TEMA Vakfı, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin tanınması ve korunması için A. Nihat Gökyiğit Biyolojik Çeşitlilik Projesi’ni başlattı. Biyolojik çeşitliliğinin öneminin toplum tarafından yeterli anlaşılmadığını belirten TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç; dünyada biyoçeşitlilik kaybının tehlikeli boyutlara ulaştığını söyledi. Doğal zenginliğin göstergesi olan biyolojik çeşitliliğin tehlikede dünyadaki canlı türlerinin yüzde 25’inin neslinin risk altında olduğunu belirten Ataç; kamuoyunu bilinçlendirme gereği duyduklarını ekledi.
Türkiye’nin şaşırtıcı biyolojik çeşitliliği
Ataç; “Türkiye bir kıta olmamakla birlikte bir kıtada bulunacak sayıda tür çeşitliliğine sahiptir. Tüm Avrupa kıtasında 12 bin 500 farklı tohumlu bitki türü varken, Türkiye’de bu sayı 10 bin 900. Ülkemizde mantarlar ve mikroorganizmalar hariç bilinen 37 binden fazla tür bulunmaktadır. Sahip olduğumuz bitki türlerinin yüzde 38’i, hayvan türlerinin yüzde 18’i endemik, yani sadece ülkemizde bulunuyor. Bin 284 bitki türü ile 139 hayvan türünün nesli tehlike altında ve 11’i tamamen yok oldu. Sağlığımızın ve gıdamızın teminatı olan biyolojik çeşitliliği korumak, gelecek nesillere en önemli miraslarımızdan biri olacaktır. TEMA Vakfı olarak onursal başkanlarımızdan A. Nihat Gökyiğit’in bu konuya verdiği önemle projemizi başlattık. Ülkemizdeki endemik ve nesli tehlike altındakileri türlerle ilgili bilgilerin yer aldığı başvuru web sitesi ve farkındalık filmleri hazırlanacak. Bilim insanlarıyla seminerler düzenlenecek. 81 ilde 700 noktada temsilci gönüllüleriyle biyolojik çeşitlilik kavramının tanıtımı yapılacak. Çocuklara yönelik biyolojik çeşitlilik filmleri hazırlanırken yetişkinlere yönelik belgesel gösterimleri düzenlenecek.” dedi.
Ataç; “Ne yazık ki insanlık doğada yaptığı tahribatlarla, neden olduğu iklim değişikliğiyle, yaptığı aşırı yararlanma ve avlanma ile, kasıtlı olarak veya farketmeden gelişine neden olduğu işgalci türler ile biyolojik çeşitliliği yok etmektedir. Bugün insanlar gezegenin yüzde 75’ini kullanıyor. Orman tahribatı, mera ve otlakların tarım alanlarına dönüştürülmesi, madencilik, su ve hava kirliliği, kentleşme, erozyon, sulak alanların kurutulması, tarım arazilerinde aşırı gübre ve zehirli tarım kimyasalları nedeniyle tahrip olan arazi biyolojik çeşitliliği yok eden nedenlerden. 1970 yılından günümüze memelilerde, kuşlarda, balıklarda, çift yaşamlılarda ve sürüngenlerde azalma oranı yüzde 68. Dünya’da 1 milyon türün nesli tehlike altındad ve insanlığın neden olduğu yok oluş geçmiş yılların bin katı.” dedi.
Biyolojik çeşitlililik yaşam sigortamız
Biyolojik çeşitliliğin insan sağlığına etkilerine değinen Ataç, “Doğada dengeyi sağlayan canlıları ve canlı çeşitliliğini korumak, varoluşumuzu ve sağlığımızı da korumak anlamına geliyor. Gıdalarımızın yüzde 35’i başta arılar olmak üzere doğada tozlaşma sağlayan canlılara bağlı. Aynı şekilde kullandığımız antibiyotiklerin kaynağı toprak mikroorganizmalarıdır. Yaygın kullanılan 150 ilacın yüzde 57’si doğadan geliyor. Bakteri, virüs ve parazitlerin neden olduğu salgınlara karşı kullanılan ilaçların yüzde 75’i doğa kaynaklı. 1981-2010 yıllarında onaylanan antibiyotiklerin yüzde 75’inin (104 antibiyotiğin 74’ü) kökeni doğadaki canlılar. Kanser ilaçlarının yüzde 70’i doğa kaynaklı.” diye konuştu.
