Dünyanın mevcut ve gelecekteki küresel çevre krizlerine etkili bir şekilde cevap vermesinin tek yolu olan, ülkeler, halklar ve nesiller arasındaki birlik, dayanışma ve güvene dayanan uluslararası işbirliğine ve çok taraflılığa bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz.
Tüm gezegeni etkileyen acil bir durumla karşı karşıyayız: Büyük ölçüde sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim süreçlerinden kaynaklanan ve birbirini de tetikleyen biyolojik çeşitlilik kaybı, ekosistem bozulması ve iklim değişikliği krizleri, küresel çapta acil eylem gerektiriyor. Biyolojik çeşitlilik kaybı, karaların ve denizlerin bozulması, kirlilik, kaynakların tükenmesi ve iklim değişikliği gibi sorunların benzeri görülmemiş bir hızla ilerlediğini bilim gösteriyor. Bu hızlanma, yaşam destek sistemlerimize geri dönüşü olmayan zararlar veriyor ve açlık ve yetersiz beslenmenin yanı sıra yoksulluk ve eşitsizlikleri de ağırlaştırıyor. Derhal durdurulup tersine çevrilmediği takdirde bu gidişat, küresel ekonomik, sosyal ve politik dayanıklılığa ve istikrara ciddi ölçüde zarar verecek ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşmayı imkansız hale getirecektir.
Biyolojik çeşitlilik kaybı bir taraftan iklim değişikliğiyle hızlanırken, diğer taraftan da doğanın karbonu tutma veya depolama ve iklim değişikliği etkilerine uyum sağlama yeteneğini zayıflatarak iklim değişikliğini şiddetlendirir. Ekosistem bozulması, ekosistemlerin insanlarca kuşatılması, doğal habitatların ve biyolojik çeşitliliğin kaybı ve yasadışı yaban hayatı ticareti, bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkma ve yayılma riskini de artırabilir. COVID-19, bu hastalıkların sadece yaşam ve sağlık kaybına değil, toplumun tüm alanlarında ciddi olumsuz etkilere de yol açtığını gösteriyor.
Doğa, insan sağlığını, esenliğini ve refahını temelden destekler. Kararlarımızı doğanın ve bize sağladığı hizmetlerin değerinin farkında olarak vermeliyiz ve biyolojik çeşitliliği güçlendirmek için bize sunulan gerekçelerin ikna edici olduğunu kabul etmeliyiz. Doğal kaynakların onarılmasıyla elde edilecek faydalar, bu süreçte karşılaşılacak maliyetlerden on kat daha ağır basar; kaldı ki hiçbir şey yapmamanın maliyeti çok daha yüksektir.
Biyolojik çeşitliliğin korunması, sürdürülebilir kullanımı ve onarılması için imzalanan iddialı küresel anlaşmalara, belirlenen hedeflere ve birçok yerel başarı öyküsüne rağmen, küresel eğilimler olumsuz yönde hızla devam ediyor. Köklü bir değişim gerekiyor. Böyle devam edemeyiz.
Bu taahhüt ile söz konusu krizi tanıyor ve dünya liderlerinin ivedilikle harekete geçmek konusunda sağlam bir kararlılık göstermesi gerektiğini ifade ediyoruz. Dünya ekonomilerini sakat bırakan ve dünyanın dört bir yanındaki hükümetlere yeniden yapılanma ve yenilenme sürecini başlatmak için baskı yapan COVID-19 salgını dikkate alındığında, şimdi alınacak kararların hepimizi ve gelecek nesilleri etkileyecek sonuçlar doğuracağı aşikardır.
2050’ye kadar Doğa ile Uyum İçinde Yaşama vizyonunu gerçekleştirmek için gerekli önlemleri almayı taahhüt ediyoruz. Dünyayı bu uzun vadeli hedefe yönlendirmek, gerçek anlamda hesap verebilirlik ve uygun yasal, ekonomik ve finansal araçlar ve teşviklerle birlikte güçlü bir siyasi irade gerektirecektir. Hükümetler, işletmeler ve bireyler olarak herkesin üstüne düşen bir görev vardır. Değişim hareketini genişletmeli ve güçlendirmeliyiz.
