Sevr antlaşması Osmanlı tarihinin yıkım fermanı olarak da bilinen bir antlaşmadır. Bu antlaşma Türk bağımsızlığını tamamen tehlikeye atan ve Anadolu topraklarının başka devletlerce paylaşıldığı bir antlaşmadır. 1. Dünya savaşından sonra dayatılan antlaşmalardan biri olan Sevr antlaşması mutlaka bilinmesi gereken bir antlaşmadır.
Sevr Antlaşması (Fransızca: Le Traité de Sèvres), I. Dünya Savaşı sonrasında İtilâf Devletleri ile Osmanlı İmparatorluğu hükûmeti arasında 10 Ağustos 1920′de Fransa‘nın başkenti Paris‘in 3 km batısındaki Sevr (Sèvres) banliyösünde bulunan Seramik Müzesi‘nde (Musée National de Céramique) imzalanmış antlaşmadır. Antlaşma imzalandığı dönemde devam eden Türk Kurtuluş Savaşı‘nın sonucunda Türklerin galibiyetiyle, bu antlaşma yerine 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması imzalanıp uygulamaya konulduğundan Sevr Antlaşması geçerliliğini kaybetmiştir. Sevr Antlaşması 433 maddeden oluşmaktaydı.
SEVR ANTLAŞMASININ MADDELERİ (ŞARTLARI)
- İstanbul, Osmanlı devletinin başkenti olarak kalmaya devam edecektir.
- Eğer Osmanlı devleti İtilaf devletlerini sunmuş olduğu Sevr antlaşmasına uymazsa İtilaf devletleri İstanbul’u Osmanlı devletinin elinden alacaktır.
- Batı Anadolu ve Doğu Trakya, Yunanistan’a bırakılacaktır.
- Ege adalarının hepsi Yunanistan’a verilecek.
- Rodos ve 12 Ada ise İtalya devletine bırakılacaktır.
- Osmanlı imparatorluğunun Doğu Anadolu bölgesinde bir Ermeni devleti kurulacaktır.
- Irak ve Musul İngiltere’ye bırakılacaktır.
- Boğazlar bütün devletlere açık bırakılacak. Savaş esnasında dahi savaş gemileri boğazdan geçirilecek. Boğazları kontrol eden bir komisyon kurulacak ve bu komisyonda Türk üye yer alamayacaktır.
- Azınlıklar kendi okullarını açabilecektir.
- Kapitülasyonlar devam edecek.
- Osmanlı imparatorluğu savaş tazminatı ödemeyecektir.
- Batı Anadolu İtalya’ya ait olacaktır.
- Hicaz bağımsız bir devlet olacaktır.
10 AĞUSTOS GÜNÜ…
1913 – Balkan Devletleri arasında Bükreş Barış Antlaşması.
1914 – Enver Paşa’nın, Sofya’da bulunan Atatürk’e telgrafı: “Talât ve Fethi Beylerle görüşülmüş olduğu gibi gerek Bulgar Harbiye Nazırı’na gerekse öteki önemli askerî yetkililere, Sırbistan’a karşı kesin ve süratli hareketin önem ve gereğinin anlatılması, bu yolda telkin ve teşvikte bulunulması, bizim gerektiğinde harekete hazır olduğumuza inandırılması.”
1914 – Goeben ve Breslau adlı Alman savaş gemilerinin İngiliz Donanması’ndan kaçarak Boğazlar’dan içeri girmesi.
1915 – 1. Anafartalar Zaferi. Conkbayırı Zaferi.
Mustafa Kemal’in Conkbayırı hücumu. Birinci Anafartalar Muharebesi.
Mustafa Kemal’in bizzat idare ettiği taarruzla Anafartalar cephesi’nde düşmanı geri atması. Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal 9-10 Ağustos’ta Anafartalar Zaferini kazandı. Bu zaferi 17 Ağustos’ta Kireçtepe, 21 Ağustos’ta II. Anafartalar zaferleri takip etti.
1916 – Başkomutan Vekili Enver Paşa ve 4. Ordu Komutanı Cemal Paşa’nın, Muş ve Bitlis’in kuvvetlerimiz tarafından geri alınışı üzerine Atatürk’e, 16. Kolordunun başarısını tebrik eden telgrafları.
1919 – Halide Edip (Adıvar) Hanım’ın, Atatürk’e mektubu: “…Davamızda yardımcı olabilmesi için, bu fırsat dakikalarını kaybetmeden, taksim ve yok olma korkusu karşısında, kendimizi Amerika’ya müracaata mecbur görüyoruz(!)”
1920 – Yunus Nadi Bey tarafından yayımlanmakta olan Yeni Gün gazetesinin Ankara’da yayımlanması.
1923 – Lozan Antlaşması’nı imzalayan İsmet Paşa ve beraberindekiler yurda döndü.
1925 – Atatürk’ün, Ankara istasyonu yakınındaki höyüklerde yapılan arkeolojik kazıları yerinde izlemesi ve ilgililerden bilgi alışı.
1927 – Atatürk’ün, Dolmabahçe Sarayı’nda Başbakan İsmet Paşa’yı kabulü.
(İsmet Paşa geceyi Dolmabahçe Sarayı’nda geçirmiştir).
Atatürk’ün, Dolmabahçe Sarayı’nda tedavi amacıyla gittiği Avrupa’dan dönen Genelkurmay Başkanı Fevzi (Çakmak) Paşa’yı kabulü.
1928 – Atatürk’ün, saat 18.00’de otomobille Taksim Cumhuriyet Anıtı önüne gelerek, bir süre anıtı seyretmeleri.
1929 – Atatürk’ün, İstanbul’dan Ertuğrul yatı ile İmralı adasına gelişi (Ada önlerinde 2 saat kadar kalmış, adaya çıkmamıştır).
1935 – Atatürk’ün akşamüzeri Dolmabahçe Sarayı’ndan Florya’ya gidişi. (Atatürk, 19 Eylül 1935 gününe kadar burada kalmıştır).
1936 – Atatürk’ün, Florya’dan Ertuğrul yatı ile Yalova’ya gelişi.
Atatürk’ün, Yalova’da gece boyunca yatmaksızın çalışması.
1937 – Atatürk’ün, Florya’dan hareketle Büyükçekmece yakınında Mimar Sinan köyünü ziyareti, gece tekrar Florya’ya dönüşü.
193∞
Atatürk’ün, harf inkılâbının 10. yıldönümü nedeniyle Kültür Bakanı Saffet Arıkan’ın telgrafına cevabı: “Türk’ün kültür sahasındaki kabiliyetinin gelişmesine temel olan harf inkılâbının onuncu yıldönümü münasebetiyle gönderdiğiniz telgrafı memnuniyetle aldım. Teşekkür eder ve milletimize kültür sahasında sonsuz başarılar dilerim.”
Kaynak: http://www.ataturktoday.com/AtaturkGunlugu/AgustosAugust/10.htm
Milliyet.com.tr
