ÇOK PAYDAŞLI GENİŞ KATILIMLI KONFERANS
Türkiye’de yerleşik yabancı misyon temsilcileri, kamu kurum ve kuruluşları ile denizcilik sektöründen yoğun ilgi gören Konferansa, ulusal ve uluslararası mahiyette birçok kurum ve kuruluş da sponsor olmak suretiyle destek vermiştir. Konferansa akademik ve/veya mali destek veren kurum ve kuruluşlar arasında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), İMEAK Deniz Ticaret Odası, U.S Naval War College Stockton Center for International Law (ABD Deniz Harp Akademisi Stockton Uluslararası Hukuk Merkezi), International Maritime Law Institute (Uluslararası Deniz Hukuku Enstitüsü), World Maritime University (Dünya Denizcilik Üniversitesi), the Nippon Foundation (Nippon Vakfı), Gujarat Maritime University (Gujarat Denizcilik Üniversitesi), Korea Maritime Institute (Kore Denizcilik Enstitüsü), the Japan Institute of International Affairs (Japon Uluslararası Meseleler Enstitüsü) ve Wollongong University of Australia (Wollongong Avustralya Üniversitesi) yer almıştır. 20 Eylül 2023 akşamı, Konferans katılımcılarının kaynaşması maksadıyla düzenlenen sosyal etkinlikle başlayan Konferans, akademik çalışmalarına ise 21 Eylül 2023 sabahında gerçekleştirilen resmi açılış programı ve hemen akabinde yer alan ilk oturum ile devam etmiştir. 21 Eylül tarihinde 3 oturum, 22 Eylül tarihinde iki farklı salonda ve 7 oturumla devam eden Konferans, 23 Eylül tarihinde COLP 47 hazırlıkları toplantısı ve Boğaziçi turu ile tamamlanmıştır.
21 Eylül sabahı gerçekleştirilen açılış konuşmalarında, DEHUKAM Yönetim Kurulu adına Zekeriya Birkan, İMEAK DTO adına başkan yardımcısı Recep Düzgit, TİKA adına Av. Nergis Sağlık, Ankara Üniversitesi adına Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Orhan Çelik, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı adına ise Ünal Baylan yer almıştır.
Aynı gün devam eden ve Doğu Akdeniz’de İşbirliği temalı ilk panelin oturum başkanlığı Ürdün eski başbakanı ve Uluslararası Adalet Divanı hakimlerinden Awn Al-Khasawneh yapmıştır. Bu oturumda, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’ndan Ferit Orçun Başaran “Türkiye’nin Doğu Akdeniz’e İlişkin Hukuki ve Politik Yaklaşımı” başlıklı tebliği, ABD Sahil Güvenliğinden Dr. Brian Wilson “Akdeniz’de İşbiliriği Çerçevesinde En İyi Uygulamalar” başlıklı tebliği, Atina Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Dr. Maria Gavounelli “Doğu Akdeniz’de Sınırlama ve Uyuşmazlık Çözümüne Dair Sorular” başlıklı tebliği ve Hebron Üniversitesinden Prof. Mutaz M. Qafisheh ise “Uyuşmazlıktan İşbirliğine: Filistin’in Deniz Hukuku Sözleşmesine Taraf Olması Doğu Akdeniz’de Komşuluğu Nasıl Canlandırır?” başlıklı tebliği sunarak katkı sağlamışlardır.
21 Eylül öğleden sonra gerçekleştirilen ilk panelin oturum başkanlığını IMO Uluslararası Deniz Hukuku Enstitüsü bünyesinde akademik ve idari görevlerini yürüten Prof. Norman Martine üstlenmiştir. Sürdürülebilir Taşımacılık teması ile yürütülen bu oturumda, Gujarat Denizcilik Üniversitesinden Dr. Abhay Singh “IMO 2020 Sülfür Regülasyonu” başlıklı tebliği, DEHUKAM araştırmacılarından Dr. Ceren Cerit Dindar “EEESI ve CII Regülasyonları: Deniz Yolu ile Taşıma Sözleşmelerini Çevreleyen Hukuki Meseleler” başlıklı tebliği ve Dünya Denizcilik Üniversitesinden Dr. Aspasia Pastra “Gemi Denet Ağının Robotik Sistemler Yoluyla Optimizasyonu: İnsan Unsuru Bilmecesi” başlıklı tebliğiyle katkı sunmuştur.
