‘Plüton’u yeniden gezegen yapalım diyenler arasındayım’
Birlik, bir gökcisminin gezegen sayılabilmesi için üç kriter belirlemişti: Güneş’in etrafında dönmesi, küresel bir şekle sahip olması ve yörüngesini diğer cisimlerden “temizlemiş” olması. Pluto, özellikle üçüncü kriteri karşılayamadığı gerekçesiyle gezegen statüsünü kaybetmişti çünkü Kuiper Kuşağı’nda birçok benzer cisimle aynı yörünge bölgesini paylaşıyor. Yörüngesi Neptün ile de kesişen Plüton, o tarihten “cüce gezegen” sınıfında.
Ancak Plüton’un savunucuları, Dünya ve Jüpiter gibi gezegenlerin de yörüngelerinde asteroitler bulunduğunu hatırlatarak bu kriterin tutarsız uygulandığını ileri sürüyor.
ABD’DE ÖZEL BİR SEMBOL
Plüton, ABD’de ayrı bir sembolik öneme de sahip. Çünkü 1930 yılında Clyde Tombaugh tarafından Arizona’daki Lowell Gözlemevi’nde keşfedilen cüce gezegen, bir Amerikalı tarafından bulunan tek gezegen ünvanını almıştı. Bu nedenle statüsünün değiştirilmesi ülkede duygusal bir tartışmaya da dönüşmüş durumda.
Isaacman, ABD Senatosu’nda bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamada Plüton’un yeniden gezegen ilan edilmesini desteklediğini açıkça dile getirdi.
“Plüton’u yeniden gezegen yapalım diyenler arasındayım,” ifadelerini kullanan NASA Başkanı, bu konuyu bilimsel topluluk içinde yeniden tartışmaya açmak istediklerini belirtti.
Isaacman ayrıca, Plüton’u keşfeden Tombaugh’un hak ettiği bilimsel değerin yeniden verilmesi gerektiğini de savundu.
“Şu anda, bu tartışmayı yeniden ele almak için bilim camiasında daha geniş kitlelere ulaşmayı çok istiyoruz, bu konuda bazı makaleler hazırlıyoruz.”
KARAR YETKİSİ BİLİM DÜNYASINDA
Ancak NASA’nın bu konuda doğrudan karar verme yetkisi yok. Plüton’un statüsüne ilişkin nihai karar, gök cisimlerinin tanımını yapan ve isimlendiren uluslararası astronomi topluluğuna ait.
Plüton tartışması, 2015 yılında NASA’nın New Horizons uzay aracının gönderdiği yakın çekim görüntülerle yeniden gündeme gelmişti.
Elde edilen görüntülerde yüksek dağlar, geniş buzullar ve “Tombaugh Regio” adı verilen kalp şeklinde bir yüzey yapısı dikkat çekmişti.
Kaynak: https://tr.euronews.com/next/2026/04/30/nasa-baskani-plutonu-yeniden-gezegen-yapalim
