Albert Einstein’ın ‘Genel Görelilik’ Kuramı
Çünkü gözlenebilir evren de onu oluşturabilecek bir güce sahip yıldız bulunmamaktadır. İşte kendi teorim süper kütleli kara deliklerin nasıl oluştuğuna dair bir fikir ileri sürmektedir.
Edwin Hubble sayesinde evrenin her geçen saniye hızlanarak genişlemekte olduğunu biliyoruz ve bu genişleme büyük patlama esnasında günümüzde olduğundan çok daha hızlı olduğundan,hatta ışık hızında bile olabileceği kabul edilmektedir. Ve Albert Einstein’ın ‘Genel Görelilik’ kuramına göre hiç birşey ışık hızına ulaşamaz ve geçemez. Ama artık neredeyse büyük patlamanın kesin olduğu ve patlamadan hemen sonra evrenin ışık hızında genişlediği kanıtlandı ama görelilik bunu reddediyor. Ve kafa karıştırıcı kısım göreliliğinde yüzlerce kez kanıtlanmış olması yani ikiside doğru,evet hiç birşey ışık hızına ulaşamaz ama evren ulaştı.
Ve kendi teorime göre bedelleri de büyük oldu. Demek istediğim şey evrenin ışık hızında genişlemesi sonucu oluşan ya da tohumları ekilen Süper kütleli kara delikler. Evet,sanıyorum teorinin ne anlatmak istediğini anladınız. Şimdi bunun kanıtları sayılabilecek elimizdeki verilere bakalım.
SÜPER KÜTLELİ KARA DELİKLER NE ZAMAN OLUŞTU?
İlk olarak en önemli bulgu olan süper kütleli kara deliklerin ne zaman oluştuklarına bakmamız gerekiyor. Ve teorimin lehine bir şekilde süper kütleli kara deliklerin dediğim gibi büyük patlamanın en fazla bir kaç milyon yıl sonrasında oluştuğu tahmin ediliyor.Kendi teorimde de zaten buna yakın bir sonuç olması gerekiyordu.Şimdide yine önemli bir belirti olan kara deliklerin içinde ne olduğuna bakalım.
KARA DELİKLERİN İÇİNDE NE OLUYOR?
Aslında bu sorunun cevabı da hala tam olarak bulunabilmiş değil ama yinede bir kaç şey bilimsel olarak biliniyor.Kara deliklerin içinde Albert Einstein’ın da genel görelilik denklemlerinden de anlaşılacağı üzerine muhtemelen sonsuz tekillik (siz buna sonsuz hiçlik de diyebilirsiniz) olduğu biliniyor.
Bilmeyenler için tekilliğin kısa tanımı; Denklemlerin temelde kontrolden çıktığı ve artık bir anlam ifade etmediği yer olarak da bilinir.Yani kısaca fizik kanunlarının işlemediği korkutucu ve gizemli boşluk.
Peki ya bunun benim teorimle ne ilgisi var?
Eğer ki evrenin genişlemesi sonucu oluşan bir kara delik varsa tamda böyle uzayzamanı bükmesi gerekir çünkü teorime göre süper kütleli kara delikler evrenin hızla genişlemesi sonucu oluşan yırtıklar olduğu için yırtıklıkların içinde de bildiğimiz fizik kurallarının işlememesi ve evrenin orda genişlememesi gerekiyor ve aynen de öyle.Şimdi gelelim kara deliklerin fiziksel özelliklerine.
KARA DELİKLERİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
İlk teorik kara delik çözümü Schwarzschild tarafından 1916 yılında dönmeyen, elektriksel yükü olmayan, statik bir kara delik için yapılmıştır. En basit kara delik çözümü olan bu çözüm, Schwarzschild çözümü (Schwarzschild metriği) olarak adlandırılır. Elbette ki gerçekte var olanların, bu basit tanıma uymadığını biliyoruz.
