Çok paydaşlı ve geniş katılım
Dünya ticaretinin yüzde 80’inden fazlası deniz yoluyla gerçekleşirken doğan sorunların hukuki zeminde giderilmesi daha çok öne çıkıyor. Sigorta, navlun, gemi adamı, gemi, liman gibi pek çok alt branşı barındıran deniz hukukunun dünyaca ünlü uzmanları İstanbul’da biraraya geldi. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Pınar Akan’ın girişimleriyle Ataköy’de düzenlenen 6. Denizcilik ve Deniz Hukuku Uluslararası Kongresi, başta Adalet Bakanlığı, Marmara Üniversitesi, İMEAK DTO, Omur Marine, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve Adalet Yayınları’nın iş birliği ile gerçekleşti.
”Bu kongre denizcilik sektörünün organizasyonudur”
Kongreyi düzenleyen Prof. Dr. Pınar Akan, ” Türk Tarih Kurumu’na sonsuz destekleri için özellikle teşekkür etmek isterim. Ayrıca sempozyum sürecindeki desteklerinden dolayı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, IMEAK Deniz Ticaret Odası ve Omur Marine’e de teşekkür ederim. 2010 yılında akıl hocam ve sırdaşım merhum Prof. Yiannopoulos’un teşvikiyle başlattığım ve bugün altıncısına iştirak etmekte olduğumuz Denizcilik ve Deniz Hukuku Uluslararası Kongresi’nin devamlılık arz eden bir etkinlik olmasına öncülük edeceğimi asla hayal edemezdim. Her zaman vurguladığım gibi bugüne kadar düzenlediğim tüm sempozyumlar, ikili toplantılar ve kongreler denizcilik sektörünün desteği olmadan yapılamazdı. Tek düzenleyici gibi görünsem de bu kongre denizcilik sektörünün organizasyonudur.” dedi.
TBMM Başkanı Şentop
“Türkiye’nin girişimleriyle özellikle tahıl ve gübre konusu kısmen aşıldı”
Kongreye katılan TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Ukrayna-Rusya gerilimi sonucunda tahıl, gübre, enerji ham maddelerinin taşınmasında meydana gelen sorunların oluşturduğu tehdidin henüz ortadan kalkmadığını belirterek, “Türkiye’nin girişimleriyle özellikle tahıl ve gübre konusu kısmen aşılmış ise de durumun ne kadar kırılgan düzeyde olduğunu herhalde takdir edersiniz.” dedi. Denizcilik hukukunda ortak bir dil oluşturmak, evrensel bir hak-hukuk standardını tanımlamak ve güncellemek için uluslararası hukukçuların koordineli çalışmalarına katkı sunmanın çok değerli olduğuna dikkati çeken Şentop, “Bazı ülkelerin sadece haklarının olduğu, bazı ülkelerin ise sadece yükümlülüklerinin bulunduğu bir dünya yok artık. Bütün ülkelerin hakları var, aynı zamanda yükümlülükleri var. Uluslararası hukuk bu bakımdan çok önemli. Ama hükümleri işine geldiğinde tanıdığı, çıkarına uymadığı zaman tanımadığı bir hukuk düzeni olamaz. Eğer olursa yanı başımızda Rusya-Ukrayna savaşında olduğu gibi önce iki ülkeyi, sonra da bölgeyi, daha sonra da bütün dünyayı etkileyen büyük olumsuzluklarla karşı karşıya kalırız. On yıllarca Afganistan’da, Irak’ta birçok Orta Doğu ülkesinde hukuk tanımayanlar bugünkü çatışmalar karşısında etkili çözüm üretmekte de aciz kalmaktadırlar. Biz, Türkiye olarak yeni bir adil dünyanın kurulmasını işaret ediyoruz. Adil bir uluslararası düzen, aksi halde küçük büyük bütün devletler ve halklarının zarar göreceği büyük bir çatışmaya doğru dünya gitmektedir” dedi.
