DÜNYANIN EN HAYATİ PETROL GEÇİDİ
İran ile Umman arasında yer alan Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin en kritik noktalarından biri olarak görülüyor. Veri analiz şirketi Vortexa’ya göre boğazdan günlük ortalama 20 milyon varilden fazla ham petrol ve kondensat geçiyor. Bu miktar, yıllık yaklaşık 600 milyar dolarlık enerji ticaretine karşılık geliyor.
ABD-İRAN GERİLİMİ VE DENİZCİLİK UYARISI
Artan nükleer gerilim nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri, Körfez’deki askeri varlığını güçlendirirken, Denizcilik İdaresi ABD bayraklı gemilere İran karasularından uzak durmaları yönünde uyarı yayımladı. Açıklama sonrası petrol fiyatları yüzde 1’in üzerinde yükseldi.
‘KAPANMA, KÜRESEL EKONOMİK ŞOK YARATIR’
‘KAPANMA, KÜRESEL EKONOMİK ŞOK YARATIR’İngiliz dış istihbaratı MI6’nın eski başkanı MI6’nın eski yöneticisi Sir Alex Younger, daha önce yaptığı değerlendirmede, “Hürmüz Boğazı’nın kapanması, petrol fiyatları açısından inanılmaz bir ekonomik sorun olur” ifadelerini kullanmıştı.
BOĞAZ NE KADAR DAR VE NEDEN
SAVUNMASIZ?
Hürmüz Boğazı’nın en dar noktası yaklaşık 40 kilometre genişliğinde. Ancak büyük tankerlerin kullanabildiği güvenli koridor yaklaşık 10 kilometreyle sınırlı. Uzmanlara göre bu durum, boğazı mayınlama ve askeri müdahalelere karşı kırılgan hale getiriyor.
İRAN BOĞAZI NASIL KAPATABİLİR?
ABD Kongre Araştırma Servisi raporlarına göre İran şu adımları atabilir:
-Seyir yasağı ilan etmek
-Gemileri denetlemek veya alıkoymak
-Uyarı ateşi açmak
-Deniz mayınları döşemek
-Füze ve denizaltılarla saldırı düzenlemek
1980-88 İran-Irak Savaşı sırasında benzer yöntemler uygulanmış, sigorta maliyetleri hızla yükselmişti.
UZMANLAR NE DİYOR? ‘KALICI KAPANMA ZOR’
Analistlere göre İran boğazı geçici olarak bloke edebilir ancak ABD ve müttefiklerinin askeri müdahalesiyle deniz trafiğinin kısa sürede yeniden sağlanması muhtemel görülüyor. Uzmanlar, uzun süreli bir kapanmanın düşük ihtimal olduğunu belirtiyor.
EN ÇOK HANGİ ÜLKELER ETKİLENİR?
ABD Enerji Bilgi İdaresi EIA verilerine göre, boğazdan geçen petrolün yüzde 84’ü Asya pazarlarına gidiyor. En büyük ithalatçılar:
-Çin
-Hindistan
-Japonya
-Güney Kore
-ABD’nin payı ise toplam tüketimin yalnızca yüzde 2’si seviyesinde.
ÇİN FAKTÖRÜ: DENGELERİ BELİRLEYEN GÜÇ
EIA’ya göre Çin, 2024’te İran petrolünün yaklaşık yüzde 90’ını satın aldı. CNBC’ye konuşan enerji uzmanı Anas Alhajji, “Hürmüz’ün kapanması İran’ın düşmanlarından çok müttefiklerine zarar verir” değerlendirmesinde bulundu.
ALTERNATİF GÜZERGAHLAR DEVREDE
Körfez ülkeleri, olası kapanmaya karşı alternatif yollar geliştirdi:
-BAE: Fujairah Limanı boru hattı
-Suudi Arabistan: Yeniden kullanılan hatlar
-İran: Goreh–Jask Boru Hattı
Ancak mevcut kapasitenin, boğazın tamamen devre dışı kalmasını telafi etmeye yetmeyeceği belirtiliyor.
Kaynak: https://anlatilaninotesi.com.tr/20260213/hurmuz-alarmi-iran-bogazi-kapatirsa-ne-olur-1103480777.html