Bu nedenle, sürdürülebilir kalkınmayı mümkün kılmak ve doğayı ve biyolojik çeşitliliği 2030 yılına kadar iyileşme yoluna koymak için BM Eylem Onyılı kapsamında önümüzdeki on yıl içinde aşağıdaki acil eylemleri hayata geçirmeyi taahhüt ediyoruz:
1. İçinde bulunduğumuz sağlık krizine ve ekonomik krize karşı müdahalemizin yeşil ve adil olmasını ve daha iyi iyileşmeye ve daha sürdürülebilir toplumlara ulaşmaya doğrudan katkıda bulunmasını sağlayacağız; biyolojik çeşitliliği, iklimi ve çevreyi bir bütün olarak hem COVID-19 sonrası kurtarma stratejilerimizin ve yatırımlarımızın hem de ulusal ve uluslararası kalkınma ve işbirliği arayışımızın merkezine koymayı taahhüt ediyoruz.
2. BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 15. Taraflar Konferansı’nda (CBD CoP 15) kabul edilmek üzere, iddialı ve dönüşümsel bir 2020 sonrası küresel biyolojik çeşitlilik çerçevesinin geliştirilmesini ve tümüyle uygulanmasını taahhüt ediyoruz. Kilit bir araç olacak bu çerçeve şunları içermelidir:
a. Mevcut en iyi bilimsel ve teknolojik bilgilerle, araştırma verileriyle ve yerli ve geleneksel bilgi dağarcığıyla desteklenen bir dizi net ve sağlam amaç ve hedef;
b. Biyolojik çeşitlilik kaybının doğrudan ve dolaylı nedenlerini ele almak; türlerin insan etkisiyle yok oluşunu durdurmak; tür popülasyonlarının iyileşmesini sağlamak; temsili, birbiriyle ilişkili ve etkili bir şekilde yönetilen korunan alan sistemleri ve diğer etkili alan bazlı koruma tedbirleri aracılığıyla gezegenimizin karalarının ve denizlerinin korunmasını önemli ölçüde artırmak ve bozulmuş ekosistemlerin büyük bir kısmının onarılmasını sağlamak için taahhütler;
c. İlgili ulusal ve uluslararası belgelerde kabul edilen hükümlere uygun şekilde, yerli halkların ve yerel toplulukların karar verme süreçlerine tam ve etkili bir şekilde katılımını ve haklarının tanınmasını sağlamaya yönelik taahhüt;
d. Güçlü bir izleme ve inceleme mekanizması ile desteklenen taahhütler ve biyolojik çeşitlilikteki olumsuz gidişatın durdurulması ve tersine çevrilmesinin zorluğuyla orantılı uygulama araçları;
e. Biyolojik çeşitlilik çerçevesinin etkin ve verimli bir şekilde uygulanmasına katkıda bulunmak için ilgili çok taraflı çevre anlaşmaları, uluslararası kuruluşlar ve programlar arasındaki işbirliğini güçlendirmek için taahhütler.
3. Silo mantığıyla düşünmeyi bırakıp, birbiriyle ilişkili ve birbirini tetikleyen biyolojik çeşitlilik kaybı, karaların, tatlısuların ve denizlerin bozulması, ormansızlaşma, çölleşme, kirlilik ve iklim değişikliği sorunlarını, eşgüdümlü ve tutarlı bir şekilde ele almak için iki kat fazla gayret göstereceğiz, hesap verebilirliği sağlayacağız, etkili gözden geçirme mekanizmaları oluşturacağız ve kendi ülkelerimizde yürüttüğümüz eylemler ile örnek teşkil edeceğiz.
