KUVAYİ MİLLİYE Haberleri

Türk denizciliğinin gelişmesi ve Mavi Vatan ülküsünün daha iyi anlaşılması için Amiral Cem Gürdeniz tarafından kurulan Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu (KÜDENFOR), 2025 yılının ilk etkinliğini Kurtuluş Savaşında Türk Denizcisi başlıklı yapacak. Denizcilik sektörünün duayen ismi Kaptan Refik Akdoğan, 21 Ocak 2025 Salı günü 14.00-17.00 saatleri arasında Rahmi Koç Müzesi’nin Fenerbahçe Vapuru Alt Salonu’nda gerçekleştireceği ‘Kurtuluş Savaşında Türk Denizcisi’ konulu seminer ile bilgi ve tecrübelerini paylaşacak.

25 yılı aşkın süre EOKA’nın katliamlarına uğrayan Kıbrıslı Türklerin acısına son vermek ve adaya barış ve güven getirmek için düzenlenen harekatın 50. yılındayız. Yarım yüzyıl önce Türk Silahlı Kuvvetlerinin gerçekleştirdiği başarılı harekat ile Doğu Akdeniz’de bir Türk devleti daha kurulurken askeri terminoloji ve jeopolitik eksen değişmişti. 20 Temmuz-18 Ağustos 1974 arasında gerçekleşen harekatta Türk ordusu 498 şehit verirken, 70’i mücahit 1672 Kıbrıs Türkü hayatını kaybetmişti. 13 Şubat 1975’te kurulan ilk devletin ardından 15 Kasım 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kuruluşu dünyaya ilan edilmişti. Kurucu ve ilk cumhurbaşkanı mücahit Rauf Denktaş olmuştu. Harekatın yıldönümünde yıllar sonra bile büyük hüzün ve acı hatırlatan TCG Kocatepe isimli savaş gemimizin nasıl dost ateşiyle battığını konuştuk. Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 50’nci yılında, çıkarmaya katılan Emekli Deniz Kurmay Yarbay Özhan Bakkalbaşıoğlu, Gazeteci Gökhan Karakaş’ın sunduğu Harici Youtube programına konuk oldu.

Türk Deniz Kuvvetleri’nin çağdaşlaşması yolunda önemli adımlar atmasına rağmen FETÖ kumpasıyla 3,5 yıl cezaevinde yatan Oramiral Özden Örnek ölümünün 6. yılında anıldı. Girdiği her okulu birincilikle bitiren Türk donanmasının gözbebeği MİLGEM Projesi’nin babası Oramiral Özden Örnek’in, ülkemizin en prestijli arkeolojik çalışmasının başlamasına neden olduğu da öğrenildi. Amiral Örnek’in, geçmişi 2000 yıl öncesine dayanan Patara Deniz Feneri’nin günümüze kazandırılması için bizzat çabaladığı ortaya çıktı. Bilimsel-arkeolojik kazıları 35 yıldır özveriyle sürdüren Prof. Dr. Havva Işık, ” 2003 yılında Ege adalarıyla ilgili Fethiye’de düzenlenen resmi toplantıya katılan Oramiral Örnek, Kaş’taki kazı alanımıza gelerek tüm sorunları aşmamızı sağladı. Deniz helikopteriyle Patara’ya gelen Oramiral Örnek, deniz fenerinin tarihe kazandırılması için adeta bir devlet kuşu oldu bizim için” dedi.

Mustafa Kemal Atatürk’ün özel hayatında önemli bir yer teşkil eden, manevi evlatları arasında belki de en önemlilerinden Abdürrahim Tuncak. Zübeyde Hanım’ın elinde büyüyen Tuncak, sadece Mustafa Kemal’in değil Zübeyde Hanım’ın ve Makbule Hanım’ın da hayatında önemli bir yer edinmiştir. Bunu daha iyi anlayabilmek için, Behçet Uz ve Zübeyde hanım ile arasında geçen diyaloğa göz atalım.

“Güler yüzlü, metal çerçeveli gözlüklü, beyaz saçlı, benim boyumda-Behçet Uz kendi boyuyla kıyaslıyor- başörtülü, Selanik şivesiyle güzel Türkçe konuşan, ilk görüşte herkese saygı telkin eden Zübeyde Hanım Efendi, kendisi hasta olduğu halde, hep yanındaki küçük bir erkek çocuğuyla ilgileniyordu. 6-7 ay kadar Zübeyde Hanım ve üzerine titrediği bu oğlanla hep ilgilendim… Beni 3 defa Gazi Paşa’nın Başyaveri Salih Bey aradı. Zübeyde Hanım ve yanındaki oğlanı sordu. Yazılı rapor istedi, yazdım” demektedir.

Yukarıda bahsi geçen erkek çocuğu Abdürrahim Tuncak‘tır.

Anadolu’yu düşman işgalinden kurtarmak için kara cephelerinde ölümüne mücadele eden Mustafa Kemal’in ordusuna denizde en büyük desteği Kuvayi Milliye Donanması veriyordu. Karadeniz’de destanlaşan Kuvayi Milliye Donanması; Sovyet Rusya’nın Batum, Tuapse, Novoroski ve Sivastopol limanlarından Anadolu’nun İnebolu, Samsun, Sinop, Ordu ve Trabzon kıyılarına binlerce ton askeri malzeme taşıdı. İngiliz, Yunan, Fransız, İtalyan, İspanyol, Amerikan ve Japon donanmasından toplam 250 bin tonluk bir armada Osmanlı İmparatorluğu limanlarında ve karasularında namlularını Türk halkına çevirmişti.