“Hammurabi Kanunları’nda “Borç alan bir tüccar, borç verene fazladan ödeme yapar”
Omni Ltd. Direktörü Aret Taşçıyan ise, “Antik dünyada bir tür sigortanın ilk biçimleri Babil Dönemi’nde izlenir ve ilk yazılı ölçülere MÖ 1750’de Hammurabi Kanunları’nda rastlarız. Hammurabi Kanunları’nda “Borç alan bir tüccar, borç verene fazladan ödeme yapar” diye özel bir bölüm vardır.” dedi. Deniz Sigortacılığının tarihinden söz ederken, 1906 Deniz Sigortaları Yasası’na değinmemek adil olmayacaktır dedi. Aretyan, “ Osmanlı İmparatorluğu’nda 1868 yılına ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna kadar sigortacılıktan herhangi bir iz görmüyoruz. Kapitülasyonlarla korunuyor, vergi de vermiyorlardı. İstanbul’da kurulan ilk genel sigorta acenteliği, 1868 yılında Giorgio ve Umberto Casaretto Kardeşler tarafından sadece yangın risklerini karşılamak üzere kurulan Reunion Adriatica Sigorta’dır. 1870 yılında Pera’da (bugünkü Beyoğlu’nda) meydana gelen büyük yangından sonra İngilizler İstanbul’da ağırlıklı olarak Pera’daki yabancı nüfusun mallarını sigortalamak için Sun, Northern ve North British olmak üzere üç büyük sigorta acenteliği kurdular. 1923 yılında Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra, genç, milliyetçi cumhuriyetçi girişimciler yabancı sigorta acentelerine ve yabancı bankalara güvenmediler, böylece 1925’te İş Bankası’nın ilk milli sigorta şirketi Anadolu sigorta İstanbul’da kuruldu.” dedi.
İngilizlerin hakimiyeti sürüyor
Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı ise, Osmanlı döneminde kadıların verdiği şer’i mektupların İlk sigorta poliçesi niteliğinde olduğunu belirtti. Ortaylı, “Bu alanda yasal kuruluşların kaynağı Roma’dır, halen modern hukukun esaslarını belirler. Ancak bugün sigorta sistemine hükmedenler de İngilizlerdir.” dedi.
Kongreye katılan uluslararası deniz hukuku uzmanları
Prof. Rhidian THOMAS (Swansea Univ./İngiltere)
Prof. Dr. M. Januário da Costa GOMES (Lisbon Univ./Portekiz)
Prof. Dr. George THEOCHARIDIS (WMU/İsveç)
Prof. Dr. Norman A. MARTINEZ GUTIERREZ (IMLI/ Malta)
Prof. Susan HAWKER (Solent University/İngiltere)
Prof. Dr. Henning JESSEN (WMU/İsveç)
Prof. Dr. Isidro Galobart REGAS (Barcelona Autonomous University/İspanya)
Prof. Dr. Ralph De WIT (University of Brussels/Belçika)
Prof. Kenneth H. HOOKS III (Dodson & Hooks/ABD)
Vural OCALI (Arkas Holding/Türkiye)
Selda SÜEL ÖZÜYAMANBAŞ (MSC Shipping/Türkiye)
Dr. Carlo CORCIONE (Ocean Cogemar SA/İsviçre)
Dr. Önder AYDIN (Statü Shipping/Türkiye)
Dr. Sergio NAPOLITANO (Watson Farley & Williams/İtalya)
Francisco M. MONCADA (Moncada & Moncada Lawyers /Panama)
Berna VOIGT (Holcim Trading Ltd./İsviçre)
Çin’deki karantina uygulamaları nedeniyle katılamayan Dalian Maritime University’den Prof. Dr. Proshanto Mukherjee ve rahatsızlığı nedeniyle son dakika katılamayan Washington Universitesi’nden Prof. Dr. Thomas Schoenbaum açılış konusmalarını gonderdi.
