Mayıs 2020 tarihinde özel alan ilan edilmişti
21 Haziran’da Marmaris’te başlayan ve 4 günde söndürülen orman yangını Bördübet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda büyük tahribata neden olmuştu. Boz ayı, karakulak, kurt ve su samuru gibi narin kara memelilerinin yanında onlarca sürüngen ve kuş türünün bulunduğu 3 bin 432 hektarlık Bördübet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, yaban hayvanların alevlerden kurtarılması için yeni önlemler alınması gerektirdiğini ortaya koydu. Yaban hayatı uzmanı Ahmet Emre Kütükçü, ‘Orman yangınlarında yaban hayvanları için tahliye planı yapılsın ve ilkyardım merkezleri kurulsun” talebiyle change.org üzerinden imza kampanyası başlattı. Bördübet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda 6 bin futbol sahası büyüklüğünde orman alanının yandığını belirten Kütükçü, yangında sadece ağaçların değil, yaban hayatının ve ekosistemin büyük zarar gördüğünü söyledi.
Anadolu yaban hayatı için tepe yırtıcılardan karakulakların olumsuz etkilendiğini belirten Kütükçü, “Marmaris yangını ormanlarımız ve yaban hayatımız için gelecek zor günlerin habercisi oldu. Canlıların yangınlar sırasında güvenle tahliye edilebilmesi ve güvenli alanlara kaçabilmelerini sağlayan güvenlik koridorları oluşturulmalı. Yangın riski yüksek bölgelerde yaban hayatı ilkyardım merkezleri kurulmalı. Yaşam alanlarındaki alevlerden kaçmaya çalışan hayvanlar yoğun strese maruz kalıyor. Güvenli kaçış yollarında maden ya da turizm tesisi yapılmışsa travma yaşayabiliyorlar. Toprak altına giren canlılar hayatta kalabiliyor. Kızılçam ormanlarında mineral toprak yüzeyinde sıcaklığın 250-260 dereceyken toprağın 2-3 cm altında sıcaklık 66 dereceye düşebiliyor. 10 cm derinlikte ise 40 derecenin altına düşüyor. Fakat yangın sonrasında ağaçların sökülmesiyle toprağın altındaki sığınaklarından çıkmaya çalışan canlılar yine zarar görüyor.” dedi.
Yüksek Orman Mühendisi Doç Dr. Cihan Erdönmez ise, “Orman, bitkilerle hayvanların denge içinde yaşadığı bir ekosistemdir. Eğer yangında zarar gören ya da yaralı bir hayvan bulunursa, bezle sarılarak alandan uzaklaştırmalı. Vücudu sıcak tutulmalı. Duygusal sinir sistemi güçlü bir memeli ise stresini azaltmak için gözleri kapatılarak uzman veteriner beklenmeli” dedi.
“Kaçış koridorunda yapılaşma ya da otoyol olmamalı”
Yaban Hayatı Uzmanı Veteriner Ahmet Emre Kütükçü, “Orman yangınları sırasında yaban hayvanları için güvenli kaçış yolları ve sığınaklar bırakmadığımız sürece yaban hayatını yangınlara feda ederiz. Yangınlarda endemik türleri bile kaybedebiliriz. Sadece Marmaris’te yaşayan Marmaris semenderinin popülasyonu tehlikeye girdi. Kara semenderleri toprak altında olsa da yangın sonrası ağaçların sökülmesi ya da toprağın kazılması gibi insan müdahaleleri tehlikeyi arttırıyor. Yangından kaçamayarak toprağın altına girenleri yangın sonrasında kaybediyoruz. Kaçış koridorunda madencilik, otoyol ya da turizm baskısı olmamalı, hayvanlar güvenli alanlara ulaşmalı. Ayrıca yangın sonrası su kaynaklarının korunması da çok önemli. Toprak altında güvenli derinliğe ulaşamayan kara kaplumbağalarının da büyük oranda kaybedildiğini görüyoruz” diye konuştu.
