Ara karar avı durdurdu kesin karar bekleniyor
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Konya ve Karaman illerini kapsayan av ihalesine karşı Vegan Derneği Türkiye (TVD) tarafından 24 Kasım’da açılan davada ara karar çıktı. Konya 1. İdare Mahkemesi, dünya çapında yalnızca Türkiye’de görülen Anadolu yaban koyunlarının (Ovis gmelini anatolica) ve Türkiye’de nesli tükenme tehlikesi altında olan yaban keçilerinin (Capra aegagrus) lehine karar alarak yürütmeyi durdurma verdi. Mahkeme ön etüt ve envanter raporları ile ihaleye ilişkin hazırlanmış tüm raporlar dahil olmak üzere, dava konusu işlemin hukuki ve maddi gerekçelerine dair ayrıntılı bakanlık savunmasını içeren belgelerin 15 gün içinde kendilerine ulaştırılması gerektiğini belirtti. Ayrıca 15 maddelik ara karar gereğinin tüm yönleriyle yerine getirilmesinin yasal zorunluluk olduğunu vurguladı.
Vegan Derneği Türkiye, Konya ve Karaman’ın farklı bölgelerinde 7 Anadolu yaban koyununun ve 3 yaban keçisinin avlattırılması işi ihalesinin; etiğe, hukuka ve kamu düzenine aykırılık teşkil etmesi sebebiyle iptalini istemişti. Tarım ve Orman Bakanlığı’na karşı açılan davada yürütmenin iptali kesin kararı alınırsa 31 Mart 2022 tarihine kadar avcılarca öldürülmesi planlanan Anadolu yaban koyunu ve yaban keçileri kurtulacak. Anadolu yaban koyunlarının yaşam hakkı birey başına en az 153 bin 900 TL, en fazla 157 bin 700 TL bedel ile ihaleye çıkarken, yaban keçilerinin her biri için en az 9 bin 300 TL belirlenmişti.
Nesli tükeniyor ve Anadolu endemiği ama avlanıyor
Vegan Derneği Türkiye mahkemeye sunduğu dilekçesinde, “Yaban koyununun bir alt türü olan Anadolu yaban koyunu (Ovis gmelini anatolica) Türkiye’ye endemik türdür, yani Anadolu’ya özgüdür ve yalnızca ülkemizde İç Anadolu’nun çok kısıtlı bir alanında yaşamakta ve üremektedir. Halk arasında ‘ceren, ceran ya da dağ koyunu’ olarak da anılan bu nadir türün sayılarında sürekli bir düşüş olduğu yıllar içinde gözlemlendiği için Tarım ve Orman Bakanlığı bu türün ulusal mevzuat ile korunmasını şart koşmuştur. Ayrıca Bern Sözleşmesi’nin 3. maddesi uyarınca endemik bir tür olmasından ötürü avlanması hukuka aykırıdır. Tarım Orman Bakanlığının yayını Tarım Orman Dergisi’nin Ocak 2021 tarihli yayında, Türkiye’de 2019 yılı sayımı itibarıyla sadece 893 Anadolu Yaban Koyunu’nun tespit edildiği belirtilmiştir. Bu sayının, daha önce defalarca kez hakkında yapılan ihalelerin iptal edildiği ve ilgili iptal kararlarının da dilekçe ekinde sunulduğu kızıl geyik ve yaban keçisi türlerinden çok daha az olduğu ilgili yayında da görülebilmektedir. Günümüzde sayıları son derece düşük olan bu türler uluslararası düzeyde de takip edilmektedir. Yaban koyunu Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından Neredeyse Tehdit Altında kategorisinde yer almaktadır. Bu duruma gerekçe olarak ‘avlanma, habitat kaybı ve çiftlik hayvanlarıyla yem/alan rekabeti gibi sebeplerle son üç nesilde (24 yıldır) sayılarının ciddi ölçüde azaldığı’ yönündeki tespit gösterilmiş olup bu durumun çok kısa sürede türün ‘hassas’ statüye düşmesine sebep olacağının da tahmin edildiği belirtilmektedir. İptalini talep ettiğimiz ihale ile bu bölgede yaşayan bu türlerin avının iptali hususunda karar verilmezse, geri dönüşü olmayacak nitelikte bir karar verilmiş olacaktır.” şeklinde yazmıştı.
Diğer davaların da sonuçları bekleniyor
Koruma altındaki 15 kızıl geyiğin Bolu’da öldürülmesini engellemek amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı’na dava açan ve şimdilik yürütmeyi durdurma kararı alan TVD, ayrıca Hayvan Hakları ve Etiği Derneği ile av turizmi kapsamında Adana, Mersin, Hatay, Niğde ve Kayseri’de nesli tükenme riskiyle karşı karşıya olan 70 yaban keçisinin öldürülmesine engel olmak için Adana 2’nci İdare Mahkemesi’nde dava açmıştı.