Aynı günün son oturumunda ise Kıta Sahanlığı teması masaya yatırılmış ve incelenmiştir. Kore Denizcilik Enstitüsü Direktörü Dr. Young Kil Park’ın oturum başkanlığı görevini üstlendiği bu panelde, Dünya Denizcilik Üniversitesinden Prof. Dr. Clive Schofield “Bengal Körfezi ve Ötesinde Grinin Gölgeleri: Kıyıdan Denize Doğru 200 Deniz Milinde Okyanus Yönetişimi İmalarının Keşfi” başlıklı oldukça zihin açıcı bir tebliği, Hamburg Üniversitesinden Dr. Ekaterina Antsygina “Arktik Kıyı Devletlerinin Kıta Sahanlığı Sınırlandırma Komisyonuna Başvuruları: Güncel Gelişmeler” başlıklı tebliği, Filipin Üniversitesi Denizcilik Meseleleri ve Deniz Hukuku Enstitüsünden Prof. Jay Batongbacal “Güney Çin Denizinde Kıta Sahanlığı İddiaları: Beklenti ve Gelecek” başlıklı tebliği ve en nihayetinde de Kolombiya Dışişleri Bakanlığı Hukuk müşaviri Esteban Restrepo “Uluslararası Teamül Hukukunda Genişletilmiş Kıta Sahanlığı: UNCLOS’a Taraf Olmayan Devletler Bakımından Beklentiler ve Zorluklar” başlıklı tebliği sunmuşlardır.
Akademik çalışmaların yürütüldüğü ikinci gün olan 22 Eylül tarihinde ise iki farklı salonda ve paralel oturumlar halinde toplam 7 adet Panelde 27 panelist tebliğlerini sunmuştur. 22 Eylül sabahı başlayan 4A panelinin konusu Kıta Sahanlığı II ve oturum başkanı da Norveç’ten Dr. Iva Parlov olmuştur. Bu panelde sırasıyla, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasında öngörülebilirlik ve esneklik konularını kitaplarında işleyen ve Kopenhag Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. Yoshifumi Tanaka “200 Deniz Milinin Ötesinde Kıta Sahanlığının Sınırlandırılmasına Dair İçtihatlarda Güncel Gelişmeler” başlıklı tebliği, Gujarat Denizcilik Üniversitesinden Dr. Mahit Gupta “Kıta Sahanlığı ve Uluslararası Teamül Hukuku” başlıklı tebliği, IMO Uluslararası Deniz Hukuku Enstitüsünden Dr. Murat Sümer “Kıta Sahanlığının Sınırlandırılmasında Dikkate Alınacak Adilanne Mülahazalar” başlıklı tebliği ve en nihayetinde Cadiz Üniversitesinden Dr. Angeles Jimenez Garcia-Carriazo ise “Adilane Çözüme Ulaşmak İçin Esnek Sınırlandırma Yaklaşımı: Kıta Sahasının Sınırlandırılmasındaki Gelişmeler” başlıklı tebliği sunmuştur.
İkinci günün ilk paralel oturumlarının ikincisi olan 4B panelinin konusu ise emniyetli denizcilik odağında gerçekleştirilmiştir. Malta Üniversitesinden Dr. Felicity G. Attard başkanlığında yürütülen bu oturuma 4 tebliğ sunulmakla birlikte, sağlık sorunu yaşayan bir panelist nedeniyle sadece 3 tebliğin sunumu panelde gerçekleştirilmiştir. Bu panele gönderilen tebliğler sırasıyla, Piri Reis Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Dr. Bülent Sözer tarafından “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi Hükümleri Bağlamında İnsansız Gemilerin Hukukui Durumu”, DEHUKAM kıdemli danışmanı Prof. Dr. Ademuni-Odeke tarafından “Deniz Haydutluğu ve Deniz Emniyeti: Denizcilik ve Deniz Hukukuna Yönelik Zorluklar”, Meikai Üniversitesinden Prof. Dr. Tetsuo Kotani tarafından “Deniz Taşımacılığı Bakımından Doğu Asya’da Çin’in Askeri Etkinliklerinin Olumsuz Sonuçları” ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesinden Prof. Dr. Yücel Acer tarafından “Savaş Döneminde Türk Boğazlarında Seyrüsefer Serbestisi” şeklinde olmuştur.
22 Eylül sabah 10:30 – 12:00 arasında gerçekleştirilen sürdürülebilir taşımacılık temalı 5A panelinin oturum başkanlığını Dokuz Eylül Üniversitesinden Prof. Dr. Nil Kula yürütmüştür. Bu panelde, IMO Uluslararası Deniz Hukuku Enstitüsünden Elda Kazara-Belja “İç Hat Feribotlarının Güvenliğinin Artırılması: İç Hat Feribotları Güvenliğine Dair IMO Model Düzenlemeleri” başlıklı tebliği, Kopenhag Üniversitesinden Dr. Beatriz Martinez Romero “Uluslararası Taşımacılıkta GHG Salınımlarının Azaltılmasının Düzenlenmesi: Net Sıfıra Ulaşmak” başlıklı tebliği ve Kaptan Jesus Menacho “ 2050 Net Sıfır Hedeflerine Ulaşılmasında Operasyonel Zorluklar: Latin Amerika’da Bayrak ve Liman Devletinin Bakışı” başlıklı tebliği katılımcılarla paylaşmıştır.
