Koylarıyla cennetten bir köşe kabul ediliyor
Göcek ve Dalaman koylarında yaz aylarında tekne trafiğinin ideal kapasite olan 800’ün üzerine çıkarak 1500 seviyelerine ulaşması, deniz tabanındaki çapa sürüklenmeleri nedeniyle deniz çayırlarının (Posidonia oceanica) tahribatına, atık yönetimi sorunlarına ve ciddi bir kirlilik yüküne yol açıyordu. Göcek Körfezi’nde deniz çayırlarını ve deniz ekosistemini çapa kaynaklı tahribattan koruma amacıyla hazırlanan proje kapsamında 18 mapa, 857 tonoz, 891 şamandıra, 2 yüzer ponton ve 22 servis pontonu kurulması planlanıyordu.
Mevcut marina ve iskelelerle birlikte bölgedeki tekne bağlama kapasitesinin 2 bin 6’ya çıkarılması hedeflenmişti. Proje, Göcek ve Dalaman koylarının Özel Çevre Koruma Bölgesi ile doğal sit alanları içerisinde yer alması nedeniyle çevre örgütleri ve bölge sakinleri tarafından eleştirilmiş, “ÇED Gerekli Değildir” kararının iptali istemiyle dava açılmıştı. Bu çevresel krizi yönetmek amacıyla Türkiye Çevre Ajansı tarafından planlanan Mapa-Şamandıra (Tonoz) Sistemleri Projesi’nde hukuki bir kırılma yaşandı.
Yargı Süreci ve “ÇED Gerekli Değildir” Kararının İptali
Muğla 2. İdare Mahkemesi, projeye ilişkin verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürütmesini oy birliğiyle durdurdu. Mahkemenin bu kararı, projenin çevreye etkilerinin bilimsel bir raporlama (ÇED) süreci olmaksızın yönetilmesine izin vermeyeceğinin bir göstergesi oldu. Mahkeme, Özel Çevre Koruma Bölgesi statüsündeki bu alanlarda yapılacak her türlü fiziki müdahalenin; bölgedeki biyoçeşitlilik, sualtı ekosistemi ve kültürel varlıklar üzerindeki etkilerinin kapsamlı bir Çevresel Etki Değerlendirmesi ile ortaya konulması gerektiğini vurguladı. Karar projenin mutlak iptali anlamına gelmemekle birlikte, uygulamaların ancak yasal ve şeffaf bir ÇED süreci tamamlandıktan sonra yeniden değerlendirilebileceğini hükme bağladı.
Yat Turizmi Derneği, kamuoyunda yer alan bazı değerlendirmelere açıklık getirerek mahkeme kararının projeyi değil, yalnızca “ÇED Gerekli Değildir” kararını kapsadığını belirtti. Dernek, projenin tamamen iptal edilmediğini, ancak uygulamanın sürdürülebilmesi için ÇED sürecinin tamamlanması gerektiğini ifade etti. Ayrıca “tonoz projesi tamamen iptal edildi” yönündeki yorumların hukuki açıdan gerçeği yansıtmadığına dikkat çekti. Yat Turizmi Derneği Başkanı Begüm Doğulu, “Muğla 2. İdare Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararı, tonoz (mapa-şamandıra) uygulamasına yönelik değildir.
Mahkemenin değerlendirmesi; proje için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararına ilişkindir. Mahkeme, projenin çevresel etkilerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinden muaf tutulamayacağı yönünde bir değerlendirme yapmış ve bu nedenle “ÇED Gerekli Değildir” kararının yürütmesini durdurmuştur. Bu kararın hukuki anlamı şudur: “Tonoz sistemi uygulaması hukuken yasaklanmış değildir.” Mahkeme, tonoz projesinin ÇED sürecine tabi olması gerektiğine hükmetmiştir. “Dolayısıyla projenin devam edebilmesi için ilgili mevzuat kapsamında ÇED sürecinin işletilmesi ve gerekli çevresel değerlendirmelerin tamamlanması gerekecektir. Bu nedenle kamuoyunda oluşan -tonoz projesi tamamen iptal edildi- veya “tonoz uygulaması artık yapılamayacak” şeklindeki değerlendirmeler hukuki açıdan doğru değildir.” şeklinde açıklama yaptı.
Yorumlar kapalı.