Dünyadaki böcek nesli ciddi bir tehdit altında
Uzmanlar, mevcut hızla yok oluş sürerse 100 yıla kadar dünyadaki tüm böcek nüfusunun yok olacağını söylüyor. Dünyadaki yaşamın sürmesi için böcekler olmadığında dünya adeta çöp yığınına döner, hayat sona erer ve gezegen adeta ölü bir gezegen olurdu.
Son 30 yılda böcek nüfusunda ciddi bir kayıp yaşandı. Son yapılan çalışmalar dünyadaki böcek neslinin tükenmekte olduğunu gösteriyor. Bu konuda yapılan ilk kapsamlı küresel bilimsel incelemeye göre böcek kaybı, “doğadaki ekosistemlerin yıkıcı bir çöküşü” tehlikesine işaret ediyor. Çalışmalar, önümüzdeki birkaç on yılda, dünyadaki böcek türlerinin yüzde 40’ının neslinin tükenmesine yol açabilecek çarpıcı bir düşüş oranını ortaya koyuyor. Bunun yanında türlerin üçte biri de yok olmuş durumda. Böceklerin yok olma oranı, memelilere, kuşlara ve sürüngenlere göre sekiz kat daha hızlı. Böceklerin toplam kütlesi, mevcut en iyi verilere göre, bir asır içinde yok olması olasılığını düşündürecek şekilde, yılda yüzde 2,5’lik bir hızla düşmekte.
Uzmanlar , son 25-30 yıldaki yıllık yüzde 2,5 oranındaki düşüşe “şok edici” diyerek şunları söylüyor: “Çok hızlı. 10 yılda çeyrek kadar kayıp yaşandı, 50 yılda sadece yarısı kaldı ve 100 yılda hiçbiri kalmayacak. ”
Böceklerin biyokütlesi yüzde 76 azaldı
Almanya-Hollanda sınırında yer alan ve eski bir okul binasında hizmet veren Amatör Entomologlar Derneği’nde; amatör koleksiyoncular tarafından dünyanın dört bir yanından getirilen, kanatları zamanla beyazlamış kelebekler, yumruk büyüklüğünde böcekler var. Uzun yıllar boyunca toplanan yaklaşık 80 milyon böcek, etil alkol dolu şişelerde saklanıyor. Her bir şişede, belirli bir süre zarfında tek bir böcek tuzağından yakalanan böcekler tutuluyor. Derneğin başkanı Martin Sorg “1982 yılından beri kendi ürettiğimiz böcek tuzakları standart. Her biri aynı boyutta ve aynı materyalden yapılıyor” açıklamasıyla dikkat çekiyor. Sorg, test süresi boyunca böceklerin toplam biyokütlesinin yüzde 76 oranında azaldığını söylüyor.
Bu hızlı azalışı göstermek isteyen bir laboratuvar görevlisi, elinde biri 1994 yılından biri 2019 yılından olmak üzere iki şişe tutuyor. 1994 yılına ait şişede toplam ağırlığı 1400 gram olan böcekler bulunurken 2019’a ait şişenin ağırlığı sadece 300 gram. Sorg, bu konuyla ilgili “Düşüşün ne kadar ciddi derecede olduğunu ancak 2011 yılında fark edebildik. O zamandan beri her yıl durum daha da kötü hale geliyor” diyor.
Biyoçeşitliliğin zarar gördüğü konusundaki endişeler genellikle büyük memeli türleri etrafında şekilleniyor. Mesela ekoloji alanında çalışan Profesör Hans de Kroon, Hollanda sınırı civarındaki kuş türlerinin azaldığı konusunda uyarıda bulunmuştu. Kuşların yiyecek bulamadığı (Genellikle böcekleri yiyorlar) için sorun yaşadığını tahmin eden Kroon’un elinde kanıt olarak sunacağı bir veri yoktu.
Batı Avrupa’daki ‘doğa’ giderek küçülüyor
Bunun üzerine bölgeyi incelemeye başlayan araştırmacıların dikkatini bölgedeki sanayi bacaları, sürekli böcek ilaçları sıkılan şeker pancarı tarlaları çekti. Uzmanlar, “Batı Avrupa’daki ‘doğa’ giderek küçülüyor. Tarım alanları böcekler için hiç de güvenli alanlar değil. Yiyecek bulamıyorlar, zehirleniyorlar. Doğal alanlar da giderek daha izole hale geliyor. Böcekler bir yerden başka bir yere hareket edemiyor çünkü kat etmeleri gereken mesafe çok fazla” açıklaması yapıyor.
Türlerin azalışının tam nedeni bilinmese de uzmanlara göre sebep; antroposentrik (insan-merkezli) çağ. Çeşitliliğin tamamen kaybolmasına sebep olabilecek şekilde geri dönülmez bir noktaya geleceğimizden korkuluyor.
Şubat ayında yapılan bir araştırma; böcek türlerinin yüzde 40’ından fazlasının yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu, her geçen yıl bu oranın yaklaşık yüzde 1 arttığını ortaya koydu. Uzmanlar bunun dinozorların yok oluşundan sonraki en geniş çaplı yok oluşa denk olduğunu söylüyor.
Böceklerin hızla yok olmasındaki en büyük etkenler; doğal yaşam alanlarının kaybedilmesi ve toprak parçalarının tarım ve kentleşme için kullanılması. Tabii çoğunluğu böcek ilaçları/suni gübrelemeden kaynaklanan kirlilik ve iklim değişikliği de önemli unsurlar. Uzmanlara göre; yiyecek üretme biçimimizi değiştirmediğimiz sürece böcekleri yok etmeye devam edeceğiz.
Yazı : Emirhan Taştan
İletişim İçin Twitter: @DenizinKartalI
Kaynak : https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-47454817
