Yaşam Hakkı Haberleri

Tek ülkeye ait tek deniz olan Marmara, 5 Haziran Dünya Çevre Günü ve 8 Haziran Marmara Denizi Günü kapsamında çevreye duyarlı bir etkinlikle yeniden gündeme geldi. Marmara Denizi’nin ekolojik değerine dikkat çekmek ve kamuoyunda farkındalık oluşturmak amacıyla, 26 gönüllü dalgıç Tuzla Sahili’nde temizlik dalışı gerçekleştirdi. Toplanan atıklar, görenleri hayrete düşürürken, deniz ekosistemine verilen zararın boyutlarını gözler önüne serdi. Denizlere yürekten bağlılığını cesur eylemlerle denizleri korumaya çeviren Hakan Tiryaki, dalgıçlar tarafından ölümünün ikinci gününde anıldı. 2006 yılında kurduğu Sualtı Temizlik Hareketi ile denizlere atılan takı atık kirliliğine dikkat çeken, yelkenli teknesi Yengeç ile Türk sivil denizciliğine katkı sağlayan Hakan Tiryaki, Derinlere Saygı Dalışı Topluluğu’nun açtığı ‘Maviliklerde Buluşmak Üzere” pankartıyla ölümsüzleşti.

Akdeniz ve Karadeniz’de, yasadışı, kayıt dışı ve kural dışı (YKK) balıkçılığa karşı rüzgâr tersine dönüyor. Geçtiğimiz yıl boyunca, Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM), YKK balıkçılığa karşı ülkelerle iş birliğini önemli ölçüde artırdı ve verilen taahhütleri (denizde, limanda ve politika düzeyinde) somut eylemlere dönüştürdü. Gelecek hafta Nice’te gerçekleşecek 2025 Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı öncesinde verilecek mesaj çok açık: YKK balıkçılığın bu bölgenin geleceğinde yeri yok. Türkiye, bölgedeki yasal balıkçılar için eşit şartlar sağlamak ve deniz ürünlerinin düzenlemelere tabi faaliyetler yoluyla elde edilmesini güvence altına almak için harekete geçiyor.

Yasa dışı, Kayıt dışı ve Kural dışı Balıkçılıkla Mücadele Uluslararası Günü yalnızca takvimde bir nottan ibaret değildir. Bu, okyanuslarımızı ve onlara bağımlı toplulukları korumak için yapılan küresel bir çağrıdır.

Türk basınında karikatür çizgileriyle mesaj ve haber verme geleneğinin son temsilcilerinden usta ressam Haslet Soyöz hayatını kaybetti. Milliyet Gazetesi tarihine damga vuran isimlerden Haslet Soyöz aynı zamanda içindeki deniz tutkusunu tuvala aktaracak kadar güzel resimler çizen bir deniz ressamıydı. Tarihe iz bırakan gemiler, deniz fenerleri ve deniz manzaraları gibi özel konularda eserler üreten Haslet Soyöz, kişiliği ve sahip olduğu insani değerlerle yaşayacak. Herkesin ‘Güzel İnsan’ olarak andığı Haslet Soyöz’ün ardından çalışma arkadaşları duygularını ifade etti.

İstanbul’un Karadeniz kıyısında yer alan Şile, doğal yapısıyla kuşlar ve yaban hayatı açısından eşsiz bir öneme sahiptir. Avrupa-Afrika kuş göç yolları üzerinde bulunması, burayı göçmen kuşlar için kritik bir durak haline getirirken; zengin ormanları, sulak alanları, dereleri ve kıyı ekosistemleriyle onlarca yaban türüne yaşam alanı sunar.

TAYK’ın düzenlediği Komodorlar Kupası’nın bu ayağı, Marmara Denizi’nin beklenmedik yüzünü gösterdi. Yarış mıydı, mücadele mi, savaş mı; hâlâ karar verebilmiş değilim. Çünkü orada olanlar bir “yarıştan fazlasıydı.”

İstanbul’un alışıldık bahar havası, yerini aniden bastıran yağmura, kuzeyden düşen ayaza bıraktı. İlk gün ekipler sabah motorlarını çalıştırırken her şey yolundaydı, ama Caddebostan açıklarına vardıklarında Poseidon’un kahkahası direkleri titretti. Öyle ıslanmak değil mesele; rüzgâr her yönden sarmıştı. Marmara Denizi, “Ben hâlâ eski ben değilim,” diyordu sanki.