Daha detaylı çözümler olan dönmeyen yüklü kara delikleri Reissner-Nordström metriği, dönen ama yüklü olmayan kara delikleri Kerr metriği ifade eder. Daha geçerli bir çözüm ise, yüklü ve açısal momentuma sahip bir kara delik için yapılmış olan Kerr-Newman metriğidir (ayrıca bkz. Genel görelilik: Einstein alan denklemleri).
Artık sanırsam teorinin önünde büyük bir engel olmadığı anlaşılıyordur.Şimdilik sadece matematiksel olarak kanıtlama kısmı kaldı.Öncelikle bunun için de bir süper kütleli kara deliğin çapıyla oluştuğu zamanda ki evrenin genişleme hızının doğru orantı da olması gerekir yani örneğin kara delik 12 milyar yıl önce oluşmussa 12 milyar yıl önceki evrenin genişleme hızı ne kadar yüksekse kara deliğin de maksimum ulaşacağı çapın ve kütlenin bir o kadar büyük olması gerekiyor.İşte zor olan kısımda o kara deliğin oluştuğu zamanda ki evrenin genişleme hızını tespit etmek.Bunu tespit ettikten sonra gerisi kolay.
Ve bu da sayısal olarak
2r.m/c
olarak gösterilir
Burda ki 2r cismin çapı,m cismin kütlesi ve c de ışık hızıdır.
Matematik cümlesi ise:Çap çarpı kütle bölü ışık hızıdır.
Şimdi gelelim bir kara deliğin çapının nasıl bulunacağına
BİR KARA DELİK KAÇ KİLOMETRE? BOYUTLARI NE KADAR?
Bir kara deliğin kaç kilometre çapa sahip olacağı onun kütlesiyle alakalıdır. Kütle ne kadar fazla olursa (ki bu konuda bir limit yoktur) çapı da o kadar fazla olur. Eğer dünyayı bir kara delik olacak şekilde sıkıştıracak olsaydık çapı yalnızca 1.75 santimetre olurdu. Eğer güneşi bir kara delik yapacak şekilde sıkıştırsaydık çapı 6 kilometre olurdu. Bunu bir Schwarzschild kara deliği için aşağıdaki formülden hesaplayabilirsiniz:
rs=2GM/c2
Burada rs kara deliğin yarıçapı, G Newton çekim sabiti, Mcismin kütlesi, c ise ışık hızıdır.
SON SÖZ
Aslında bazı bilim insanları kara delik fikrinden hiç hoşlanmamıştı. Bunlardan birisi de Albert Einstein’dı. Çünkü ilk etapta bu devasa kütleli, uzay-zamanı sonsuz düzeyde büken cisimlerin nasıl oluştuğu bilinemiyordu. Ancak sonradan yapılan çalışmalar, kara deliklerin oluşum mekanizmalarını netleştirdi. Öncelikle teorik verilerden yola çıkarak geliştirilen kara delik fikri, sonrasında dolaylı gözlemlerle bol miktarda destekçi topladı ve astrofizik camiasında kısa sürede bir görüş birliği oluştu.
Öyle ki, kendi geliştirdiği denklemlerin karadelikleri teorik olarak doğruladığını gören Einstein, başta sevmediği fikri veri ışığında kabul etmek durumunda kaldı. Einstein’ın geliştirdiği Görelilik Teorisi’ne göre, çok miktarda cisim çok ufak bir noktada odaklandığında, uzay-zaman düzlemi aşırı miktarda bükülerek, hiçbir şeyin kaçamayacağı bir kapan haline geliyor. İşte buna “kara delik” adını veriyoruz.
Günümüzde halen karadeliklerle ilgili bilinmeyen çok fazla detay mevcut. Örneğin bir cisim karadeliklerin içine düştüğünde ne oluyor? Bu sorular, astrofizik ve astronomi bilimleri tarafından halen araştırılan aktif çalışma sahalarıdır.
MEHMET ATLAS KARAKAŞ – HÜSEYİN SAİM EKİM ORTAOKULU
KAYNAK
https://evrimagaci.org/s/7748
https://tr.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCper_k%C3%BCtleli_kara_delik
https://tr.wikipedia.org/wiki/Kara_delik