4. Gezegenin sınırlarını zorlamadan insanların ihtiyaçlarını karşılayan sürdürülebilir üretim ve tüketim biçimlerine ve sürdürülebilir gıda sistemlerine geçmeyi, bunu yaparken aşağıdaki eylemleri yerine getirmeyi taahhüt ediyoruz:
a. Kaynak açısından verimli, döngüsel bir ekonomiye doğru ilerlemek, davranış değişikliklerini teşvik etmek ve karada ve denizde doğa temelli çözümlerin ve ekosistem temelli yaklaşımların ölçeğini önemli derecede artırmak dahil olmak üzere, kaynak kullanımından bağımsız olarak sürdürülebilir büyümeye geçişi hızlandırmak;
b. Sürdürülebilir tedarik zincirlerini desteklemek, küresel ürün talebinin ekosistemler üzerindeki etkisini önemli ölçüde azaltmak ve ekosistemleri yeniden oluşturan uygulamaları teşvik etmek;
c. Arazi kullanımını ve tarım politikalarını kara ve deniz ekosistemlerine zarar veren uygulamalardan uzaklaştırmak ve habitat kaybını, arazi kullanımında sürdürülebilir olmayan değişiklikleri, ormansızlaşmayı ve doğal alanların parçalanmasını önemli ölçüde azaltmak, arazi bozulumunun olumsuz etkilerini sıfırlamak ve genetik çeşitliliği korumak için sürdürülebilir arazi ve orman yönetimini teşvik etmek;
d. Yasadışı, kayıt dışı ve kural dışı balıkçılığın yanı sıra sürdürülemez balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği uygulamaları da dahil olmak üzere denizlerin ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir olmayan kullanımlarını ortadan kaldırmak; denizleri korumak ve deniz kaynaklarını sürdürülebilir bir şekilde kullanmak için tutarlı bir küresel yaklaşım geliştirmek üzere işbirliği içinde çalışmak ve bu kapsamda, bir sonraki hükümetlerarası konferansta, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında, ulusal yargı yetkisi dışındaki alanların deniz biyolojik çeşitliliğinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı hakkında etkili bir uluslararası yasal bağlayıcı araç kabul etmek üzere gerekli müzakereleri yürütmek;
e. İstilacı yabancı türlerin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik çabalarımızı önemli ölçüde arttırmak;
f. Tüm yaşam döngüsü yaklaşımına odaklanarak deniz çöpleri ve mikropolastiklere ilişkin küresel eşgüdümün, işbirliğinin ve yönetişimin güçlendirilmesi ve 2020 sonrası için stratejik yaklaşım ve kimyasallar ve atıkların sağlam yönetimi sürecinin başarılı bir sonuç vermesi için çaba sarf edilmesiyle, özellikle 2050 yılına kadar denizlere plastik sızıntısının yanı sıra kimyasallar, besin fazlası ve tehlikeli atıklardan kaynaklanan kirliliği ortadan kaldırarak havada, karada, toprakta, tatlısularda ve denizlerdeki kirliliği önemli ölçüde azaltmak.
5. Paris Anlaşması’nın sıcaklık hedefleriyle uyumlu ulusal katkı beyanları ve uzun vadeli stratejiler belirleyerek ve yüzyılın ortasına kadar sera gazı emisyonlarını net sıfır seviyesine indirmeyi hedefleyerek çıtayı yükseltmeyi ve ulusal iklim politikalarımızı Paris Anlaşması ile uyumlu hale getirmeyi; ekonomilerimizde ve ekosistemlerimizde iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı artırmayı ve iklim ve biyolojik çeşitlilik finansmanını birbirine yaklaştırmayı taahhüt ediyoruz.
