Küresel Ticaret Büyük Sınav Verdi
Küresel deniz ticaretinin en önemli geçiş güzergahı olurken Asya ve Avrupa kıtalarını Afrika’yı dolaşmadan 19 gün önce birbirine bağlayan Süveyş Kanalı’nın yönetimi, 24 Mart’tan beri tüm dünyayı ilgilendiren bir sorunu çözmeye çalışıyor. Yılda 18 bin geminin geçtiği küresel ticaretin yüzde 12’sinden fazlasının trafiğine sahne olan 193 km uzunluğundaki kanalda kum fırtınasıyla karaya çaprazlama oturan Tayvan merkezli Ever Green konteyner taşımacılık şirketinin gemisi Ever Given, kanalın giriş ve çıkışlarında 400’den fazla geminin beklemesine neden oluyor. Kanalın güney yönünde (Kızıldeniz-Hint Okyanusu) Çin ağırlıklı ülkelerde üretilen hammadde ve malları Avrupa’ya götürmek için bekleyen gemiler; kuzey yönünde (Akdeniz) ise Avrupa’dan Uzakdoğu ve Hindistan’a giden ürünleri taşıyan gemiler bulunuyor. Ever Given kısmen pasacasino yüzdürülürken krizin 31 Mart gününe kadar çözülememesinin dünya ticareti için büyük bir sınava dönüşeceği öngörülüyor.
Öte yandan yılda 3,2 Milyon TEU konteyner hacimli Ambarlı Limanı’nda Ever Given gemisiyle aynı özelliklerdeki MSC Tina hafif bir kaza yaptı. Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı firmalarından Mediterranean Shipping Company’e ait Liberya bayraklı MSC Tina, Marport Batı Terminali’ne yanaşmak isterken akıntıdan etkilendi. Kılavuz kaptan idaresindeki gemi dümeni etkisizleşirken iskeleye 4,1 knot hızla çarptı. Yanaşma manevrası sırasında bekletilen römorkör kazanın büyümesini önledi. Kazanın gemideki kılavuz kaptan Ozan Köseoğlu’nun doğru hamlesi olan tam yol tornistan (son hızla geri) talimatına karşılık gemi kaptanının sancak alabanda (sağa doğru) talimatıyla oluştuğu iddia edildi. İskeleye çarparak 3 metre uzunluğunda hasar alan MSC Tina’nın 2 bin konteyneri Ambarlı’daki Marport’a ve 4 bin 500 konteyneri Tekirdağ’daki Asya Port’a bıraktıktan sonra tamir edilmek üzere Yalova’daki bir tersaneye çekileceği öğrenildi.
Kazada çevre ve deniz kirliliğinin oluşmadığı öğrenildi. Kazayı hafif hasarla atlatan Liberya bayraklı MSC Tina ile dünya ticaretini durduran Panama bayraklı Ever Given gemilerinin ortak özellikleri bulunuyor. İki gemide 399 metre uzunluğunda, 59 metre genişliğinde. İkisi de yaklaşık 200 bin DWT ile aynı taşıma kapasitesine sahip. Yaklaşık 20 bin konteyner alabilen iki gemide dünya taşımacılığının en çok aranan konteyner gemileri. Dünya ticareti ağırlıklı olarak konteyner gemileri ile yürütülürken, Çin merkezli Asya ülkelerinde üretilen ürünler her gün binlerce konteynerın yüklü olduğu gemilerle Avrupa kıtasına getiriliyor.
Öte yandan Elahram Online Gazetesi’ne konuşan Süveyş Kanalı İdaresi Başkanı Korgeneral Usame Rabie, 24 saat çalışarak Ever Given’in kısmen hareket ettirildiğini duyurmuştu. Rabie, “Geminin altındaki 18 metre derinliğe ulaştık ve toplam 27 bin metreküp kum çıkardık. Baştan 8 kıç taraftan 4 römorkör çalıştı. Geminin yüzdürme sürecini kolaylaştırmak için pruvasını çevreleyen kumun kaldırılması için tarama çalışmaları yapıldı. Manevralarda römorkörler gelgit ve rüzgarların yönüyle uyumlu hareket etti.” dedi.
