Geniş çalışma alanı sizi bekliyor
Su ürünleri mühendisleri mezun olduktan sonra formasyon alıp Denizcilik Liseleri’nde öğretmenlik, kuluçkahanelerde, off-shore’larda, işleme-paketleme tesislerinde, Devlet Su işleri’nde, İSKİ’de mühendislik yapabilirler. Sadece üretimde değil aynı zamanda satış-pazarlama üzerine de kendilerini geliştirebilirler. Sanıldığı gibi “su ürünleri mühendisleri”, yalnızca “balıkçı” değildir, öncelikle bunu bilmek gerekiyor. Kabul ediyorum Türkiye’de bu işi yapmak çok zor, çabalamanız, son teknolojileri öğrenmeniz ve sürekli bilgi dağarcığınızı geliştirmeniz gerekecektir. Özellikle yabancı dil öğrenmek, dalış yapmak sizi bir üst seviyeye çıkaracaktır, yurtdışı bağlantılarınızda size fayda sağlayacak, aranan mühendis olma özelliğini size katacaktır.
Kaynaklarımızı korumak için bu mesleğe ihtiyaç var
Her ne kadar klasik bir tabir olsa da üç tarafı denizlerle çevrili ve birçok iç su kaynağına sahip olan ülkemizde ne yazık ki su ürünleri mühendisleri hak ettikleri değeri bulamamakta, devlet yeni çalışma alanları, istihdam sağlamamaktadır. Oysaki bizim kadar su kaynağına sahip olamayan ülkelerde balıkçılık ve akuakültür, o kadar güzel bir şekilde geliştiriliyor ki, su ürünleri mühendisliğinin ilgi ve saygı görmesinin dışında, sürdürülebilir balıkçılık var olan kaynakları koruma ülkemizden çok daha ileri seviyeye taşınmıştır. Çünkü iç su kaynaklarımız ve deniz kaynaklarımız için tehlike çanları çalmaktadır. Birçok türün nesli tükenmiş ya da tükenmek üzere olduğunu biliyoruz. Bu durumda dünyada gıda ihtiyacının büyük kısmını su ürünleri yetiştiriciliğinin karşılayacağı düşünülmektedir.
Kötü yorumlara aldanmayın
Yapacağınız küçük bir araştırmala mesleğimiz hakkında yapılan birçok kötü yorum göreceksiniz. Ancak bu bölümü okuyup gerçekten işini severek yapan, yapmak isteyen kişiler vardır ve bende onlardan birisiyim. Hangi mesleği seçerseniz seçin, siz mesleğinize saygı duyduğunuz sürece kimse mesleğinizi ayaklar altına alamaz. Mesleğinizi sevin ve sahip çıkın.
Ben bu yazıyı ilk yazdığımda belki mezun olalı bir sene olmuştu. Yani sene 2017. Şu anki ülkenin ekonomik durumu ve işverenlerin mühendislere karşı maddi- manevi davranışlar konusunda ne kadar iyimser bir yazı yazdığımı fark ettim. Mesleğimi sevme konusunda hiçbir zaman yanılgıya düşmedim, ancak ben şu anda neden sektörde çalışmıyorum? Bu soruya birkaç cümle ile cevap vermem gerekiyor.
Her sektörde olduğu gibi yaptığımız işe ve mesleğe değer verilmemesi en büyük etkendir. İster kurumsal, isterseniz de küçük bir işletmede mühendislik yapın. Bir mühendis gözü ile işletmeye ya da çıkan ürünlere baktığınızda ortada görünen yanlışları düzeltmek için maddi imkanlar gerekiyorsa sizin değil, işverenin sözü geçer. Dolayısıyla ‘aman işimden olmayayım’ kaygısı ile bu mesleği yapanlar olarak belki de ilk yanlışı burada yaptık.
Su ürünleri mühendisi hakkını yedirtmemeli
İstediğiniz ücretin işverene şu geçim şartlarında çok gelmesi, yol-yemek masraflarının karşılanmaması, mesai saatlerinin dışına çıkıldığında mesai ücretinin verilmemesi, çalışma saatlerinin yüksek olması ve en önemlisi görevinizin dışında, omuzlarınıza birçok sorumluluğun yüklenmesi gibi ağır sorunlarla karşılaşıyoruz. Kendinizi ne kadar geliştirirseniz geliştirin, bunların hiçbirinden kaçamayacaksınız. Hatta birçok mesleki özelliğiniz olduğu için sizi daha fazla kullanmaya çalışacaklardır. Bu yüzden de genç mühendisler iş beğenmiyor yaftası yemeye devam edeceğiz. Hakkınızı istediğiniz her yerde nankörlükle suçlanırsınız.
Doğaya saygı ve sürdürülebilirlik çok önemli
Fakülteye ilk başladığım yıllarda bu mesleğin hep gölgede kaldığından, geleceğin mesleği olacağından çokça bahsedilmiştir. Ancak yıllar geçtikçe ne yazık ki bu mesleğin her zaman gölgede kalacağını görmeye başladım. Çünkü bizim ülkemizde doğaya, denize, denizciye, balıkçıya, sürdürülebilir balıkçılığa hiçbir zaman önem verilmedi. Her daim tüketen ve tükettiğini yerine koymayan bir zihniyetteki yönetimler tarafından yönetildik. Denizlerimiz, göllerimiz, akarsularımız gerektiği gibi korunmadı ve bu gidişle de korunmayacak. Farkındaysanız korunamayacak demiyorum, korunmayacak!
Peki ben şu anda ne yapıyorum? Biraz da bunun üzerine bir şeyler söylemek isterim. Lakerda! Evet, hem mesleğimi çok sevdiğim için hem de layıkıyla iş bulamadığım için kendi işimi yapma kararı aldım. İçime sinerek, beğenerek, güvenle tüketiciye ulaştırıyorum. Azıcık aşım, kaygısız başım!
Son olarak, ‘hayatta işini ve eşini doğru seçeceksin’ cümlesinin ne kadar doğru olduğuna dikkat çekmek istiyorum. Bu yazımı okuyacak üniversiteli gençlere naçizane tavsiyem; seçeceğiniz mesleğin istihdam alanlarını, kamu ve özel sektörde ne kadar ilerleyebildiğini önce kendi ülkeniz sonra da dünya çapında araştırmanızdır.
Saygı ve sevgiyle…
GÜLBÜKE YAĞCI
