AÇIK DENIZ Haberleri

Karadeniz’in saklı cenneti Senoz Vadisi, büyük bir spor organizasyonuna ilk kez kapılarını açıyor. Rize’nin Çayeli ilçesinde düzenlenecek Türkiye Enduro ve ATV Şampiyonası, 8–9 Kasım 2025’te motor sporları tutkunlarını bölgede buluşturacak. 100’ün üzerinde sporcu, 11 enduro ve 2 ATV kategorisinde mücadele ederek vadinin zorlu parkurlarını aşmaya çalışacak.

Ülkemizde kılavuzluk hizmetlerinden elde edilen gelirlerden “kamu payı” adı altında devlet tarafından kesinti yapılması 1980’lerde başlamış, başlangıçta idari taahhütname ve sözleşmelere dayalı iken zamanla yasal zemine oturtulmuştur. İlk yasal düzenleme, 1989’da yürürlüğe giren 3595 sayılı 1990 Malî Yılı Bütçe Kanunu’nun 44. maddesi (b) ile yapılmış, kılavuzluk ve römorkörcülük hizmeti veren kamu ve özel kuruluşların aylık gayrisafi hasılatlarından %6,5 oranında pay alınması öngörülmüştür. Ancak bu kapsamda öngörülen mali hükümler, Anayasa Mahkemesi tarafından E.1990/6, K.1990/17 sayılı kararla (RG 05.09.1990) iptal edilmiş ve vergi benzeri mali yükümlülüklerin bütçe kanunlarıyla getirilemeyeceği açıkça vurgulanmıştır. Buna rağmen aynı hüküm 3690 sayılı 1991 Malî Yılı Bütçe Kanunu’nda yeniden yer almış; Anayasa Mahkemesi bu defa E.1991/8, K.1992/5 sayılı kararıyla (RG 16.06.1994) benzer mali hükümleri iptal ederek söz konusu içtihadını pekiştirmiştir. 2001 sonrası dönemde kamu payı, önce 4726 sayılı 2002 Bütçe Kanunu’nun 56. maddesi (b) fıkrasında, ardından 4745 sayılı Kanun’un 7. maddesiyle 491 sayılı KHK’ye eklenen Ek Madde 8’de kalıcı bir yasal düzenlemeye kavuşturulmuştur. Anayasa Mahkemesi, E.2003/9, K.2004/47 sayılı kararında %6,5 oranındaki kesintiyi “ölçülülük” ilkesi bakımından Anayasa’ya uygun bulmuş, ancak daha yüksek oranlara ilişkin denetim yapılmamıştır. Takip eden yıllarda kamu payı önce %10’a (329 sayılı CB Kararı, 2018), ardından bölgesel farklılıklarla %30’a (5755 sayılı CB Kararı, 2022) çıkarılmış, nihayet 2024’te 7519 sayılı Kanun ile Limanlar Kanunu’na eklenen hüküm uyarınca ihalelerde %40’a varan oranlardan başlayan ve %100’e kadar yükselebilecek kamu payı oranlarına imkân tanınmıştır. Anayasa Mahkemesi’nin en son E.2018/118, K.2023/180 sayılı kararında iptal gerekçesi yalnızca “yetki” yönünden olup, ölçülülük bakımından herhangi bir inceleme yapılmamıştır. Hâlihazırda uygulanan ihale sisteminde en yüksek oranı veren teşkilatın seçilmesi, hizmetin bağımsızlığı, sürdürülebilirliği ve emniyeti açısından ciddi riskler doğurmaktadır. Anayasa Mahkemesi’nin 2004’te yalnızca %6,5 oranına ilişkin yaptığı ölçülülük denetimi dışında sonraki oranlar için bağlayıcı bir içtihat bulunmamaktadır. Kamu payının ciro üzerinden alınması, zarar halinde dahi ödenmesini zorunlu kılmakta; bu durum, vergi benzeri bir mali yükümlülük niteliği dikkate alındığında, hizmetin kalitesi ve sürdürülebilirliği, kılavuz kaptanların özlük hakları ile can, mal ve çevre emniyeti üzerinde ciddi riskler yaratmaktadır. Sonuç olarak, kamu payının ölçüsüz oranlarda tahsil edilmesi ülke çıkarları bakımından önemli sakıncalar doğurabilir; kılavuzluk hizmetlerinde birikim, deneyim, tarafsızlık ve bağımsızlık korunmalı, taşeronlaşma veya başka çıkarlara bağımlı yapılarla hizmetin güvenliği ve kalitesi zedelenmemelidir.