6. Çevresel bozulma, biyolojik çeşitlilik kaybı ve iklim değişikliğiyle mücadele çabalarını ciddi şekilde etkileyebilecek ve güvenliği, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını, halk sağlığını ve sosyal ve ekonomik kalkınmayı baltalayabilecek çevre suçlarını sona erdirmeyi taahhüt ediyoruz. Etkili, orantılı ve caydırıcı yasal çerçeveler oluşturacağız, kanunların ulusal ve uluslararası seviyede uygulanabilirliğini arttıracağız ve etkili işbirliğini teşvik edeceğiz. Bu aynı zamanda, organize suç gruplarının da dahil olduğu yaban hayatı ve kereste kaçakçılığı gibi çevre suçlarının ciddi suçlar olarak ele alınmasını, tüm tedarik zincirinin bu açıdan değerlendirilmesini, yasadışı yaban hayatı, kereste ve yan ürün talebini azaltmayı ve insanlar, doğa ve ekonomi için sürdürülebilir çözümler sağlamak üzere yerel topluluklarla ilişki kurmayı da içerir.
7. Biyolojik çeşitliliği, gıda üretimi, tarım, balıkçılık ve ormancılık, enerji, turizm, altyapı ve madencilik endüstrileri, ticaret ve tedarik zincirleri gibi kilit sektörler de dahil olmak üzere, her alandaki ilgili sektörel ve sektörler arası politikalara ve G7, G20, Dünya Ticaret Örgütü, Dünya Sağlık Örgütü, Gıda ve Tarım Örgütü ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) ve Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi (UNCCD) de dahil olmak üzere değişimi hayata geçirme gücüne sahip başlıca uluslararası anlaşmalara ve süreçlere dahil etmeyi taahhüt ediyoruz. Bunu yaparken, tüm hükümet genelinde, politikaların, kararların ve yatırımların doğanın ve biyolojik çeşitliliğin değerini hesaba katmasını ve biyolojik çeşitliliğin korunmasını, iyileştirilmesini sürdürülebilir kullanımını ve genetik kaynaklara erişimi ve ortaya çıkan faydaların adil ve eşit bir şekilde paylaşılmasını teşvik ederek belirlenmesini sağlayacağız.
8. Sağlık ve çevresel sürdürülebilirliğin bir arada ele alındığı tüm seviyelerde, ilgili tüm politikalara ve karar alma süreçlerine “Tek Sağlık” yaklaşımını dahil etmeyi taahhüt ediyoruz.
9. Ekonomik ve mali sektörlerimizi dönüştürmek ve güncellemek, insanların refahını sağlamak ve gezegeni korumak için, mali ve mali olmayan tüm uygulama araçlarını güçlendireceğiz. Bu kapsamda aşağıdaki adımları atacağız:
a. Başta bankalar, fonlar, şirketler, yatırımcılar ve finansal mekanizmalar olmak üzere, ulusal ve uluslararası düzeydeki tüm finansal sistemi, finansal akışlarını çevre ile ilgili taahhütler ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyumlu hale getirmeye, doğanın ve biyolojik çeşitliliğin değerini hesaba katmaya, biyolojik çeşitliliğin korunmasını ve onarılmasını teşvik etmeye ve yatırım ve finansman kararlarında ve risk yönetimi süreçlerinde biyolojik çeşitliliğin taksonomilere başvurularak sürdürülebilir biçimde kullanılmasını sağlamaya teşvik etmek;
b. Yalnızca biyolojik çeşitlilik ve iklim hedeflerine ulaşılmasına değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmaya, geçim kaynaklarına ve gerektiğinde yoksulluğun azaltılmasına da etkili bir şekilde katkıda bulunan doğa temelli çözümler de dahil olmak üzere biyolojik çeşitliliği destekleyen unsurları önemli ölçüde artırmak için kamusal ve özel tüm kaynakların daha çok seferber edilmesini sağlamak, mevcut kaynakların kullanımında etkinliği ve verimliliği en üst düzeye çıkarmak ve gerektiğinde desteğe erişimi kolaylaştırmak.
c. Doğaya, biyolojik çeşitliliğe ve iklime zarar veren sübvansiyonları ve diğer teşvikleri kaldırmak veya kapsamlarını değiştirmek ve tüm üretim sektörlerinde biyolojik çeşitlilik için olumlu veya nötr etkiye sahip teşvikleri çoğaltmak;
d. Mevcut kaynakların kullanımında, ortak faydaların gösterilmesi ve finansal izleme ve raporlama çerçevelerinin uygulanması gibi yöntemler ile verimliliği, şeffaflığı ve hesap verebilirliği geliştirmek.
