5 ülkeden bilim insanlarının ortak görüşü
İsviçre, İsveç, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Birleşik Krallık’tan bilim insanları; iklim değişikliğinin bu durum üzerinde etkili olup olmadığını değerlendirmek üzere işbirliği yaptılar ve Kelt bölgelerinden Akdeniz’e kadar dört farklı kıyı bölgesini analiz ettiler. Tüm bölgelerde, küresel ısınmanın ortalama hızını aşan artış eğilimleri tespit ettiler. Akdeniz’de ise bu artışın, küresel ortalamanın iki katı olduğu görüldü. Bu gözlemleri, iklim modellemeleri ile birleştiren bilim insanları, bu ısınma eğiliminin büyük kısmının iklim değişikliğinden kaynaklandığını ortaya koydular.
Bu anomalilerin ciddi ekolojik sonuçlar doğurduğunu gösteren emareler var. Örneğin Birleşik Krallık’ta balıkçılar, ahtapot popülasyonlarında ani artışlar bildiriyor. Başka türlerin ise daha serin sulara doğru kuzeye kayması sonucunda besin zincirlerinin, kıyı balıkçılığının ve su ürünleri yetiştiriciliğinin etkilendiği raporlanıyor. Olumsuz etkiler, karaya da sıçrayabilir: Deniz yüzeyi sıcaklıklarının yükselmesi, kıyı bölgelerinde nemi artırarak aşırı sıcaklara bağlı riskleri yükseltiyor.
-
İncelenen bölgelerin çoğunda gözleme dayalı veriler, ısınmanın 1,4°C’lik küresel ortalamanın üzerinde olduğunu gösteriyor. Tahminlere göre, en yüksek deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artış daha kuzeyde 1,2°C civarındayken, Akdeniz’de yaklaşık 3°C’ye ulaşıyor.
-
Gözlemlerdeki eğilimi iklim modelleriyle birleştiren bilim insanları, iklim değişikliğinin Akdeniz’de yaklaşık 2°C, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası merkezli bölgede 1,4°C ve Kelt bölgesinde 1,3°C’lik ısınmaya doğrudan neden olduğunu tespit ettiler.
Göz Atın
-
2026 yılında, Biskay Körfezi/İber Yarımadası kıyı bölgesinin %90’ı ve Batı Akdeniz’in %80’i, deniz sıcak dalgası koşulları deneyimledi. Oysa insan kaynaklı iklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoda, bu oranların yaklaşık %40 olması beklenirdi. Doğu Akdeniz’de ise mevcut %70’lik oran %9’a düşerdi. Kelt bölgesinde ise %80 olan oranın %30 olması beklenirdi.
-
Okyanuslardaki aşırı ısınma, mercanlar, süngerler ve makroalgler gibi habitat oluşturan türlerin kitlesel ölümlerine neden olabilir ve bu da ekosistem genelinde zincirleme etkiler yaratabilir. Deniz sıcak dalgaları ayrıca deniz kuşları ve deniz memelileri dahil olmak üzere üst düzey avcıların besin kaynaklarını bozabilir ve bu da nüfuslarında ciddi düşüşlere yol açabilir. Gelecekte öngörülen ısınma, birçok deniz türünün uyum sağlayabileceği sınırları aşacak. Hızlı ısınma; morina, mezgit, uskumru, deniz tarağı ve ıstakoz gibi önemli balıkçılık kaynaklarının çökmesine neden olabilir.
-
Deniz sıcak dalgaları, kıyı kentlerinde gece sıcaklıklarını ve atmosferik nemi artırarak karada yaşanan sıcaklık stresini doğrudan şiddetlendiriyor. Sıcak su ise sezonun ilerleyen dönemlerinde yıkıcı fırtınaları tetikleyebilecek aşırı atmosferik nemi besliyor.
Maynooth Üniversitesi (İrlanda) ICARUS İklim Araştırma Merkezi’nden Dr. Claire Bergin, “Bu yaz, Avrupa genelinde sıcaklıklar açısından dikkate değer bir yaz oldu; ancak kıyı sularımız üzerindeki etkileri yeterince gündeme gelmedi. Analizimiz, insan kaynaklı iklim değişikliğinin bugüne kadar Akdeniz’de yaklaşık 2°C, Batı Avrupa denizlerinde ise 1,3-1,4°C’nin üzerinde sıcaklık artışına neden olduğunu gösteriyor,’’ dedi. Kuzey Karolina Üniversitesi Chapel Hill’den (ABD) Deniz Biyoloğu Dr. John Bruno şunları söyledi: “Avrupa sularındaki deniz yaşamı zor günler geçiriyor. Okyanuslardaki aşırı ısınma, mercanlar, süngerler ve makroalgler gibi habitat oluşturan türlerde kitlesel ölüm olaylarına yol açarak tüm deniz ekosistemlerinde zincirleme etkiler yaratıyor. Bazı türlerin yayılma alanları kuzeye doğru kayarken, diğerleri ise kaçamıyor. Okyanus sıcaklıkları yükselmeye devam ettikçe, birçok tür için biyolojik adaptasyonun mutlak sınırlarına hızla yaklaşıyoruz. Bu durum biyolojik çeşitliliği, balıkçılığı ve kıyı gıda sistemlerini tehdit ediyor.”
Yorumlar kapalı.