Bilim-Teknik Haberleri

Aktif fay hatları üzerinde ve deprem kuşağında bulunan ülkemizde deprem gerçeğini araştıran bilim insanları geçmişte meydana gelen sarsıntıların izlerine rastlıyor. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Evren Erginal, M.S 715 yılında İznik Gölü kıyısında Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın orta kolunun kırılmasıyla oluşan 100 metrelik kırığı tanımladı. 1964 yılından beri yayınlanan dünyaca ünlü Tectonophysics adlı hakemli dergide Erginal ve arkadaşlarının çalışması yayınlandı.

imdiye değin haritalara konmamış hemen hemen 110 bin yeni Ay krateri Çin bilimcileri tarafından haritalara kaydedildi. Buna ilişkin veriler Çin’in ilk Ay araştırma uyduları Chang’e 1 ve Chang’e 2 sayesinde elde edilmiş veriler. Bu iki uydunun verileri, yapay zeka yoluyla değerlendirilip yorumlandı. Bu Ay misyonları 10 yıldan fazla bir zaman önce gerçekleştirildi ancak ilgili bilim insanları, verileri hala inceliyor ve yeni bulgulara ulaşıyor. Araştırmalara ilişkin “nature.com” sitesinde verilen bilgilere göre, yapay zeka sayesinde tam olarak 109 bin 956 adet krater belirlenmiş durumda. Bu sayı, dünyamızın uydusu üzerinde daha önce belirlenmiş krater sayısının bir düzine katı kadar.

Chang’e-5 Ay sondası 23 günlük uzay görevini tamamlayarak Çin’in kuzeyindeki İç Moğolistan bölgesine indi. Araç, 1970’lerden bu yana ilk Ay örneklerini Dünya’ya getirdi.
Misyonun başarısı, Çin’i, 44 yıl önce son başarılı numune alma görevini başlatan ABD ve Sovyetler Birliği’nden sonra Ay örnekleri alan üçüncü ülke yaptı. Böylece Çin’in Ay Keşif Projesi başarıyla tamamlandı. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Chang’e-5 projesine katılan tüm çalışanlara tebrik mesajı gönderdi.

Çin’in Chang’e-5 uzay aracı, Beijing saati ile sabah 9.51’de yörüngedeki ikinci manevrasını yaparak, Ay-Dünya transfer yörüngesine girdi.

25. Çin-Rusya başbakanları arasında yapılan görüşmenin ardından açıklanan ortak bildiride iki ülkenin özellikle uzay teknolojileri konusunda daha sıkı iş birliği içinde olacağına vurgu yapıldı. Bildiride, Çin ile Rusya’nın uydu navigasyon alanında uzun vadeli işbirliğini güçlendireceği, iki ülkede Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu kurulması suretiyle çifte kazanca dayalı ortaklığın başlatılacağı belirtildi.

TEMA Vakfı, Türkiye’de su varlıklarının korunması ve katılımcılığın artmasını sağlamak amacıyla yürüttüğü ‘Katılımcı Nehir Havza Yönetimi Projesi’nde ulusal ve yerel ölçekli etkinlikler düzenlemeye devam ediyor. Proje kapsamında Türkiye’nin 40 ilinde 65 farklı noktada stant çalışmaları gerçekleştirilirken; 10 ilde 10 farklı noktaya ziyaret düzenleyip incelemelerde bulunan TEMA Vakfı temsilci ve gönüllüleri bulundukları illerdeki su varlıklarının önemi ve karşılaştıkları tehditlerle ilgili tespitlerde bulundu.

Türkiye’de çevre ve ekoloji savunuculuğunun önde gelen ismi İTÜ Maden Fakültesi eski Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Kural, yüzyılın belası olarak adlandırılan koronavirüse yakalandığını ilginç bir şekilde duyurdu. Dünyanın doğal kaynaklarının insanoğlunun doymak bilmez aç gözlülüğün sonucu tüketildiğini ve ekosisteminin geri dönülemez şekilde zarar gördüğünü her zaman savunan Prof. Dr. Kural, 2020 yılına damga vuran virüsün ders alınması gereken mesajlar verdiğini söylemişti.

İstanbul Boğazı kenarındaki 355 yıllık Vaniköy Cami’nin elektrik panosunda çıkan yangınla kül olması deniz itfaiyesinin gerekliliği tartışmasını gündeme getirdi. İstanbul mimarisine hayran Macar Széchenyi Paşa’nın 1884 yılında Boğaziçi’nin iki yakasında hizmet etmesi için kurulan deniz itfaiyesinin 1975’te kapatıldığını hatırlatan Eski Baş Kılavuz Kaptan Saim Oğuzülgen, özel uzmanlık gerektiren teşkilatlanmanın zorunluluk olduğunu savundu. Halen kıyı şeridindeki yangınlara denizden müdahale edebilen tek kurum olan Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’ne bağlı 3 bot, camiyi söndürmek için çabalamıştı. İstanbul’a deniz itfaiyesinin kurulması 2008 ve 2017 yıllarında gündeme gelmişti.

Türk Loydu, Askeri Gemi Klas Kuruluşları Birliği NSCA’nın 12 Ekim 2020’de yapılan yıllık genel toplantısında Başkanlığı Polonya Klas Kuruluşu PRS’den devralarak, NSCA’nın yeni başkanı oldu.

Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ve UNDP Türkiye’nin güçlerini birleştirerek İklim Diplomasisi Haftası’nda başlattıkları “İklim Biziz, Değişeceğiz” kampanyasına Türkiye’nin ünlü isimleri sahip çıktı. Millî sporculardan sanatçılara onlarca ünlü isim, “Ve 1,5 Derece!” diyerek küresel sıcaklık artışının 1,5 derecede tutulması için herkesi söz vermeye çağırdı.