“Bugün bile Sri Lanka kıyılarında adeta bir çevre kâbusuna dönüşmüş durumda”
Dünyanın en büyük plastik sızıntısı olarak kayıtlara geçen X-Press Pearl felaketi, dört yıl sonra bile Sri Lanka kıyılarında yaşamı tehdit ediyor.
2021 yılında Hint Okyanusu’nda batan X-Press Pearl gemisinin yol açtığı çevre felaketi, etkilerini aradan geçen yıllara rağmen sürdürüyor. Yangınla başlayan, ardından zehirli yükün okyanusa karışmasıyla sonuçlanan felaket, bugün bile Sri Lanka kıyılarında adeta bir çevre kâbusuna dönüşmüş durumda.
ZEHİRLİ YÜK, ÖLÜ CANLILAR, KALICI ETKİLER
Dubai’den Malezya’ya gitmek üzere yola çıkan Singapur bandıralı X-Press Pearl, içinde nitrik asit, motor yağı, lityum pilleri, epoksi reçinesi ve milyarlarca plastik taneciğiyle tehlike saçıyordu. Daha yolculuğun başında konteynerlerden birinde asit sızıntısı başlamış, ancak Katar ve Hindistan gemiye liman izni vermemişti.
19 Mayıs 2021’de Sri Lanka kara sularına giren gemi, ertesi sabah alev aldı. İki hafta süren yangın sonrası X-Press Pearl battı ve taşıdığı tüm zehirli yük denize karıştı. Kısa süre içinde kıyılara ölü kaplumbağalar, yunuslar ve balıklar vurmaya başladı.
“DEV BİR ZEHİR SÜNGERİ”
Manchester Metropolitan Üniversitesi’nden çevre kimyacısı Dr. David Megson’a göre denize yayılan mikroplastikler, zamanla kimyasalları emerek “dev bir zehirli süngere” dönüşüyor. İlk günlerde gönüllüler günde 300-400 kilo plastik atık toplarken, zamanla bu miktar birkaç kiloya kadar düştü. Nedeni ise mikroplastiklerin kumun altına gömülerek temizlenemez hale gelmesiydi.
“BİR SAVAŞ FİLMİ GİBİ”
Felaketin ardından Sri Lanka sahilleri beyaz plastik taneciklerle kaplandı. Gönüllü çevre örgütü Pearl Protectors’ın kurucusu Muditha Katuwawala yaşananları, “Bir savaş filmi gibiydi,” sözleriyle anlatıyor.
6 MİLYAR DOLARLIK BEDEL
Sri Lanka’nın önde gelen çevre ekonomistlerinden Prof. Prashanthi Guneeardena’ya göre felaketin toplam ekonomik bedeli 6 milyar doları bulabilir. Bu hesaba turizm sektöründeki kayıplar, balıkçılığın çöküşü ve yayılan zehirli gazların halk sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri de dahil.
UYARILAR GÖZ ARDI EDİLDİ
Belki de en çarpıcısı ise felaketin önlenebilir olmasıydı. Yangın çıkmadan önce tehlike sinyalleri verilmiş, ancak uluslararası limanlar gemiye müdahale etmekten kaçınmıştı. Sekiz gün boyunca sızıntı yapan nitrik asit konteyneri, sonunda tüm bir ekosistemi tehdit edecek şekilde okyanusa karıştı.
FELAKETİN İZLERİ SİLİNMİYOR
Bugün, dört yıl sonra bile Sri Lanka kıyılarında gönüllüler, mikroplastiklerle mücadeleye devam ediyor. Ancak bilim insanlarına göre deniz yaşamını tehdit eden bu “zehirli miras” daha uzun yıllar boyunca etkisini sürdürecek.
Kaynak: NTV