Milli direniş hareketi Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkmasıyla başladı. Milli direnişin ilk önemli adımı Haziran 1919’da Amasya Tamimiyle atıldı. Amasya Tamimi toplayıcı bir ruhla hazırlandı. 23 Temmuz 1919’da milli birlik ve beraberliğe gidişin ilk adımları Erzurum Kongresi’nde atıldı. Burada Şark-i Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tüzüğü kabul ediliyordu. Kongre kararlarının ardından bir beyanname hazırlandı, beyannamede; vatanın bütünlüğünün ayrılmayacağı, işgallere mukavemet edileceği, geçici bir hükümetin kurulacağı ve manda ve himayenin hiçbir şekilde kabul edilmeyeceği konuları yer aldı. 4-11 Eylül 1919’da Sivas Kongresinde Heyet-i Temsiliye’ye dokunulmadı. Sivas Kongresi halkın korkularını yenmesine sebep oldu çünkü ülke artık emin ellerdeydi. 20-22 Mayıs’ta Ali Rıza Paşa ile Amasya Mülakatı gerçekleşti.

Kurtuluş Savaşı’nın işaret fişeği kabul edilen “Geldikleri Gibi Giderler” sözleri 105 yıl önce tam da bugün Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından Kartal isimli bir buharlı teknede söylenmişti. Adana’dan 3 günlük tren yolculuğuyla geldiği Haydarpaşa Tren Gar’ının iskelesinde kendisini bekleyen Kartal (o zaman Entreprise) istimbota binip 55 parça işgal armadasını gördüğünde dudaklarından dökülen 3 kelimelik tanımlama, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulacağını müjdeliyordu. İstanbul’du işgale gelen İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan armadayı gören Mirliva (Tümgeneral) Mustafa Kemal Atatürk gözyaşlarını tutamayan yaveri Cevad Abbas’a dönerek ‘AĞLAMA ÇOCUK. GELDİKLERİ GİBİ GİDERLER” demişti. Yenilenmesinin üzerinden tam 5 yıl geçmesine rağmen İstanbul Tersane Komutanlığı’nda bekletilen Kartal’ın Çanakkale’de sergileneceği haberleri, üzerinde emeği olanları tedirgin etti. Denizciler tarihe geçen sözlerin İstanbul’un işgal ortamında söylendiğini, o atmosferin yaydığı kasvetli İstanbul havasına rağmen Büyük Önder Atatürk’ün İstanbul’dan ilham alarak emperyalizme İstanbul Boğazı’ndan meydan okuduğunu dile getirdi. Denizciler, bilim insanları, tarihçiler, gazeteciler ve istimbotun yenilenme sürecinde çalışanlar İstanbul’da kalması için kampanya başlatacaklarını belirtti. Gönüllüler Kartal istimbotun geçtiği kaynakları bir araya getirerek gerekli görüşmeleri yapmaya hazırlanıyor.

Türkiye Cumhuriyeti ile ilk resmi teması 1927 yılında kuran Güney Amerika ülkesi Meksika, cumhuriyetimizin 100. yılı nedeniyle yelkenli okul gemisini Türkiye’ye gönderdi. Son Aztek Kralı Cuauhtemoc’un adını taşıyan ve 266 kişiyi taşıyan gemi kapılarını açtı. Meksika Büyükelçisi Jose Luis Martinez y Hernandez, Atatürk’ün emriyle 1930 yılından beri büyükelçi bulunduran Türkiye’nin cumhuriyet bayramının kendilerine de ilham verdiğini söyledi. Gemi Komutanı Kaptan Deniz Albay Pepe Diaz ise, Sarayburnu Limanı’na girişte 113 denizci öğrencinin Türkiye’ye saygısını göstermek için yelken direklerine tırmandığını belirtti. Meksika’nın Londra merkezli Dünya Denizcilik Örgütü’ne üyelik sürecinde uluslararası ilişkilere katkı sunmak için yola çıkan Cuauhtemoc, 15 ülkeyi dolaştıktan sonra yaklaşık 24 bin deniz milini arkasında bırakarak evine dönecek. Meksika Büyükelçisi Hernandez’in eşi Mediha Osmanoğlu Martinez, II. Abdülhamit’in soyundan geliyor.

Marmara Üniversitesi Geleneksel El Sanatları ve Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi (GESTUAM), Süleyman Demirel Üniversitesi Tekstil ve El Sanatları Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi (TESAUM) ve Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi (SATPARK) tarafından, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı Uluslararası Karma Sergi düzenlendi.

Atatürk’ün, yıkılan bir imparatorluğun yerine yepyeni bir ulus kurmak için çıktığı Samsun yolculuğu, Türk insanının hafızasında derin iz bıraktı. 104 yıl önce Büyük Önder Mustafa Kemal’i, İstanbul’dan Samsun’a götüren Bandırma vapuru ne yazık ki tarih sahnesinden çok erken ayrıldı. Deniz tarihi araştırmacısı Ali Bozoğlu, Atatürk ile ilgili yürekleri burkan bir yaşanmışlığı anlattı. Bozoğlu, “Atatürk 1 Temmuz 1927 günü İstanbul’a deniz yoluyla geldiğinde kendisini karşılayan vapurları görmüş ve Bandırma’yı sormuştu. Atamızın üzülmemesini isteyen çevresindekiler ‘Tersanede tamirde efendim” cevabını vermişti. Oysa Bandırma, 1924 yılında Haliç’te sökülerek yok edilmişti” dedi. Bandırma vapurunda Atatürk ile Samsun’a giden Hacı Tevfik Ulusu’nun torunu Mustafa Kemal Ulusu, ulusal tarihimizin en önemli gemisinin daha çok hatırlatılması gerektiğini belirttti. Günümüzde halen Bandırma vapuruna ait olduğu kesinleşen bir fotoğraf karesi bile bulunmuyor.

YAĞLI BOYA TABLO: FİRUZ AŞKIN