Deniz Kültürü Haberleri

Deniz jeopolitiği ve Mavi Vatan doktrininin teorisyenlerinden Amiral Cem Gürdeniz, araştırmacı gazeteci-yazar Gökhan Karakaş’ın kaleme aldığı “30. Yılında Kardak Operasyonu – Ege Denizi’nde Ateş Çemberi” isimli kitabını değerlendirdi. Gürdeniz, eserin deniz jeopolitik külliyatı için bir “referans noktası” olduğunu vurguladı.

Yeni bilimsel araştırmalar, küresel iklim sisteminin kritik parçalarından biri olan Atlantik Meridyenel Devridaim Dolaşımı (AMOC) yani Atlantik Okyanusu akıntısının çökme riskinin sanılandan çok daha yüksek olduğunu ortaya konuldu. Atlantik akıntısındaki çöküşün Avrupa, Afrika ve Amerika kıtaları için felaket sonuçlar doğurabilir.

Türkiye’nin denizcilik alanındaki en prestijli buluşmalarından olan MAST İzmir Boat Show – Tekne, Tekne Ekipmanları ve Deniz Aksesuarları Fuarı, 29 Nisan’da Fuar İzmir’de kapılarını açacak. 350’yi aşkın deniz aracının yanı sıra tekne ekipmanları ve deniz aksesuarlarının da sergileneceği fuar, denizcilik dünyasının tüm paydaşlarını bir araya getirecek.

ABD’nin San Francisco Bay bölgesinde son haftalarda art arda görülen balina ölümleri, hem bilim insanlarını hem de yetkilileri alarma geçirdi. Yoğun deniz trafiğiyle bilinen körfezde, balinaların giderek daha sık görülmesi ve bazı bireylerin ölü olarak kıyıya vurması dikkat çekiyor. Son iki buçuk hafta içinde beşinci gri balinanın ölmesi, olayın boyutunu ortaya koyarken bu ölümlerden en az birinin, gemi çarpması sonucu gerçekleştiği doğrulandı. Diğer vakalarda ise incelemeler sürüyor. Ancak bazı balinaların ileri derecede çürümüş olması ya da ulaşılması zor bölgelerde bulunması nedeniyle ölüm nedenlerinin tespit edilmesi güçleşiyor.

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsünün analizlerine göre, 2300’de deniz seviyesinin 15 metre yükselmesiyle İstanbul limanları ve kıyı sistemlerinin büyük bölümü ile 10 binden fazla yapı yüksek risk altında olacak. İklim senaryolarına göre, 2050’de deniz seviyesinin yaklaşık 1.5 metre yükselmesiyle limanların yüzde 70’inin risk altına girmesi öngörülürken 2100’de 5 metre seviyesine ulaşabilecek artış durumunda limanların tamamı, demiryolu hatlarının yüzde 60’dan fazlası ve karayollarının yüzde 40’tan fazlasının etkilenmesi bekleniyor.

ABD Başkanı Trump gözünü Hürmüz Boğazı’na dikti. Boğaza ABD donanması TSİ 17.00’dan itibaren abluka uygulamaya başlayacak. Önce ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı CENTCOM, ardından da sabah saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz’e uygulanacak deniz ablukasının saatini sosyal medya platformu Truth üzerinden paylaştı. Trump, “ABD, 13 Nisan saat (TSİ) 17:00’da İran limanlarına giriş veya çıkış yapan gemileri abluka altına alacak.” diye yazdı. Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilen görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve 2 haftalık kırılgan ateşkesin tehlikeye girmesinin ardından, ABD tüm İran limanlarına ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukası başlatacak.

Nisan 2026’da yayımlanan bir çalışma, Kristof Kolomb’un Galiçya soylularından, özellikle de Sotomayor soyundan geldiği hipoteziyle uyumlu genetik kanıtları ilk kez ortaya koydu. Amerika’ya yapılan ilk yolculuğun üzerinden beş asır geçmiş olmasına rağmen Kristof Kolomb’un gerçekte kim olduğu sorusu halen belirsizliğini koruyor. Tarih kitaplarına yansıyan yaygın anlatıya göre Kolomb, Cenova’da doğmuş, mütevazı kökenli bir denizciydi ve Aragon Kralı 2. Ferdinand ile Kastilya Kraliçesi 1. Isabella’yı, kimsenin mümkün olduğuna inanmadığı bir yolculuğu finanse etmeye ikna etmişti. Ancak bu köken anlatısı onlarca yıldır tarihçiler, dilbilimciler ve son dönemde genetikçiler tarafından sorgulanıyor. Tartışmanın son halkası, amiralin en az yedi doğrudan torununun gömülü olduğu Gelves’teki bir mezarlıktan geliyor. Madrid Complutense Üniversitesi ve Citogen laboratuvarından araştırmacıların yer aldığı ekip, Mart 2022’de başlayan kazı çalışmasının üçüncü aşamasına ait bulguları bioRxiv’de bir ön baskı olarak yayınladı.

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği tarafından her yıl 10 Nisan Laiklik Günü’nün yıl dönümünde verilen Çağdaş Yaşam Cumhuriyet Ödülü’nü 20.si yaşamı boyunca Cumhuriyet değerlerinin korunması ve geliştirilmesi için ortaya koyduğu çalışmalar nedeniyle Zülfü Livaneli’ye verildi. 10 Nisan Cuma günü, İstanbul Kültür Üniversitesi Bakırköy Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen ödül törenine ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Ayşe Yüksel, yönetim kurulu üyeleri, şube temsilcileri, gönüllüleri ile birlikte sanat ve basın dünyasından çok sayıda isim katıldı.

Küresel ısınma Antarktika’daki iki simge türü yok olma riskiyle karşı karşıya bıraktı. Uluslararası Doğa Koruma Birliği, imparator penguen ve Antarktika kürklü fokunu ‘tehlike altında’ kategorisine yükseltti. İmparator penguenlerin nüfusu 2009-2018 yılları arasında yaklaşık yüzde 10 azaldı ve 20 binden fazla yetişkin birey kaybedildi. Antarktika kürklü fok ise 1999 ile 2025 yılları arasında türün nüfusunun yüzde 50’den fazla azaldığı tespit edildi.

Güney Atlantik Okyanusu’ndaki Saint Helena adasında yaşayan 193 yaşındaki dev kaplumbağa Jonathan’ın öldüğü yönündeki iddialar, dün (1 Nisan) sosyal medya platformlarında hızla yayıldı. Dünyanın yaşayan en yaşlı kara hayvanının öldüğüne dair sosyal medyada yayılan haberlerin, kripto para odaklı bir “aldatmaca” olduğu ortaya çıktı.