılarını ön plana çıkarmıştı. NATO’nun 18 Şubat 1952’de Türkiye ve Yunanistan’ı eş zamanlı olarak ittifaka kabul etmesi, bu yeni dönemin en belirgin göstergesiydi.

İşte bu stratejik bağlamda, 26 Nisan – 2 Mayıs 1952 tarihleri arasında Başbakan Adnan Menderes ve Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü’nün Yunanistan’a gerçekleştirdiği resmi ziyaret; iki komşu ülke arasındaki ilişkilerde Atatürk-Venizelos döneminden sonra görülen en sıcak yakınlaşma girişimlerinden biri olarak tarihe geçmiştir.

Deniz acılarla kıvranıyor
Medeniyetler seyretmekte
Uygarlık mermileriyle delik deşik
Kül olmuş mavi
Güçlüler kendi kaderlerini
Yazdığını zannetmekte
Bize gelince hiç gelme
Başlangıç noktasını bir bulsak
Gideceğiz ileriye
Bulsak ne olacak
Böyle giderse
Ortak kaderimiz yok olmak neticede
Nasıl kahrolmam halimize

BİR KÜLTÜRÜN DEĞİŞEN YÜZÜ
Türkiye’de kültürel hayatın dönüşümünü anlamak için 1960’lı yıllara bakıldığında; bugünün hızından oldukça uzak, daha yavaş, daha derin ve “mekâna bağlı” bir kültür yapısı görülmektedir. Kültürün üretildiği alanlar sınırlı ancak etkilidir; tiyatro sahnesi, sinema salonu, gazete sayfaları ve edebiyat eserleri, toplumun zihinsel dünyasını şekillendiren temel unsurlar olarak öne çıkmaktadır. Bu dönem, kültürün ekran merkezli değil, doğrudan deneyim ve okuma üzerinden yaşandığı bir süreçtir.

Bilindiği gibi Ağustos 1914’te, o günlerde “Büyük Savaş” olarak anılan I. Dünya Savaşı başladığında Osmanlı Devleti, Türk-İtalyan ve Balkan savaşlarının ağır sonuçlarını henüz atlatamamıştı. Üsküp, Selanik ve Manastır gibi Balkanların önemli merkezleri kaybedilmişti. İngiltere ve Fransa’nın Rusya ile yakınlaşması, Osmanlı’nın ise II. Abdülhamit döneminden beri gelişen Almanya ilişkilerine daha fazla önem vermesine yol açtı. Bu yakınlaşmanın sonucu olarak 2 Ağustos 1914’te, İstanbul’daki Alman elçisi ile Rusya’ya karşı gizli bir savunma ittifakı imzalandı ve aynı gün seferberlik ilan edildi. 29 Ekim 1914’te Osmanlı donanmasına katılan Yavuz Sultan Selim ve Midilli’nin Karadeniz’de Sivastopol ve Odessa limanlarını bombalamasının ardından, Rusya 2 Kasım 1914’te Osmanlı’ya savaş ilan etti ve böylece Osmanlı Devleti fiilen savaşa girdi. Bu süreçte İngiliz donanması da Çanakkale Boğazı önlerinde bulunuyor ve 3 Kasım 1914’te boğaz girişindeki tabyaları bombardımana tutuyordu.

27 Mart 2026 günü acı bir haber aldık. Bir arkadaşımızı, meslektaşımızı daha hiç yok yere kaybettik. Gerek sosyal gruplarda gerekse bire bir görüşmelerde taziye mesajları gönderiyoruz. Bu normal ve insanidir şüphesiz; ancak bu ölüm sıradan ve beklenen bir ölüm değil ki mesajla geçiştirilsin. Bizlerin bu hususta başka şeyler de yapmamız gerekir diye değerlendiriyorum.

1986 Yüksek Denizcilik Okulu makine bölümü mezunu Başmühendis Mehmet Akbaş’ın ölüm haberiydi bu elim haber. Bize ulaşan ilk bilgiler; olayın Ceyhan demir sahasında, Uzak Doğu’dan gelen konteyner gemisinin ambar kapağı üzerinde bulunan 2 adet deniz otobüsünü teslim almak için gemiye gelen ekipte yer alan Başmühendis Mehmet Akbaş’ın, ambar kapağı üzerindeki tekneye bir merdiven yardımıyla çıkmak isterken denizin çırpıntılı ve zeminin kaygan olması nedeniyle, tekneye geçişi esnasında bu talihsiz kazanın meydana geldiği şeklindeydi. Akabinde ilgili kurumlarla temas edilmiş; ancak 3 saate yakın bir süreçte Sahil Güvenlik botuyla karaya intikal edilip buradan da öncelikle en yakın olan Ceyhan Devlet Hastanesi’ne transferi sağlandı. Buradaki soru; bu kaza niye oldu, önlem alınmadı mı, kaza sonrası niye gecikme yaşandı gibi cevap verilmesi gereken sorulardır.

Türk Denizcilik camiası, kılavuzluk mesleğinin önemli temsilcilerinden birini daha kaybetti. Kaptan Timur İldeniz, uzun yıllara yayılan meslek hayatı boyunca yalnızca bir kılavuz kaptan olarak değil; aynı zamanda sektörün kurumsal yapısına yön veren, tartışmaların içinde yer alan ve görüş üreten bir isim olmuştur.

28 Şubat 2026’da başlayan ABD/İsrail saldırıları neticesinde İran’ın dini rehberi Ayetullah Ali Hamaney hayatını kaybetti. Bu gelişmenin ardından İran, ABD ve İsrail’in başlattığı bu savaşta meşru müdafaa hakkını kullanmaktadır. İran- ABD/İsrail savaşının 27 günü geçerken Orta Doğu’nun küresel dünyaya enerji sevkiyatının kalbi olan Hürmüz’e yayılması ihtimali enerji tedarik zincirinin zarar görme riski karşısında birçok devlet teyakkuz haline geçmiştir. Savaşın en az dikkat çeken cephesi olan deniz savaşları ve enerji tedariki konusunda, yaşanan spekülasyonların önümüzdeki günlerde dikkat çekeceği öngörülmektedir.