Rüzgarın estiği yönü ilk bakışta anlamanın yanında 3 kırmızı 2 beyaz boşlukla zenginleştirilen bezden koni, rüzgarın içinden akıp gitmesine olanak sağlarken ipuçlarını algımıza sunuyor. Basit anlamda rüzgarın şişirdiği renk kadar güçlü olduğu mesajını veren koni, esme yönüne doğru dönerek başka bir fizik kanunuyla birleşiyor. Rüzgar konisi insanoğlunun doğayı anlamak ve çözüm üretmek için ne kadar yaratıcı olabileceğinin basit bir örneği olarak günlük hayatımızda. Rüzgar konisi üzerindeki üç bölümünde dik durması 15 knots ve üzeri rüzgarı işaret ediyor. Rüzgar konileri limanlarda, karayollarında, havaalanlarında ve benzeri rüzgarın etkisinin dikkate alınması gereken iş ve işlemlerin yapıldığı yerlerde karşımıza çıkar. Türkiye’de yaygın kullanılan rüzgar konileri üç bölümlü, yani her biri 5 deniz mili / saat (knots) olan cinsindendir. Pratik bilgi olarak rüzgar konilerinin tam olarak düz durması 15 knots ve üzeri rüzgarı gösterir. Kaç bölümlü ise ona göre hesaplanır. 15 bölüm sayısına bölünür. Bu örnekteki 5 bölümlü, her biri 3 knots olur. Çevrenizdeki bayraklar da benzer bir yardımcı olarak rüzgarın yönü ve kabaca hızı hakkında bir fikir verebilir.
Denizdeyken, bir tekneyle kıyıya takın, örneğin İstanbul Boğazında seyrederken, karadaki bayrakların yönü ve dikliği de rüzgar hakkında fikir verir. Bayrak kargaların tüneyebileceği gibi tam dikse sert rüzgarı gösterir. Teknenizdeki bayrak seyir halindeki bir tekne için nisbi rüzgarı yani gemi rotası/hızı ve rüzgar yönü/hızının bileşke vektörünü gösterir. Örneğin ileri yolda seyreden bir teknenin kıç gönderdeki bayrağı rüzgar yokken bile teknenin pupası istikametinde dalgalanır. Karadaki bayraklar ise gerçek rüzgarı gösterir. Haydarpaşa liman mendireği dışındayken görebileceğimiz Sarayburnu’ndaki büyük bayrak direğine asılı bayrak poyrazda Marmara’ya doğru, lodosta ise boğaz yukarı Karadeniz’e doğru dalgalanır.
1830 yılında İrlandalı deniz subayı ve hidrograf Francis Beaufort’un HMS Woolwich’te görev yaparken tasarladığı rüzgar ölçeği ise koninin tamamlayıcı unsuru. Beaufort Skalası olarak adlandırılan rüzgar şiddeti ve ölçeği birkaç yıl sonra kılavuzluk görevini donanmanın dışındaki birimlerde de sürdürmeye başladı. 1853 yılında; Brüksel’deki ilk uluslararası Meteoroloji Konferansı’nda dünya genel geçeri olarak kabul edilen Beaufort(Bofor) Skalası, 1923 yılında standarda dönüştü. 4 Bofor ölçeğine kadar yani saatte 11-14 knots hızla esen rüzgar günlük hayatımızda çok hissedilmezken, 4-7 arası insanoğlunun önlem almasını gerektirecek ölçüde. 8,9,10,11 ve 12 Bofor ise fırtınadan tayfuna uzanan şiddette esinti gücü doğurabiliyor.
Beaufort rüzgâr şiddeti skalası
https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/beaufort.pdf
Göz Atın
METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İNTERNET SİTESİNDEN ALINMIŞTIR
