“Marmara’ya halen atık giriyor”
Denize bırakılan şehir kanalizasyonunun, kimyasal atıkların ve diğer kirleticilerin sudaki oksijen seviyesini düşürmesi üzerine aniden çoğalan ve her yıl Aralık ortasında karaya vuran kırmızı algler, İstanbul’u etkisi altına alan lodosla birlikte ortaya çıktı. Özellikle Anadolu Yakası’nın Kadıköy-Kartal sahilinin kıyısında lodosla birlikte karaya çıkan kırmızı algler, çürürken yaydıkları ağır kokuyla biliniyor. Kırmızı alg patlamasının müsilajda olduğu gibi Marmara Denizi’nin kirliliğe verdiği tepki olarak yorumlanabileceğini belirten İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meriç Albay, görüşlerini değerlendirdi. Kırmızı alglerden örnekler aldıklarını ve laboratuvar ortamında inceleyeceklerini belirten Prof. Dr. Meriç Albay, “Kırmızı(Gelidium) alglerin kitle halinde aşırı çoğalma göstermesi denize halen kirlilik unsurlarının bırakıldığını kanıtlıyor. Bu yıl hava ve su sıcaklığının mevsim normallerine göre göreceli yüksek ve su değişiminin az olması, azot ve fosfor gibi kirleticilerinde etkilemesiyle çoğalmanın önünü açıyor. Atıkların sudaki oksijen seviyesini düşürmesiyle oluşan algler, akıntıların etkisiyle karada birikirken, Marmara Denizi’ndeki kirlenmenin ürkütücü boyutlarını gözler önüne seriyor” dedi.
İlaç ve kimya sanayinde kullanılabilir
Prof. Dr. Albay, “Kirli sularda çoğalma gösteren bu türlerin aşırı artışı denize hala organik atıkların girdiğini göstermekte. Bunların kıyıda çürümeleri de bölgesel oksijensizliğe neden olacaktır. Kıyıda biriken algler kontrollü şekilde toplanmalı. Kırmızı algler bazı ülkelerde ekonomik değer. Deniz organizmalarının hepsi büyük potansiyel barındıran kaynaklardır. Birçok deniz canlısından elde edilen etken maddeler, kozmetik ve ilaç sanayinde değerlendirilir. Dünyadaki en fazla miktarda agar agar(etken madde) elde edilen kırmızı alg türü Marmara Denizi’nde. Marmara Denizinde önemli biyomas (biyolojik kütle) değerine sahip Gracilaria ve Gelidium türleri mutlaka endüstriyel olarak değerlendirilebilir. Denizel alglerin ekolojisi, kompozisyonu ve taksonomisi konularında araştırmalarımız sürüyor. İlaç ve kimya sanayinde kullanılması, üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin kaynaklarından daha fazla yararlanması demektir” dedi.
Agar agar nedir?
Deniz alglerinden elde edilen bir tür jelatin olan agar, kelime olarak Malayca’da jel anlamına gelen agar agar’dan gelmekte. Kırmızı deniz alglerinden elde edilen agar, tek kimyasal madde olmayıp Agaroz ve Agaropektin polisakkaritlerinden oluşan bir polimer. İnce tabaka toz halinde bulunan ağarın kalitesi, jel kuvveti, erime derecesi, rengi, çözünürlüğü gibi etmenlerle değişir. Ağırlığının 20 katı su çekebilen agar, yemeklerde kıvam arttırıcı olarak kullanılıyor. Gıda sektörünün yanı sıra ilaç ve kozmetik sanayinde de kullanılan agar tozu, dişçilik ve elektrokimya alanlarında da malzeme olarak kullanılıyor.