10. Politikanın tasarlanması ve uygulanmasına yönelik yaklaşımımızın bilime dayalı olacağını, ekosistem bozulması, biyolojik çeşitlilik kaybı ve iklim değişikliğiyle mücadelede geleneksel ve yerli bilginin yanı sıra bilimsel veri ve araştırmanın önemini kabul edeceğini ve iş ve finans sektörleri, yerli halklar ve yerel topluluklar, çevresel insan hakları savunucuları, yerel yönetimler ve topluluklar, inanç temelli gruplar, kadınlar, gençler, sivil toplum grupları, akademi ve diğer paydaşlar dahil olmak üzere tüm toplumun katılımını sağlayacağını taahhüt ediyoruz.
Bu Doğa Taahhüdü’nü sadece sözde değil, aynı zamanda gezegenimizin karşı karşıya olduğu acil durumu ele almak için anlamlı adımlar atmaya ve karşılıklı hesap verebilir olmaya taahhüt ederek kabul ediyoruz. Önemli bir dönüm noktası teşkil eden bu taahhütle, şimdiki ve gelecek nesiller tarafından hedeflere ulaşma konusundaki istekliliğimiz ve yeteneğimiz üzerinden yargılanacağımızı açıkça kabul ediyoruz. Bu Taahhütle, belirleyici birçok kararın verileceği önümüzdeki aylar ve yıllarda, Birleşmiş Milletler sistemini krize karşı verilecek küresel cevabın başını çekmedeki temel görevinde desteklemeyi amaçlıyoruz.
G7, G20, IUCN Dünya Koruma Kongresi, beşinci BM Çevre Asamblesi, UNFCCC COP26 ve BM Denizler Konferansı da dahil olmak üzere 2021 boyunca gerçekleşecek önemli uluslararası etkinlikler ve süreçlerde, güçlü bir 2020 Sonrası Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi için gereken altyapıyı hazırlamak üzere iddialı ve gerçekçi sonuçlar elde edilmesi amacıyla güçlerimizi birleştireceğiz. Tüm paydaşları, bizi BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 15. Taraflar Konferansı’na ve sonrasına götüren yolda, gezegenin içinde bulunduğu acil durumu ele almak için taahhütte bulunmaya davet ediyoruz.
Önümüzdeki yıl ve sonrasında, ilerlememizi gözden geçirmek ve bu taahhütleri yeniden teyit etmek için, başta Eylül 2021’deki BM Genel Kurulu Üst Düzey Haftası olmak üzere önemli uluslararası etkinliklerde tekrar bir araya gelmeyi taahhüt ediyoruz.
İMZACI ÜLKELER
Doğa ve İnsan için Liderler Taahhüdü’nü Avrupa Birliği’nin yanı sıra aşağıdaki ülkeler imzaladı.
1. Almanya
2. Andorra
3. Avusturya
4. Bangladeş
5. Belçika
6. Belize
7. Birleşik Krallık
8. Bolivya
9. Bosna Hersek
10. Bulgaristan
11. Butan
12. Cibuti
13. Çek Cumhuriyeti
14. Danimarka
15. Doğu Timor
16. Fas
17. Fiji
18. Finlandiya
19. Fransa
20. Gabon
21. Gambiya
22. Guatemala
23. Güney Kıbrıs
24. Gürcistan
25. Hollanda
26. Honduras
27. İrlanda
28. İspanya
29. İsrail
30. İsveç
31. İtalya
32. İzlanda
33. Kanada
34. Kenya
35. Kolombiya
36. Komorlar
