Bilim-Teknik Haberleri

Bilim insanları dünya genelinde azalan canlı türlerinin korunması için uyarılarını sürdürürken koruma altında ve avlanması yasak olan 9 metre boyundaki ‘büyük camgöz köpekbalığı’ Urla’da balıkçıların ağına takıldı. Köpekbalığı uzmanı Hakan Kabasakal, Akdeniz’de yaşayan en büyük köpekbalığı türlerinden olan büyük camgözün 1380 sayılı kanunla ve uluslararası anlaşmalarla korunduğunu söyledi. Kabasakal, ” Paniğe yol açacak yırtıcı bir tür değildir, planktonla beslenir. 1-2 hafta önce Edremit Körfezi’nde daha sonra da Midilli açıklarında görülmüştü. Ölmesi ve bu şekilde teşhir edilmesi Türkiye açısından kesinlikle kötü puan oldu.” dedi. Deniz biyoloğu Mert Gökalp ise, ” Balina köpekbalığından sonra, planktonla beslenen en büyük köpekbalığı olan bu türün nadir görülen bireylerinden birinin canına kıyıldı. Dünya genelinde tehdit altındaydı. Ceza ve denetim yeterli olsaydı balıkçılar bu canlının ölmesine izin vermezlerdi. Görüldüğünde bayram etmemiz gerekirken katlettik” dedi. 4 Ocak 2009’da aynı yöntemle öldürülen ‘büyük camgöz köpekbalığı’nı duyurmuştuk.

Geçtiğimiz Mayıs ayında, ülkemizin en değerli hukukçularından Prof. Dr. Rona Aybay’ı kaybettik. Kaybından bir süre sonra ziyaret ettiğim eşi Sevinç Hanım (Sevgili Sevinç Ablam), Rona hocamızın kitap ve yazılarını öğrenci ve dostlarına hatıra olarak saklanmak üzere verdiklerini, bana da Türk denizciliği üzerine tüm kitap ve yazılarını ayırdığını söylediğinde gurur ve hüznü aynı anda yaşadım. Tüm denizcilik konularını tek bir plastik dosyada toplamış Rona Hocam. Türk Denizciliği ile ilgili el yazısı ile not alınmış bilgi ve belgeler hazine niteliğindeydi. Belgeleri incelerken çok tanıdık bir el yazısı ile kaleme alınmış bir makale karşıma çıktı. Makale, Yüksek Denizcilik Okulu’ndan, hocam, 27 Eylül 2001 tarihinde kaybettiğimiz ama yaşadığı sürece ağabeyim, hukukçum ve yol gösterenim Kaptan Gündüz Aybay’a aitti. Bu makaleyi daha önce hiç görmemiş, okumamıştım. Günümüzün en güncel konusu ‘Türk Boğazları’ üzerine öylesine önemli bir makaleydiki , ‘103 Amiral Bildirisi’ sonrası görsel basında değerli konuşmacılar Türk Boğazları için ‘Uluslararası’ sözcüğünü bilinçsizce dile getirmişlerdi. Vefatından çok kısa süre önce kaleme alınan, rahatsızlığı nedeniyle tamamlanamayan belki de son makalesi bu çok değerli bilimsel yazı Türk Boğazları hukuksak tarifi ile ilgili çok önemli ayrıntılar içermektedir. Makalenin yayınlanmasına izin veren Sevgili eşi Meral Aybay hanımefendiye en derin saygılarımla..
Kaptan Levent Akson- Deniz Mecmuası Genel Yayın Yönetmeni

Çin, uzaya Gaofen-11 04 isimli yeni bir uydu gönderdi. Çinin Shanxi eyaletindeki Taiyuan Uzay Aracı Fırlatma Merkezi’nden bugün Beijing saatiyle 15:37’de Uzun Yürüyüş-4B taşıyıcı roketiyle uzaya gönderilen uydunun planlanan yörüngesine başarıyla konumlandığı açıklandı.

Türkiye’nin yetiştirdiği, evrensel bilgi birikimine katkıda bulunan başarılı bilim insanlarını ödüllendirmek amacıyla verilen Koç Üniversitesi Rahmi M. Koç Bilim Madalyası bu yıl pandeminin ardından Rahmi M. Koç Müzesi’nde yeniden yüz yüze gerçekleştirilen törenle sahibini buldu. Bu yıl yedincisi verilen madalyanın kazananı, çalıştığı teknolojilerle dünya çapında enerji verimliğini artırıp karbondioksit salımını azaltarak, iklim ve enerji krizlerine karşı ürettiği bilime dayalı çözümlerle öne çıkmış bilim insanı, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (Massachusetts Institute of Technology – MIT) Prof. Dr. Bilge Yıldız oldu.

021 yılında 15,9 milyar avroluk ciro yapan, polimer üretiminde uzmanlaşmış Covestro, Çinli tedarikçi CGN New Energy ile yenilenebilir elektrik enerjisi alımına ilişkin çok sayıda sözleşme imzaladı. Bu türden birkaç yıllık alımlar Alman Grubu’nun, 2035 yılına değin varmak istediği karbon nötr aşama hedefi bağlamında Avrupa’da ( Almanya, Belçika) yaptığı bir dizi sözleşmeyi tamamlayıcı nitelikte.

NASA, iklimin nabzını uzaydan tutacak: Dünya’nın yüzey suyu haritalandırılacak. Swot uydusu, okyanusların, atmosferik ısıyı ve karbondioksiti nasıl emdiğini, bunun süreçleri ve zamanlamasıyla ilgili bilim insanlarına önemli veriler sağlayacak.

Çin’in Kuafu-1 isimli güneş gözlem uydusundan elde edilen görüntülerin ilk partisi, bugün Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Ulusal Uzay Bilimi Merkezi tarafından yayınlandı.

16 Kasım’da Amerika Birleşik Devletleri’nin Florida eyaletinden fırlatılan “Orion I” uzay aracı bugün Dünya’ya dönecek. Pasifik okyanusuna inen uzay aracı zorlu ve başarılı bir iniş geçirdi. Artemis programı kapsamındaki deneme görevini mürettebatsız gerçekleştiren Orion uzay aracı Ay’ın yörüngesinde dolaştıktan sonra, Pasifik Okyanusu’nda (Büyük Okyanus) Meksika’nın Guadalupe adası yakınına iniş yaptı.

Shenzhou-14 misyonunda görev alan üç taykonot, uzayda 183 gün kaldıktan sonra güvenli bir şekilde döndü. Shenzhou-14 uzay aracının dönüş kapsülü, Çin’in kuzeyindeki Dongfeng iniş sahasına bu akşam başarıyla indi. Shenzhou-14 mürettebatı, Shenzhou-15 ekibiyle ilk kez yörüngede görev rotasyonu gerçekleştirmişti. Gelen numuneler arasında istasyonda sürdürülen yaşam bilimleri projesi kapsamında Çinli bilim insanlarının ilk kez tohumdan pirinç yetiştirmenin deneyinin örnekleri de getirildi.

Son Boeing 747-8 kargo uçağı, 2023 yılı başlarında Atlas Air’e teslim edilecek. İkonik uçak, 1970 yılında hizmete girdikten sonra küresel havacılığı dönüştürdü