Tarihlerin 30 Ekim 1918’i gösterdiği bir sonbahar gününde Limni Adasının Mondros limanında, Britanya Kraliyet Donanmasına ait Lord Nelson sınıfı zırhlı bir dretnot demirliydi. HMS Agememnon isimli bu zırhlı dretnot, o gün, yüzyıllarca belki de bin yıllarca unutulmayacak olan bir mütarekeye (bırakışma) ye tanıklık etmekteydi. İngiltere’nin Akdeniz Filosu Komutanı Amiral Sir Somerset Arthur Gough-CALTROPHE ile Osmanlı Devleti Bahriye Nazırı Albay Hüseyin Rauf ORBAY arasında imzalanan ve 25 maddeden oluşan bahse konu mütareke, aynı zamanda son altı yüzyılın haşmetli İmparatorluğu Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşından mağlup olarak ayrılmasını da belgeliyordu.
Ve ne hazindir ki, Osmanlı Devletinin başkenti İstanbul’u yani payitahtı işgal etmek için 1915 yılı başlarından itibaren Çanakkale Boğazını zorlayan müttefik işgal ve istila ordusu, hem 18 Mart 1915 te denizde, hem de 25 Nisan 1915 te başlayıp 09 Ocak 1916 da Çanakkale’yi terk ettikleri kara muharebelerindeki mağlubiyetlerine rağmen, Mondros Mütarekesinin 1’inci maddesine dayanarak, 06 Kasım 1918 tarihinden itibaren Çanakkale Boğazından geçmeye başlayarak, 13 Kasım 1918 tarihinden itibaren İstanbul sularına demirliyor ve askerlerini karaya çıkarmak suretiyle İstanbul işgal ediliyordu. İşgal donanmasının önce 63 daha sonra 11 ve bir Yunan zırhlısının da katılımıyla 73 parçalık gemisi artık İstanbul önlerindeydi. İşte o gün böylesine kara ama kapkara bir gündü.

Toplumu derinden sarsan 15 yaşındaki Mattia Ahmet Minguzzi’nin iki çocuk tarafından öldürülmesine bir tepki de dalgıçlardan geldi. Derinlere Saygı Dalışı Topluluğu üyeleri, 23 Nisan Milli Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nda 15 yaşına girecek olan Mattia Ahmet Minguzzi’nin fotoğrafının bulunduğu ‘Çocuklar Öldürülmesin’ yazılı pankartı suyun altında açtı. Minguzi’nin ailesinden alınan izin üzerine açılan pankart ile çocukların öldürülmesi protesto edildi. Ahmet’in sembol fotoğrafıyla birlikte hayattan kopartılan diğer çocuklarda hatırlatıldı.

Sakarya’nın Karasu ilçesinin sahiline ölü olarak vuran ve soyu tükenmeyle karşı karşıya kalan deri sırtlı deniz kaplumbağasının boyutu görenleri hayret düşürdü. Nadir ve narin deniz canlısının Ağustos 2024’te İstanbul Boğazı’nda görüntülenen hayvan olup olmadığı merak ediliyor.

Türk insanının yüreğinde derin izler bırakan ve yakın tarihimizin en büyük askeri kazalarından biri olarak hatırlanan Dumlupınar unutulmadı. Akdeniz’de katıldığı NATO tatbikatından dönerken 4 Nisan 1953 günü İsveç bayraklı yük gemisi Naboland ile çarpışarak batan TCG Dumlupınar denizaltısı 72 yıl sonra anılıyor. DUMLUPINAR denizaltı gemimiz 4 Nisan 1953 gecesi 86 mürettebatıyla birlikte Ege Denizi’nde katıldığı NATO tatbikatından Gölcük’teki ana üssüne dönüyordu. Dumlupınar, Saat 02’10’u gösterdiğinde Çanakkale Boğazı’nın Nara Burnu mevkiinde ilerliyordu. Güvertesine hava almak için çıkan 8 askerimiz, İstanbul yönünden gelen İsveç bandıralı NABOLAND adlı şilebini fark ettiklerinde şiddetli bir çarpışmayla denize düştüler. DUMLUPINAR denizaltı gemimiz ön taraftan büyük yara almış, kısa bir süre içerisinde burun üstü Çanakkale Boğazı’nın soğuk ve karanlık sularına gömülmüştü. Denize düşen askerlerimiz oluşan anafora olağan üstü direnç gösterip kurtulmaya çalışırken NABOLAND ‘dan atılan ışıklı can simitleri ve suya indirilen filikalar yardımıyla hayata tutunabildiler. 8 askerimizden sadece 5 kişi bu şansı yakalayabildi 3’ü deniz yüzeyinde şehit oldu. Yaşanan can pazarından kurtulmayı başaran 22 askerimiz kıç torpido dairesine sığınarak kapakları kapatmıştı. Gemimiz 84 metre derinlikte dibe oturduğunda ilk olarak geminin yerini belli edecek BATTI ŞAMANDIRASINI fırlattılar. Gün aydınlandığında şamandırayı fark eden gümrük motoru II. Çarkçısı Selim Yoludüz şamandıranın kapağını kaldırarak telefonu eline aldı.

Serbest dalışın altın kızı Yasemin Ulucan, Filipinler’de Türkiye’yi temsil edecek. Birçok ulusal ve uluslararası şampiyonlukları bulunan Türkiye’nin en derin dalışlarını yapan kadın sporculardan Yasemin Ulucan, Filipinler’de düzenlenecek Asya Kupası’nda Türkiye’yi temsil edecek. Ulucan, Mısır’da düzenlenen önceki yarışmada şampiyonluğu alarak ülkemizin gururu olmuştu.