Oturum başkanlığını ABD Deniz Harp Akademisinden Prof. Raul Pete Pedrozo’nun yürüttüğü Büyük Güçler Rekabeti ve Silahlı Çatışma Döneminde Taşımacılık temalı paralel oturum olan 5B panelinde üç konuşmacı yer almıştır. Bu oturumda, Wollongong Üniversitesinden Professor Dr. Gregory Rose “Silahlı Çatışma Döneminde Abluka”, NATO hukuk müşaviri Dr. Joanna Siekiara “Limanlar ile Taşımacılık İletişim Hatlarının Korunması” ve Danimarka Kraliyet Savunma Akademisinden Dr. Kenneth Buhl “Deniz Harp Hukuku Öğretisindeki Meseleler” başlıklı tebliğleri sunmuşlardır.
22 Eylül öğleden sonra, ABD Deniz Harp Akademisi ve Harvard Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Deniz Hukuku derslerini icra eden Prof. James Kraska başkanlığında seyrüsefer temalı 6A Paneli gerçekleştirilmiştir. Dört konuşmacının yer aldığı bu oturumda sırasıyla, Kadir Has Üniversitesinden Dr. Aslıhan Erbaş Çelikbaş “Uluslararası Seyrüseferde Kullanılan Boğazlarda Seyrüsefer Serbestisi” başlıklı tebliği, IMO Uluslararası Deniz Hukuku Enstitüsünden Dr. Sanjeet Ruhal “İnsansız Araçlar ve Seyrüsefer Serbestisi” başlıklı tebliği, Endonezya Üniversitesinden Aristyo Rizka Darmawan “Takım Ada Devletlerinde Seyrüsefer Serbestisi” ve Wollongong Üniversitesinden Dr. Camille Goodman ise “Açık Deniz (Kıyı Tesisi)[1] Enerjisi ve Seyrüsefer” başlıklı sunumları katılımcılarla paylaştı.
Aynı öğleden sonra, paralel oturumun gerçekleştiği 6B panelinin temasını ise deniz çevresinin korunması oluşturmaktaydı. Singapur Ulusal Üniversitesi Uluslararası Hukuk Merkezi Direktörü Dr. Nilüfer Oral’ın başkanlığında gerçekleştirilen bu oturumda dört ayrı tebliği beş panelist sunmuştur. Utrecht Üniversitesinden Dr. Lan Nguyen “BMDHS ve İklim Değişikliği: BMDHS Kısım XII’deki Okyanus – İklim Bağının Keşfi” başlıklı tebliği, ortak sunum gerçekleştiren Dünya Denizcilik Üniversitesinden Dr. Tafsir Johansson ile Liberya Gemi Sicili Başkan Yardımcısı Thomas Klenum “Dekarbonizasyonda Standartlar ve Tekno Düzenlemeler (NP): Kural Koyucu Düzenlemelerin Üstesinden Gelmek” başlıklı tebliği, Lincol Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Richard Barnes “Uluslararası Hukuk Bağlamında İklim Değişikliği Üzerine İstişari Görüş: Ne Bekleyebiliriz” başlıklı tebliği ve yine Dünya Denizcilik Üniversitesinden Dr. Aleke Stöfen-O’Brien “Plastik Sözleşmesi Müzakereleri: Paris’ten Nairobi’ye; Gelişmeler ve Hoşnutsuzluklar” başlıklı tebliğiyle konferansa katkı sunmuşlardır.
Konferansın son oturumu, ulusal yetki alanlarının ötesinde biyoçeşitlilik temasıyla ve Dünya Denizcilik Üniversitesinden Prof. Dr. Ronan Long’un başkanlığında 4 bilimsel tebliğin sunumuyla gerçekleştirilmiştir. Panel 7 olarak geçekleştirilen bu son oturumda sırasıyla, Gujarat Denizcilik Üniversitesinden Prof. S. Shanthakumar “Ulusal Yetki Alanının Ötesinde Deniz Koruma Alanları: Hukuki Değerlendirme” başlıklı tebliği, Tohoku Üniversitesinden Prof. Kentaro Nishimato “BBNJ Anlaşmasının Uyuşmazlık Çözümüne Dair Hükümleri” başlıklı tebliği, Dünya Denizcilik Üniversitesinden Dr. Maria Amalia Rodriguez “BBNJ Anlaşmasının Gelişiminde Sivil Toplum Örgütlerinin Rolü” başlıklı tebliği ve en nihayetinde DEHUKAM kıdemli araştırmacısı ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Demir “BBNJ ve BMDHS’ne Taraf Olmayan Ülkeler” başlıklı tebliği sunmuştur.
Akademik tebliğlerin tamamlanmasının akabinde, kapanış konuşmaları Prof. James Kraska ile DEHUKAM Genel Müdürü Mustafa Başkara tarafından yapılmıştır.
Hukukun bir çok alanından akademisyen ve uygulamacılar ile denizcilik sektörü paydaşlarının yoğun ilgi ve destek gösterdiği konferans akşam yemeği ile devam etmiş; katılımcılar yemek esnasında deniz hukukunun güncel sorunlarını sosyal ortamda irdeleme ve tartışma imkanı yakalamıştır.
[1] Yazar notu.
ONUR SABRİ DURAK/ DENİZ HUKUKÇUSU
