YALTIRAK: “SADECE AZİZ YILDIRIM NE YAPILMASI GEREKTİĞİNİ ANLADI”

İTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve MATAM’ın kurucusu Prof. Dr. Cenk Yaltırak, geçtiğimiz günlerde T24’e verdiği röportajda, iş dünyasının depreme hazırlık konusundaki duyarsızlığına dikkat çekmişti. “350 bin dolarlık bir gemiyi alamadı iş adamlarımız” diyen Yaltırak, yalnızca Aziz Yıldırım’ın yapılan çalışmanın önemini anladığını ve görüşmeden kısa süre içinde olumlu dönüş yaptığını belirtti.

İstanbul Teknik Üniversitesi’nin (İTÜ) çatısı altında kurulan Marmara Aktif Fay Tehlike ve Risk Uygulama ve Araştırma Merkezi’ne (MATAM) 350 bin dolar değerinde bir deprem araştırma gemisi bağışladı. Bu önemli katkı, Türkiye’nin deprem risklerine karşı bilimsel altyapısını güçlendirmeye yönelik kayda değer bir adım olarak değerlendiriliyor.

“KDV’yi ben ödemem”

Ancak Yıldırım’ın bir şartı vardı: “KDV’yi ben ödemem.” Bu bedeli karşılamak için Prof. Dr. Yaltırak, kendi ifadesiyle eşinin de onayıyla kişisel olarak 70 bin dolarlık KDV’yi (yaklaşık 2,9 milyon TL) üstlendi. Geminin alımı böylece tamamlandı.

MATAM: DEPREM RİSKİNE KARŞI BİLİMSEL MÜCADELE

Türkiye İş Bankası’nın 6,1 milyon euroluk desteğiyle kurulan MATAM, Marmara Denizi’ndeki aktif fay hatlarının detaylı biçimde haritalanması ve depreme yönelik risk analizlerinin metrekare bazında yapılabilmesi amacıyla ileri teknolojilerle donatıldı. Merkez, karada 5, denizde ise 6 ve üzeri büyüklükteki depremler için veri üretiyor. Bu veriler, yapı-zemin ilişkilerinin modellenerek kentsel dönüşüm projelerine bilimsel temel sunmasına imkân tanıyor. Yaltırak, merkezin altyapı ve teknik donanımıyla Türkiye’deki diğer araştırma kurumlarının 25 yıl önünde olduğunu belirterek, MATAM’ın jeofizik ve İHA tabanlı jeodezi verilerini birleştirerek deprem tehlikesine karşı çok boyutlu bir analiz sunabildiğini söyledi.

Urbano Monti

Aziz Yıldırım’ın bağışladığı gemi Urbano Monti, deniz tabanının incelenmesi için son teknoloji ekipmanlarla donatıldı. Çok ışınlı ekosounder, akustik sistemlerle hassas konumlandırma, numune analizi için pistonlu karot alma, stratigrafiyi belirlemek için statik penetrometre, vb. gibi araç gereç ve sistemlere sahip. Geminin ana görevi, döşeme aşamasından önceki önemli bir adım olan planlanan denizaltı kablolarının potansiyel güzergahları boyunca deniz tabanını mümkün olan en yüksek hassasiyetle haritalamak. Gemiye ismini veren Urbano Monti (16 Ağustos 1544 – 15 Mayıs 1613), İtalyan bir coğrafyacı ve haritacıydı. Monti’nin en ünlü eseri, coğrafya ve kozmoloji üzerine çok ciltli bir incelemenin eşlik ettiği büyük ölçekli bir dünya haritasıdır. Harita, döneminin coğrafya bilgisini yansıtsa da bazı açılardan şaşırtıcı derecede ileri düzeydedir. Gemi halen Batı Atlas kıyılarında İspanya’nın Las Palmas yakınlarında İtalya bayrağıyla bilimsel araştırmalar yapıyor. Gemi halen Elettra TLC’ye ait.