“Canlı Bırakılma” Savunması Esareti Meşrulaştıramaz
Danıştay 10. Daire, kızılsırtlı örümcek kuşunun atmacacılıkta yakalanıp kullanılmasını hukuka aykırı bularak iptal ederken, diğer türlere ilişkin av düzenlemelerini yürürlükte bırakmıştı. Kararın her iki tarafça temyiz edilmesiyle dava şimdi İdari Dava Daireleri Kurulu önünde. Bakanlığın raporuna göre, uygulamaya konu edilen yaklaşık 6 bin kızılsırtlı örümcek kuşunda tahmini ölüm oranı yüzde 5 seviyesinde bulunuyor. Bu veri, en az 300 koruma altındaki kuşun hobi amaçlı faaliyetler uğruna hayatını kaybettiğini belgeliyor.
“Canlı Bırakılma” Savunması Esareti Meşrulaştıramaz
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’na sunulan kapsamlı ortak cevapta, sorunun yalnızca ölüm oranıyla sınırlı olmadığı vurgulandı. Dosyaya sunulan avcı beyanları, akademik yayınlar ve belgesel görüntüleri; göçmen bir tür olan kızılsırtlı örümcek kuşlarının doğadan yakalanarak bağlandığını, gözlerinin üzerine kimyasal yapıştırıcılarla meşin parçaları yapıştırıldığını ve canlı tuzak olarak kullanıldığını gözler önüne seriyor.
Sezon sonunda serbest bırakıldığı iddia edilen kuşların, göç ve hayatta kalma durumlarının izlendiğine dair herhangi bir bilimsel veri sunulmadığına dikkat çekilirken, haftalarca alıkonulmanın ve insana alıştırılmanın doğal göç döngüsüne doğrudan müdahale olduğu belirtiliyor.
Bern Bildiriminde Şaşırtan Çelişki: “Yabani Bitkiler” Seçeneği
Bakanlığın Bern Sözleşmesi bildirimindeki bir diğer çelişki ise dikkat çekti. Kesin koruma altındaki bir kuş türünün yakalanması savunulurken, istisna gerekçeleri arasında “belirli koşullar altında ve az sayıda bazı yabani bitkilerin ihtiyatlı kullanımı” seçeneğinin işaretlendiği ortaya çıktı. Hangi istisna gerekçesine dayandığını resmi bildiriminde dahi tutarlı biçimde ortaya koyamayan Bakanlığın belgeleri, uygulamanın hukuki ve bilimsel dayanaklarına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Öte yandan, dava konusu işlemler 2022–2023 av dönemine ait olmasına rağmen, Bakanlığın mahkemeye dayanak olarak 2026 tarihli bir rapor ve aynı yıl Milli Parklar Kanunu’na eklenen “geleneksel avcılık” düzenlemesini sunması da hukukî açıdan eleştirildi. Sonradan yapılan yasal düzenlemelerin veya hazırlanan raporların, geçmişte tesis edilen bir işlemin hukuki ve bilimsel dayanağını geriye dönük olarak yaratamayacağı vurgulandı.
“Gelenek, Hayvanların Esaretini Haklı Kılmaz”
Türkiye Vegan Derneği (TVD) ve HAKİM, bir grubun kişisel ilgi ve hobilerinin, biyoçeşitliliğin ve yaban hayatının korunmasındaki üstün kamu yararının önüne geçirilemeyeceğinin altını çizdi. Faaliyetin “gelenek”, “ata sporu” veya “kültür” olarak adlandırılmasının yaban hayvanlarının tutsak edilmesini haklı kılamayacağı ifade edilerek şu çağrıda bulunuldu:
“21. yüzyılda geleceğe miras bırakmamız gereken tek gelenek, hayvanların doğada özgürce yaşama hakkını savunmak olmalıdır; hayvanları kendi çıkarlarımız için kullanmak değil. Bir kültür ve gelenek olarak yaşatılacaksa bu, ancak hiçbir hayvanın yakalanmadığı, tutsak edilmediği ve öldürülmediği bir biçime dönüşmesiyle mümkündür.”
TVD ve HAKİM, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’ndan kızılsırtlı örümcek kuşunu koruyan kararın onanmasını ve diğer av türlerine ilişkin düzenlemelerin de iptal edilmesini talep ederken; hukuki mücadelenin Bern Sözleşmesi mekanizmaları nezdinde de kararlılıkla sürdürüleceğini açıkladı.
Yorumlar kapalı.