Gemi Mühendislerinden Kritik Analiz: “Tulum Ambar” ve “Rulo Sac” Tehlikesi
Denizcilik camiasını yasa boğan olay, 2 Eylül 2026 tarihinde Marmara Denizi’nin Silivri açıklarında meydana geldi. İskenderun’dan Karadeniz Ereğli’ye seyretmekte olan Türk bayraklı M/V TUĞBERK İMAMOĞLU kuru yük gemisi ile Kocaeli’den Aliağa yönüne gitmekte olan Türk bayraklı M/T ALSU kimyasal/ürün tankeri henüz belirlenemeyen bir nedenle çatıştı. Çarpışmanın şiddetiyle M/V TUĞBERK İMAMOĞLU çok kısa süresi içerisinde su alarak battı. Olayın ardından TMMOB Gemi Mühendisleri Odası (GMO) tarafından yayımlanan teknik değerlendirme raporu, facianın kısa süre içinde gerçekleşmesinin ardındaki olası mühendislik nedenlerini gözler önüne serdi. Açıklamada, geminin bu denli hızlı batmasını tetikleyebilecek iki temel kritik risk faktörüne işaret edildi.
Borda Yaralanması ve Tulum Ambar Yapısı
M/V TUĞBERK İMAMOĞLU’nun çatışmanın ardından borda tarafından, yük ambarına doğrudan ve hızlı su girişine neden olabilecek ağır bir yara almış olabileceği değerlendiriliyor. Geminin geniş ve kesintisiz yük ambarı düzenine sahip olması (tulum ambar), bu tür bir borda yaralanmasının etkilerini katbekat artırdı. Ambarın kısa sürede büyük miktarda deniz suyu ile dolması; deplasmanın hızla artmasına, serbest yüzey etkisinin (free surface effect) doğmasına ve geminin stabilitesini kritik düzeyde kaybetmesine yol açtı.
Rulo Sac Yükünün Kayması
Geminin taşıdığı rulo sacların yüksek yoğunluklu ve çok ağır yükler olması faciaya zemin hazırlayan bir diğer etken. Çatışmanın yarattığı ani dinamik kuvvetler, geminin bordaya yatmaları ve ambar içine giren suyun itme gücüyle birlikte rulo sacların bir tarafa doğru kaymış olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Böylesi bir yük kayması, ağırlık merkezinde enine ani bir yer değiştirmeye neden olarak gemide devasa bir yatma momenti (heeling moment) meydana getirir. Uzmanlar; borda yarası, ambarın hızla su alması, serbest yüzey etkisi ve ağır rulo sacların olası kaymasının sinerjik bir şekilde birleşmesinin, geminin stabilitesini saniyeler içerisinde yitirerek ani bir şekilde batmasını açıklayan en güçlü teknik senaryo olduğunu vurguluyor. Kesin neden; yara bölgesinin, yük istif/bağlama düzeninin ve kaza anındaki stabilite hesaplarının detaylı incelemesiyle kesinleşecek.
“Benzer Kazaların Önlenmesi İçin Şart”
TMMOB Gemi Mühendisleri Odası, yayımlanan kamuoyu duyurusunda kazanın tüm yönleriyle aydınlatılmasının sadece bu olayın fail ve sorumlularını bulmakla kalmayıp, gelecekteki benzer deniz kazaları ve can kayıplarının önlenmesi için hayati önem taşıdığını belirtti.
Açıklama, “Kayıp denizcilerimize bir an önce sağ salim ulaşılmasını temenni ediyor, ailelerine ve yakınlarına sabır, arama-kurtarma çalışmalarında görev yapan tüm ekiplere kolaylıklar diliyoruz” temennisiyle sona erdi.
Gemilerin Teknik Profilleri
Denizcilik sektörü ve yetkili mercilerin derlediği ilk bilgilere göre kazaya karışan gemilerin teknik özellikleri şöyle:
-
M/V TUĞBERK İMAMOĞLU: 1990 yılı inşa, yaklaşık 90 metre boyunda, 2.606 GT büyüklüğünde kuru yük gemisi. Kaza anında rulo sac yükü taşıyordu.
-
M/T ALSU (IMO: 9808742): 2022 yılı inşa, yaklaşık 90,8 metre boyunda, 2.298 GT ve 3.338 DWT kapasiteli kimyasal/ürün tankeri.
Kazanın kesin oluş şekli; VDR (Seyir Veri Kaydedici), AIS (Otomatik Tanımlama Sistemi), radar/ARPA ve telsiz kayıtlarının uzmanlar tarafından incelenmesiyle netlik kazanacak.
Yorumlar kapalı.