[embedyt] https://www.youtube.com/watch?v=r9F3VhwIHqY[/embedyt]

Denizle insanın içiçe yaşadığını ve iki olgunun da birbirini beslediğini düşünen denizci Melike Esra Karayel, sualtındaki plastik atıkları toplayarak sosyal mesaj vermeye çalışıyor. Karayel, “Her dalga, kıyıya taşıdığı atıkla aslında bir hikâye anlatır: Bizim tüketim alışkanlıklarımızı, yaşam biçimlerimizi, denizle olan ilişkimizi. Ancak çoğu zaman, gözlerimizin göremediği derinliklerde bu hikâyeler sessizce birikir. Deniz Kızı’nın Denizaltı Günlüğü” projesi, görünmeyeni görünür kılmak için doğdu.” dedi.

Türk denizciliğinin sivil amirali olarak tarihe geçen Sadun Boro, 97. doğum gününde sevenleri ve sembol denizciler tarafından anıldı. Türk amatör denizciliğinin ölümsüz sembolü Sadun Boro için, Koç Üniversitesi Denizcilik Forumu (KÜDENFOR) tarafından RMK Müzesi/Hasköy’de düzenlenen anma töreninde, “Sadun Boro Rotasında Göksel Seyir ve Kadim Seyir Teknikleri’’ konulu çoklu konferansta verildi.

FOTOĞRAFLAR: HAŞİM POLAT

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “manevi mirası” olarak bilinen ve aslına uygun modernize edilen TCG SAVARONA gemisine, STM’nin Elektronik Harita Gösterim, Bilgi ve Takip Sistemi STMDENGİZ WECDIS entegre edildi. STM, savaş gemilerinin yanı sıra geliştirdiği kritik yerli alt sistemlerle, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün mirası olan Savarona Yatının modernizasyon sürecine teknolojik katkı sunuyor. Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığına Devlet statüsünde devredilen ve ASFAT yükleniciliğinde İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nca modernizasyona alınan TCG SAVARONA’ya, STM tarafından milli imkanlarla geliştirilen, Elektronik Harita Gösterim, Bilgi ve Takip Sistemi STMDENGİZ WECDIS entegre edildi. Savarona, STM’nin milli seyir sistemi ile rotasını bulacak.

Cumhuriyetin 102. yılı kutlamaları kapsamında düzenlenen ‘Atatürk’ün Yanı Başında’ söyleşisinde, Atatürk’ün Çankaya Köşkü kütüphanecisi Nuri Ulusu’nun oğlu ve Bandırma Vapuru kaptanlarından Hacı Tevfik Ulusu’nun torunu olan Mustafa Kemal Ulusu, Rumeli Kültür Merkezi’nde Tuzlalılarla buluştu.

İTÜ Denizcilik Fakültesi (YDO) mezunları Cumhuriyet Balosu’nda bir araya geldi. Yoğun katılımın olduğu gecede mezunlar ve öğrenciler Cumhuriyet’in 102. yılını marşlar ve şarkılarla kutladı.

Geçmiş geçmiştir, geçmişi değiştiremezsin derler, geçmiş bile ağır ağır değişir zaman içinde, geçmiş, geçti gitti işte, diyeceğim, geçmişe fazla güvenme, işte yeni bir deney, geçmişin bütün güzel anılarını, gelecek güzel bir gün için feda eder miyiz, içkili içkisiz, dağıtıldı soru kağıtları bütün meyhanelere, cevaplar gelmeye başladı tek tek, ederiz diyenler, etmeyiz diyenler, ama en çok nerden çıktı bu deney diyenler, rakım var, bana şuradan biraz su verirsen, garson buz getirene kadar dinlerim seni, çok sıra var ve benim herkese en azından bir yudum borcum var, neyse bu deney de bitti, hepinize teşekkürler, bunun gibi daha bir sürü deney var, hepsi birlikte açıklanacak deney sonuçları, bir dahaki deneyde görüşmek üzere diyerek kapattım defteri, bir dahaki deney için demişken, deneklerim, nasıl olsa sağlamda şimdilik, dışarıdan bakınca bir şey anlaşılmıyor diye, öylece masanın üstünde bıraktım deney malzemelerini, ağlasa ağlasa arkamdan, kendini “son” zanneden bir yudum ağlar, işte hepsi o kadar, her şey tam olması gerektiği gibi, bende saklı olan yeni bir deneyde görüşmektir dileğim, sevgilerimle her şeye…

Türkiye’nin denizlerdeki milli mühendislik gücü STM, Türk denizcilik tarihinde önemli bir kilometre taşını daha geride bıraktı. T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) öncülüğünde, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı için STM ana yükleniciliğinde ve STM tarafından tasarlanan Milli Hücumbot Projesi’nde, üretilen ilk blok, geminin inşa edileceği İstanbul Denizcilik Tersanesi’nde düzenlenen törenle kızağa alındı. Gemi inşasında kritik bir kilometre taşı olarak kabul edilen “blok koyma (omurga koyma)” töreni, geminin gövdesinin ilk parçasının yerleştirilmesiyle birlikte inşa sürecinin resmen başladığını simgeliyor.