Bu hikayede Boğaz’da yaşayan çeşit çeşit balıkların, başlarına gelen bir felaketle nasıl mücadele ettiklerine tanıklık ediyoruz. Palamuttan uskumruya, kırlangıçtan lipsoza ve pisi balığından yunusa kadar sayısız balık, İstanbul’un Balıkları’nda çocuklara eşlik ediyor. Üstelik balıklar bu mücadelede yalnız değil, insanlar da onların macerasının bir parçası. Deniz kirliliği İstanbul’un büyük sorunlarından biri. Her gün denize atılan binlerce çöp güzelim İstanbul Boğazı’nı kirletiyor. İstanbul’un Balıkları da sürükleyici macerasında bu soruna değiniyor. Oldukça sıradan günlerin birinde bir gemi kaza yapıyor; gemideki bütün çöp denize saçılıyor. Boğaz’ın balıkları çaresiz bir şekilde ne yapacaklarını düşünürken birden levreğin aklına bir fikir geliyor. Boğaz’ı yalnız başlarına temizleyemeyeceklerinde hemfikir olan balıklar, insanlarla işbirliği yapmaya karar veriyor.
Kitapta sadece olay örgüsü yok. Göçmen balıkların Karadeniz’den Marmara Denizi’ne göçü, Marmara Denizi’ndeki balık çeşitliliği satır arasında çocuklara aktarılıyor. Bu aktarımın temel özelliği ise didaktik olmaktan çok merak uyandırıcı bir özellik taşıyor olması. Ayrıca Meltem Ulu’nun hikayesi çocukları palamuttan uskumruya, kırlangıçtan lipsoza ve pisi balığına kadar birçok türle tanıştırıyor. Çocukların öğrenmesinin zor olduğu biyoçeşitliliği onların dünyalarının bir parçası haline getiriyor.
Yetişkinlerin bile çoğu kez görmezden geldiği veya farkına varmadığı 20 cm’den küçük lüferlerin avlamalarının yasak olduğu detayı hikâyenin en can alıcı yerlerinden biri. Diğeri de balıkların yaşam dünyalarını balıkların gözünden tanımlayarak plastiklere dair bakış açısını ortaya koyması. Bu yaklaşım İstanbul’un Balıkları kitabında insan merkezci bir bakışa eleştiri olarak ortaya çıkıyor. İşbirliği, dayanışma duygusu ve empati gibi çocuk gelişimine etki eden beceri ve değerler kitap sayfalarında yer alıyor. Bütün bunlar bir araya geldiğinde ortaya okuması son derece keyifli bir eser çıkıyor.
Hikayede çocukların birlikte ürettikleri ve hazırladıkları “Bu mavilik hepimizin” ve “Bu kirli deniz de hepimizin” afişleri geleceğe dair umudu büyütüyor. İstanbul’un Balıkları’nı öğretmenler içinse Hayat Bilgisi öğretim programında yer alan “Doğayı Koruma”, “Mekanı Algılama”, “Sorun Çözme” ve “Sosyal Katılım” becerilerinin kazandırılmasında, Doğada Hayat ünitesinde kullanılabilecek bir kitap olarak değerlendirmek mümkün.
Meltem Ulu
İstanbul’da doğdu. Arnavutköy’ün parke taşlı sokaklarında oynayarak büyüdü. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden mezun oldu. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Antropoloji programında doktora yaptı. Doktora tezi “Değişen İstanbul’un Tanıkları: Düğün ve Aile Fotoğrafları” adıyla yayımlandı. Acıbadem ve Beykent Üniversitesi’nde ders veriyor. Oğlu Arda’nın doğumundan sonra çocuk kitapları yazmaya başladı. Hayatının geri kalanını da çocuklar için yazarak geçirmek istiyor.
Yazarın Diğer Kitapları:
- Halikarnas Balıkçısı
- Osman Hamdi Bey
- Ara Güler ile Fotoğrafın Sihirli Dünyasına Yolculuk
- Koca Kabuklu Küçük Salyangoz
Marynel Camacho
Venezuela’nın Punto Fijo kentinde doğdu. Lisans eğitimini Francisco de Miranda Üniversitesi’nde tamamlayan çizer, resmi bir sanat eğitimi almadı. Yıllar süren yoğun araştırma ve pratik sayesinde çizgisini olabildiğince geliştirdi ve süreç içerisinde çizmekten hoşlandığı figürlere odaklanarak kendine has bir tarz yakalamayı başardı. Kişisel işlerinde uzay ve doğaya ait figürleri resmetmekten keyif alan Camacho, çevresinde “Colorprisma” olarak da biliniyor. Akıcı olarak İngilizce ve İspanyolca konuşabilen çizer, altı yılı aşkın süredir devam ettiği serbest çizerlik mesleğinde uluslararası işlere imza attı.
