İSTANBUL EN BÜYÜK KİRLETİCİ
TBMM Müsilaj Araştırma Komisyonu aylar süren çalışmalarının ardından raporunu tamamlarken, sorunun çözümü için 157 maddelik bir reçete hazırladı. Marmara‘daki kirliliğin yüzde 76.8’inin sadece İstanbul’dan kaynaklandığı belirtilen raporda, özetle şu çarpıcı önerilerde bulunuldu:
Marmara Denizi Eylem Planı etkin şekilde uygulanmalı, titizlikle takip edilmeli, denetlenmeli.
Atıksu yönetiminde temel prensip “en az kirletme” ve “maksimum geri kazanım” olmalı.
Temiz üretim uygulamaları ile atıksu debisinin ve kirlilik yükünün azaltılması sağlanmalı.
Arıtılmış evsel atıksuların sanayide, park, bahçe ve yeşil alan sulamalarında kullanımı yaygınlaştırılmalı.
Kullanılmış, gri suyun yeniden kullanımı yasal düzenlemelerle teşvik edilmeli.
Yağmur suyu ve atıksu kanalları mümkün olan yerlerde ayrılmalı, yağmur suyu kanalizasyon hattına gitmeden uygun alanlarda depolanmalı.
Arıtma fonu kurulmalı
Termik santral ve fabrika soğutma suları, mevzuatta belirtilen sıcaklığa getirilmeden deniz ortamına verilmemeli.
Kesilen çevre cezaları ile belediyelerin atık su bedellerinin bir kısmı, sadece arıtma tesislerinin yapımı ve işletilmesi için kullanılmak üzere valilikler bünyesinde oluşturulacak bir fona aktarılmalı.
Belediye bütçelerinden arıtma içni zorunlu pay ayrılmalı.
Zeytin karasuyu ve peynir alt suyu kaynaklı kirliliğe karşı atık su azaltımını gerçekleştirecek iki fazlı sistemler teşvikle yaygınlaştırılmalı.
Ergene Derin Deniz Deşarjı kapsamında endüstriyel kaynaklı atıksuların ileri arıtma yöntemleri ile arıtılarak Marmara Denizi’ne deşarj edilmesi durumunda alıcı ortama olası etkileri araştırılmalı, sıkı denetimler yapılarak ileri arıtım dışı deşarjların yapılmaması yönünde tedbirler alınmalı.
Tüm evsel ve endüstriyel atıksular ileri biyolojik arıtmaya tabi tutulmalı, Marmara’nın azot-fosfor yükünü azaltmak öncelikli olmalı.
Tesisleri Bakanlık yapsın
Bedeliyelerin arıtma tesislerini yapmamaları durumunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca yapılmalı/yaptırılmalı, işletilmeli/işlettirilmeli, oluşacak maliyet ilgili belediyenin ödeneğinden tahsil edilmeli.
Sanayi tesisleri tarafından kullanılmış suların yeniden kullanımının teşvik edilmesi ve cazip hale getirilebilmesi için kaçak kuyu açılmasına müsaade edilmemeli, kaçak kuyulara caydırıcı ceza uygulanmalı.
Atıksuyun kaynakta ayrıştırılması sağlanmalı, siyah su (tuvalet suyu) haricindeki atık suların ayrı toplanma ve yeniden kullanım olanakları değerlendirilmeli.
Yayılı kirleticilerden kaynaklanan kirliliğin arıtılmasında ve temuz suyun alıcı bölgeye ulaştırılmasında kullanılan tampon bölge sistemi Marmara Denizi Havzası için de hayata geçirilmeli.
Zirai ilaçların ambalaj atıklarının yönetiminin sağlanması için ambalaj atıkları toplama ağı oluşturulmalı; depozitolu ambalaj veya ambalajın geri getirilme zorunluluğu gibi yaklaşımlar geliştirilmeli.
Marmara Denizi için iklim değişimini dikkate alan yeni bir “atık yönetim politikası” oluşturulmalı.
Deniz kirliliğine kıyıdan ve denizden müdahale etme kapasitesine sahip kurum/kuruluşların envanteri oluşturulmalı.
Deniz araçları atıklarının denize kaçak olarak deşarj edilmesini önlemek için denetim yapılmalı.
Atıksu arıtma tesisleri ile soğutma suyu deşarj eden tesisler 7/24 online izlemeli.
Su kaynaklarının korunması için “kullanan ve kirleten öder” prensiplerinin yansıtıldığı bir ekonomik yapı kurulmalı. Su ve atıksu bedelleri için tam maliyet esasına dayalı tarifeler belirlenmeli.
Uydu verisiyle takip
Denizlerimizdeki kirliliği takip etmek için fırlatılması planlanan uydulara termal ve radar sensörleri yerleştirmeli ve uluslararası iş birlikleriyle düzenli uydu verisi temin edilmeli.
Kanalizasyona deşarj eden kirletici kaynaklarının bağlantı noktalarına ve kanalizasyon hattı üzerine online izleme sistemleri kurulmalı.
İklim değişiklikleri ile müsilaj arasındaki ilişkiyi belirlemek için geçmiş döneme ait veri setleri analiz edilmeli. Marmara Denizi’nde su sıcaklığındaki artışın nasıl değişim göstereceğine dair senaryolar ortaya konmalı.
Kontrollü balık avcılığı
Fosfor ve yüzey aktif madde içeren temizlik malzemelerinin kullanımı aşamalı olarak azaltılmalı. Çevre etiketli ürünlerin kullanımı yaygınlaştırılmalı.
Marmara Denizi’nde plankton ile beslenen hamsi, sardalya, çaça gibi balıkların avcılığının daha kontrollü yapılması sağlanmalı.
Hayalet ağlar
Zemin yapısını tahrip ettiği için her türlü sürütme avcılığı engellenmeli. Kaçak çift kabuklu yumuşakça avcılığıyla mücadelenin etkinliği artırılmalı.
Kıyılarda var olan sazlık alanlar korunmalı. Midye yetiştiriciliği için uygun yerler belirlenmeli ve kapasite artırılmalı. Hayalet ağlar tüm denizlerimizden temizlenmeli.
KAYNAK- MİLLİYET
