ARA UÇAK İÇİN DOĞRU ADRES EUROFİGHTER MI?
Eurofighter (EF) alımı tekrar gündemde. Teknik ihtiyaçlar/tartışmaları bir yana bırakırsak İngiltere, Almanya, İtalya, İspanya ortak yapımı olan bu uçakların alınması siyasi açıdan ne kadar isabetli? Kaan’ın TSK’ya teslimatına kadar ara uçağa ihtiyacımız varsa bu EF mı olmalı?
Uçağı üreten ülkelerden Almanya Türkiye’ye karşı silah ambargosu uygulamaya kolay karar verebilen bir ülke. Diğer ülkelerin benzeri adımlar atmayacağının garantisi yok. Ara uçak ihtiyacımız olacaksa ve F16 işi tamamen kapandıysa bu konuda ciddi bir siyasi planlama gerekebilir.
Uçakların Batı Blokundan alınması teknik açılardan daha iyi bir seçenekse, o zaman tek devlet tarafından üretilen İsveç-Gripen ve Fransız-Rafale uçaklarını neden düşünmüyoruz çünkü bunlar, anlaşıldığı kadarıyla aynı kapasitede uçaklar ve tek bir devlet tarafından üretiliyor.
Silah satışları/alımları tarafların birbirleri üzerinde etki sahibi olmalarını sağlar. Örneğin Yunanistan 1992 yılında Fransa’dan Mirage2000 uçakları alırken Paris’in Makedonya’nın anayasal ismiyle BMGK tarafından tanınmasını engellemesini istemiş ve başarılı olmuştu.
SİYASİ KAZANÇ DÜŞÜNMELİYİZ
Yunanistan Fransa ile geçtiğimiz yıllarda yaşadığımız söz düellosundan da yararlanarak Rafale alımına yöneldi ve Paris’i bize karşı biraz daha yönlendirdi. Biz 40 uçak alacaksak, bunların siyasi kazanca dönüştürülmesini neden hesaplamayalım?
Örneğin Fransa’nın Türkiye-Yunanistan uzlaşmazlığında biraz daha orta çizgiye getirilmesi siyasi olarak bir kazançtır. Veya bugünlerde NATO’ya üyeliğine karar vereceğimiz İsveç’in Gripen uçaklarını Stockholm ile pazarlık etmek mümkün değil mi?
Veya teknik gerekçelerle EF alacaksak bununla ilgili olarak İngiltere başta olmak üzere İtalya ve İspanya’dan Kıbrıs konusunda bazı adımlar atmalarını isteyecek miyiz? Örneğin KKTC’ye doğrudan uçuşlar vs gibi masum talepler neden olmasın?
SU 57 NEDEN DÜŞÜNÜLMÜYOR
Batı Bloku dışındaki seçenekleri dillendirmekten neden çekiniyoruz? Örneğin bir ekip Rusya ile SU57 uçaklarının alımı veya ortak üretimini müzakere ederken diğer bir ekip de Çin ile F35 muadili uçağı (FC-31) konuşsa daha iyi olmaz mı?
Biz fanilerin bilemeyeceği devlet bilgileri itibariyle EF alımı en doğru karar olacaksa, bunu, satan tarafın bir lütfuna dönüştürme girişimlerine izin vermemek gerekir. Özellikle de çok kutuplu bir dünyada bu tür alımların ciddi siyasi karşılıkları olmalıdır.
PROF.DR. HASAN ÜNAL/ ULUSLARARARASI İLİŞKİLER UZMANI
