Cilo Dağı’nın 20 bin yıllık buzullarında rekor erime

Cilo Dağı’nın 20 bin yıllık buzulları eriyor

 

 

Hakkari Cilo Dağı’nda 20 bin yıllık, Türkiye’nin en büyük buzulları yok oluyor

Dünyada ve Türkiye’de küresel ısınmayla birlikte ortaya çıkan iklim değişiklikleri nedeniyle, Hakkari-Yüksekova sınırında bulunan 20 bin yıllık Cilo Buzulları, giderek küçülüyor. Türkiye’nin en büyük buzul dağı olan ‘Cilo Buzulları’ son buzul çağından günümüze kadar gelmişti. Ancak artan sıcaklıklar, ilkim değişikliği ve küresel ısınma nedeniyle her geçen gün erimeye ve yok olmaya devam ediyor.

Cumhurbaşkanı kararı ile “Milli Park” ilan edilen Hakkari ve Yüksekova arasındaki Cilo Dağları’nın eteklerindeki Türkiye’nin en büyük vadi buzulunda küresel ısınma nedeniyle yaşanan değişim dikkati çekiyor.

 

Son yıllarda yerli ve yabancı doğaseverlerin uğrak noktası haline gelen buzuldaki erime bölgeyi ziyaret eden bilim insanları tarafından kayıt altına alınıyor.

Bu kapsamda kente gelen Türk Coğrafya Kurumu üyelerinden oluşan bir grup öğretmen, buzulların olduğu alanda incelemelerde bulundu, yaşanan değişimi gözlemledi.

 

Geçen ay da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi ve Türk Coğrafya Kurumu Başkanı Doç. Dr. Ahmet Ertek başkanlığında kent merkezi ve Yüksekova ilçesinin farklı bölgelerinde 5 günlük arazi çalışması yürüten öğretmenler, elde ettikleri bulguları rapor haline getirerek üyesi oldukları kuruma sunacak.

“Böyle bir buzul Türkiye’nin hiçbir yerinde yok”

Türk Coğrafya Kurumu üyesi Engin Ulus, AA muhabirine, geçen ay da bölgeye geldiklerini ve buzulların o günden bu yana daha çok eridiğini söyledi.

Buzullardaki çatlakların genişlediğini ve şelalenin dibindeki büyük buz kütlesinin tamamen eridiğini gözlemlediklerini belirten Ulus, şunları kaydetti:

 

“Bu bizim için üzücü bir durum. Bu coğrafya muazzam. Dünyanın birçok bölgesinde böyle bir dağ sırası yok. Arıcılık hayvancılık bir kenara, ekoturizm buranın ekonomisine büyük bir ivme kazandırabilir. Bunu değerlendirmek lazım. Böyle bir buzul Türkiye’nin hiçbir bölgesinde yok. Türkiye’nin en büyük vadi buzulu. İnsanlar buzulları görmek için Antarktika’ya, İzlanda’ya, Patagonya’ya gidiyor. Ülkemizde uçakla iki saatte gelip buzulları görmek mümkün.”

 

“Buzullarda gözle görülebilen çok hızlı bir erime var”

Öğretmenlerden Gazi Kotan ise bölgeye tekrar gelerek incelemelerde bulunduklarını ifade ederek, “Çok büyük çatlaklar oluşmuş. Buzullarda gözle görülebilen çok hızlı bir erime var. İklim değişikliğinin etkilerini burada bariz şekilde görebiliyoruz. İklim değişikliğinin birçok şeye etkisi var. Kuraklık, yağış rejimlerinin değişmesi, aşırı yağışlar. Kastamonu’da gördüğümüz gibi ya da orman yangınlarının artması. Bunların ekolojiye de etkisi oluyor. Buzullar da bunun somut gözlemini yapabiliyoruz. Burası önemli bir alan. Görülmesi gereken yerler.” diye konuştu.

 

Büşra Körpe de buzulu ilk defa gördüğünü dile getirerek, “Umarım gelecek nesiller de burayı görebilir. Ama buzulların önümüzdeki 20, belki de 50 yıllık süreçte tamamen yok olma tehlikesiyle bile karşı karşıya kaldığını söyleyebiliriz.” dedi.

Gruba rehberlik eden doğasever Emin Noyan da yerli ve yabancı turistlerin bölgeye ilgi gösterdiğini söyleyerek, buzulların erimesinden üzüntü duyduklarını, herkesin çevreye duyarlı davranması gerektiğini ifade etti.

 

Buzulların erimesini engellemek için ilk başta akla gelen çözüm yolu İtalya’daki Presena Buzulu’nun örtüyle kaplanmasıydı. Cilo Dağları için en büyük çözüm yollarından birisi olarak görülüyor.

 

İtalya’daki Presena Buzulu erimesin diye örtüyle kaplandı

 

İtalya’da Presena Buzulunun yaz aylarında erimemesi için ilginç bir yöntem kullanılıyor. Buzulun üzeri özel bir malzemeden yapılan dev bir örtüyle kaplanıyor.

Yazı : Emirhan Taştan

 

İletişim İçin Twitter: @DenizinKartalI – @emrhntstn

 

Kaynak : https://www.bbc.com – https://www.aa.com.tr – https://www.ntv.com.tr