İstanbul Kuşatması’nın izleri Datça’da çıktı

Datça Yarımadası’nın en güneyindeki Knidos antik kentinde 715 yılında İstanbul’u fethe gelen Müslümanlara ait caminin kalıntıları ve şehitlik bulundu.

0
8

Türk ve Arap Dünyası Araştırma Merkezi Başkanı Dr. Mehmet Tütüncü, “İslamiyet’in Anadolu’da ki ilk devirlerine ait en somut kalıntılara ulaştık. İsrail, Filistin ve Suriye’den deniz yoluyla gelen Müslümanların ilk camiyi Knidos’ta yaptığını düşünüyorum” dedi.

Antik kentte 8 Arapça kitabe

Muğla’nın Datça ilçesine bağlı Knidos antik kentinde Anadolu’da Müslümanlığın ilk izlerine rastlandı. Mısır’daki İskenderiye Feneri’nin mimarı Knidoslu Sostratus’unda yaşadığı antik kentte araştırmalar yapan Türk ve Arap Dünyası Araştırma Merkezi Başkanı Dr. Mehmet Tütüncü, kaderine terk edilen kitabeleri inceleyerek önemli bir keşfe imza attı. Bir kısmı toprak ve bitki örtüsü altında kalan 8 kitabeyi inceleyen Dr. Tütüncü, 715 yılına ait olduklarını belirledi. Kitabeler okunduğunda ikinci kez İstanbul’u kuşatmaya hazırlanan Müslümanların gönderdiği öncü deniz kuvvetinin Knidos’u aldığı ortaya çıktı. Öncü kuvvetin İstanbul’u kuşatacak Müslüman ordusunun geçeceği yolu güvene almak için Anadolu’da önce Knidos’u ele geçirdiği ortaya çıktı.

Dr. Tütüncü “İstanbul’u almak için Orta Doğu ve Kuzey Afrika’dan gelecek ordunun dinlenmesi, su ve erzak alarak yollarına devam etmesi için Anadolu’nun güneybatı ucundaki Knidos’un fetih edildiğini düşünüyorum. O dönemde Knidos’ta yaşayan Doğu Roma yani Bizans’ı yenip, Bizans kilisesini camiye çevirdikleri söylenebilir. Bu fetih sırasında şehit olanlar için şehitlik yaptırdıklarıda ortada. İstanbul’un fethinin gerçekleşmemesi üzerine müslümanların 2 yıl kaldıkları Knidos’tan 717’de ayrılmalarıyla Bizanslıların geri dönerek camiyi ve şehitliği tahrip ettiklerini düşünüyoruz.” dedi.

Harabelerin 1969 yılında ortaya çıkarıldığını söyleyen Dr. Tütüncü, “ İncelediğim kitabelerde Bizans kilisesini Müslümanların cami olarak kullandığı, harabelerin altında daha çok Müslümanlara ait belgeler, mezar yazıtları ve başka tarihi eserlerin bulunacağını düşünüyorum. Bu kitabeler her türlü hava koşuluna ve tahribata açık. Hatta kaderlerine terkedilmişler. Bu taşlar, islamiyetin ilk yüzyılına ait en eski eserler. Ülkemizde islami eserlerin nasıl yok sayıldığı ve hasıraltı edildiğinin önemli bir örneğidir Knidos. Kültür ve Turizm bakanlığı Knidos’ta ilk islamiyet eserleri hakkında detaylı bir inceleme yapmalı.” diye konuştu.

Tarih boyunca tüm medeniyetlerin ilgisi çeken İstanbul, Müslümanlar tarafından ilk kez 668 yılında Emevi halifesi Muaviye zamanında kuşatıldı. Salgın hastalıklar yüzünden büyük kayıplar veren müslüman ordusu 669 baharında geri dönmüştü. Müslümanlar 717 yılında ikinci kez İstanbul’u almaya çalıştı. Halife Süleyman İbn Abdülmelik ve kardeşi Mesleme ibn Abdülmelik komutasında gerçekleşen kuşatmada sonuçsuz kaldı. Bu kuşatma sırasında İslam deniz kuvvetleri büyük rol oynamıştı. Knidos’a yerleşen Müslümanların bu kuşatma sırasında geldikleri düşünülüyor. Tütüncü; “ Knidos’ta ki harabelerde Dorik Stoa adlı Bizans kilisesinin yer döşemelerinde taş üzerine yazılmış Arapça metinlerle karşılaştım. Müslümanları denizle tanıştıran, deniz gücünün önemini kavrayan ve ilk deniz gücünü kuran komutan Muaviye’dir. İlk İstanbul Kuşatması  Emevi halifesi Muaviye döneminde H48 M668 yılında gerçekleşmiş ve  Eyyub el Ensarinin şehit düşmesi ile kuşatma kaldırılmıştır. Bugünkü Datça’ya bağlı bu antik kent 4 km’yi bulan surlarla sarılmıştı. Güneş saati, Apollon tapınağı, Korint Tapınağı ve tiyatro bulunur. 1969’da ABD’deki Long Island Üniversitesi’nden İris Love başkanlığında yapılan kazılarda bulunan İslami eserlere hiç yer verilmemiş. Bölgede Türk arkeologların yapacağı kazılar İslamiyet’in Anadolu’da ki gelişimini gösterecek.” dedi.

 

 

 

 

CEVAP VER