2021 yılı Mart ayı ortasında belirginleşen ve balıkçıların av sezonunu 20 gün önce kapatmasına neden olacak kadar yoğunlaşan deniz salyası (müsilaj) yaz mevsimine damgasını vurmuştu. Büyük bir çevre felaketine dönüşerek turizm ve ekonomiyi olumsuz etkileyen müsilajın çözümü için Türk bilim insanları ve ilgili bakanlıklar acil durum eylem planı uygulamıştı. Geçtiğimiz yaz Marmara Denizi’nin yanı sıra Çanakkale Boğazı’nda etkili olan müsilajın ABD’deki bilim insanları tarafından da incelendiği ve uydu görüntüleriyle bilimsel bir makaleye dönüştürüldüğü öğrenildi. Güney Florida Üniversitesi’nden fiziksel oşinograf Prof. Dr. Chuanmin Hu’nun Marmara Denizi’ndeki müsilajı, NASA (Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi) destekli projesi kapsamında uydu görüntülerinden fark ettiği belirtildi. NASA’nın uydularından tüm dünya deniz ve okyanuslarındaki katı atık başta olmak üzere tüm insansal kirliliği izleyen ve kategorize etmeye çalışan Prof. Dr. Chuanmin Hu’nun müsilajı diğerleri gibi deniz çöpü sandığı öğrenildi. Deniz çöpleriyle müsilajın uydularda benzer izleri bıraktığı, yoğunluğa şaşıran Prof. Chuanmin Hu’nun Türkiye’de çıkan haberleri okuduktan sonra ayrım yaptığı vurgulandı.
“Deniz yaşamı olumsuz etkilendi”
‘Orta Çözünülürlüklü Uydulardan Gözlemlenen Marmara Denizi’ndeki Deniz Salyaları’ isimli makalesini açıklayan Prof. Chuanmin Hu, çok sensörlü uydu görüntülerini incelediğini belirtti. 2000- 2021 yılları arasında Marmara Denizi’ndeki deniz salyasının dağılımını inceleyen Hu’nun 2007, 2008 ve 2021 yıllarında tespit ettiği müsilajı yazdığı görüldü. 2021 yılındaki çevre felaketinin 14 Mart’ta başladığını ve 27 Haziran’da sona erdiğini belirten Hu, zirveye 4 Mayıs’ta çıktığını vurguluyor. Hu, Marmara Denizi’nde toplam Bin 160 k㎡’lik alanı kapsayan müsilajın en büyük kütlesinin 50 k㎡’yi bulduğunu yorumladı. İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Öğretim Üyeleri Prof. Dr. Cem Gazioğlu, Prof. Dr. Zinet Burak, Dr. Öğretim Üyeleri Başak Savun Hekimoğlu ve Barbaros Erbay’ın yazdığı bilimsel deniz salyası makalesini okuduğunu belirten Prof. Dr. Hu, deniz yaşamının olumsuz etkilendiğinin altını çizdi. Hu, 2005 yılında yazılan başka bir bilimsel makalede Marmara Denizi’nde zararlı alg çoğalmasının tespit edildiğini ve deniz akıntılarıyla gelip gelmediğinin araştırılması gerektiğini belirtti.
Doç. Dr. Akkaynak
“Denizden alınan örnekler çok önemli”
Geliştirdiği sualtı görüntüleme yöntemiyle Blavatnik Genç Bilim İnsanı Ödülü’ne layık görülen bilim insanı Doç. Dr. Derya Akkaynak, ulaştığı Prof. Dr. Chuanmin Hu’nun kendisine Marmara Denizi’nden örnek alınıp alınmadığını sorduğunu belirtti. Başarılı bilim insanı Doç. Dr. Derya Akkaynak, “NASA destekli projesinde uydu görüntüleri üzerinden alg patlamaları, deniz çöpleri gibi tabakaları inceleyen Prof. Dr. Hu önce müsilajı kirlilik sanmış. Uzaktan algılama verileriyle kesin sonuçlara varmak çok zordur. Kendisi de sudan alınan örneklere ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Benim en dikkat çekici bulduğum sonuçlardan ilki müsilajın en yoğun olduğu 2021 yılının yanında 2007 ve 2008 yıllarında su sıcaklığının önceki yıllara göre daha yüksek olmaması. Belki o yıllarda sudaki besin değerleri aşırı yüksekti. Araştırmacılarımız sudan topladıkları örnekleri analiz edilip yayınladıklarında, bu veriler halka sunulduğunda uluslararası bilim insanları da faydalanacaktır” dedi.
MAKALE:
https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/9771415
