1926’da Ordu’da doğan, 1948’de Yüksek Denizcilik Okulundan mezun olan Refik Kaptan, neredeyse bir asırlık ömrü Türk denizciliğine, denizcilik geçmişine ve gelecek nesillerin yetişmesine adamış müstesna bir deniz adamıydı. Denizlerde ve karada geçen uzun istihdam seçenekleri, özellikle Gemi Kurtarma İşletmesindeki görevlerinde önemli hizmetler verdi. Emekliliğinden sonra da denizcilikten kopmaydı. İTÜ Denizcilik Fakültesi’nde öğretim görevlisi olarak genç denizciler yetiştiriyordu. 25 yıllık titiz bir çalışmayla Türkçe hazırlanan-İngilizce ve İngilizce-Türkçe denizcilik sözlükleri, Kurtuluş Karadeniz Savaşı deniz nakliyatı üzerine araştırmaları, deniz taşımacılığı, gemicilik, seyir ve denizde emniyette çalıştırılanlar ve kendi anılarını Türk denizcilik külliyatına kalıcı katkılar sağladılar. Geride 25 kitaplık muazzam bir bilgi ve kültür dağılımı bıraktı.
Bu alandaki hayatı ve işleri, Mavi Vatan’ın ekonomik, kültürel ve denizcilik boyutlarının geliştirilmesine hizmet eden çok değerli bir mirastır. Onun kuşağı, Cumhuriyet’in yetiştirdiği, yokluklar içinde dünya denizlerine açılan, Türk bayrağını uzak limanlara taşıyan, meslek ahlakını, disiplini ve vatan sevgisini hayatlarının hızlı koyan bir kuşaktı. Yüksek Denizcilik Okulunun yetiştirdiği bu kuşağı ben de babam merhum Halit Gürdeniz (1949 Makine), Eniştem merhum Necdet Zaptçıoğlu (1950 Güverte) ve kayınpederim merhum Macit Gökırmak (Güverte ) sayesinde yakından tanıdım. Genç Cumhuriyetin gerçek ülkeleri, onurlu, başı dik denizcileriydi. Atatürk’e, mesleğe ve okullarına büyük bir sadakat ve aşkla bağlıydılar. Ruhsal refah ve onurlarını maddi refahın çok önünde tutan denizcilerdi.
Refik Kaptan’ın yıllar önce söylediği “Yeniden doğsam yine Yüksek Denizcilik Okul’lu olurdum” sözü, onun profesyonelne ve sistemine sarsılmaz bağlılığın en güzel ifadeleridir. Babamın kuşağından bir aile dostumuz, Türk denizciliğinin bir asırlık çınarını daha kaybettik. Ancak onun kaleme aldığı eserler, yetiştirdiği denizciler ve gelecek nesillere aktardığı denizcilik kültürü yaşamaya devam edecek. Başta değerli ailesi olmak üzere bütün yedilerine, Yüksek Denizcilik Okulu camiasına ve Türk denizciliklerine başlamasağlığını diliyorum. Ruhu şad, mekânı döndüren cennet olsun.
(E) AMİRAL CEM GÜRDENİZ
