TERK EDİLMİŞ HURDA GEMİNİN JEOPOLİTİK ÖNEMİ

FİLİPİNLER ASKERİ ÜS OLARAK KULLANIYOR

Denizin ortasında duran paslı bir batık yüzünden geminin sahibi Filipinler ve destekçisi ABD ile Çin karşı karşıya geliyor. Güney Çin Denizi’nde Spratly Adalarında Filipinler tarafından karaya bilerek oturtulan bu hurda gemi bölgede tansiyonu yükseltiyor. Gemi Filipinler ile Çin arasında yapılan anlaşma ile yeniden gündeme geldi. Spratly Adalarında hak iddia eden Filipinler bu batığı karakol olarak kullanırken, Çin bölgeye erzak taşıyan Filipinli yardım gemilerine müdahale ediyor. Bölgenin tamamen Çin egemenliğine geçmesini istemeyen ABD ise Filipinlere tam destek göstererek ne gerekiyorsa yapılacağını açıkladı.

Hainan merkezli Güney Çin Denizi Araştırmaları Ulusal Enstitüsü

Hainan merkezli Güney Çin Denizi Araştırmaları Ulusal Enstitüsü’nün kurucusu Wu Shicun, özel bir Çin medyası olan Guancha’ya verdiği demeçte, sığlık üzerinde süregelen çatışmayı “kanayan bir yara” olarak nitelendirerek, resif etrafında tırmanan gerilimin kesin bir çözüme kavuşturulmasının acil bir ihtiyaç olduğunu söyledi. Wu, “Riskli eylemlerde bulunma konusunda cesaretlendirebilir ve Sabina Sığlığı, Sandy Cay ve Scarborough Sığlığı gibi bölgelerdeki ihlal faaliyetlerini genişletebilir” dedi.

Çin’i “İkinci Thomas Sığlığı’ndan çekilmesi için Filipinler’e diplomatik olarak bir zaman çerçevesi sunmaya” çağıran Wu, planın askeri personelin çekileceği tarihleri ve geçiş döneminde insani yardım planlarını belirtmesi gerektiğini söyledi.

Geçtiğimiz bir buçuk yıl boyunca, Çin’de Renai Resifi ve Filipinler’de Ayungin Sığlığı olarak bilinen İkinci Thomas Sığlığı’nı çevreleyen sular Pekin ve Manila arasında tırmanan gerginliklere sahne oldu.

Sürekli ve giderek daha da gerginleşen deniz çatışmalarının merkez üssü, Filipin birliklerinden oluşan küçük bir birlik tarafından yönetilen stratejik bir askeri karakol olan İkinci Dünya Savaşı döneminden kalma Amerikan yapımı paslanmış bir Filipin donanma gemisi olan BRP Sierra Madre’dir. Çin, ABD’nin burayı askeri üs olarak kullanacağından endişe ediyor. Filipinler eskiden resifte askeri faaliyette bulunmadığını iddia ederken, artık askeri ikmal görevleri yürüttüğünü ve bölgeyi askerileştirdiğini saklamıyor.

Wu konuşmasında Çin’in süre sona erdiğinde daha sert bir tutum takınmasını önerdi. Manila’nın önerilen süreye uymaması halinde Pekin’in, resife denizden ve havadan ikmal yapılmasını engellemek gibi “Filipinler’in provokatif ve statükoyu değiştirici faaliyetlerde bulunmasını önlemek ve engellemek” için kararlı adımlar atması gerekebileceğini söyledi.

Wu’ya göre Pekin, Çin sahil güvenlik yasası ve yeni sahil güvenlik idari prosedürleri doğrultusunda, alarm bölgesi için alan, süre ve yönetim önlemlerini belirleyen bir “geçici alarm bölgesi” uygulayabilir.

Pekin ve Manila arasındaki gerilim bu yılın başlarında Pekin’in Filipinler’in “insani mülahazalarla” gemiye yeniden ikmal yapmasına izin veren gayrı resmi bir anlaşmaya vardığını iddia etmesiyle alevlenmişti.

Anlaşma Manila’nın ikmal görevlerini önceden bildirmesini, Çin’in yerinde denetimini kabul etmesini ve inşaat malzemelerinin transferini hariç tutmasını gerektiriyor. Filipin hükümeti o zamandan beri böyle bir anlaşmanın varlığını inkar ederek aralarındaki diplomatik sürtüşmeyi derinleştirdi. ABD ise Filipinler ile olan karşılıklı savunma anlaşmasına vurgu yaparak konuya müdahil oluyor ve Çin’in Filipinler’e yönelik olası bir saldırısında, Filipinler’i savunacağını tekrar tekrar dile getiriyor.