Küresel Strateji-Jeopolitika Haberleri

Türk Boğazları’nın hukuki statüsünün korunması, yalnızca Türkiye’nin egemenlik hakları için değil, aynı zamanda Karadeniz’in barış ve istikrar ortamının sürdürülmesi ile uluslararası deniz hukukunun dengeli bir şekilde uygulanması açısından da hayati önem taşıyor. Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) ile İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Boğazları Denizcilik Uygulama ve Araştırma Merkezi (İTÜBOA) arasında deniz hukuku, Türk Boğazları, deniz güvenliği ve mavi ekonomi alanlarında ortak araştırma ve akademik faaliyetlerin yürütülmesini amaçlayan iş birliği protokolünü imzalandı.

Güney Çin Denizi’ndeki deniz sınırları ve egemenlik tartışmalarının sürdüğü bir dönemde Filipinler, savunma altyapısını tahkim etmek adına stratejik bir tedarik anlaşmasına imza attı. Filipinler yönetimi, Japonya Deniz Öz Savunma Kuvvetleri envanterinden çıkarılan beş adet Abukuma sınıfı eskort savaş gemisini bünyesine katmaya hazırlanıyor. Asya-Pasifik bölgesindeki güvenlik dengeleri üzerinde doğrudan belirleyici olabilecek bu askeri lojistik hamlesi, iki ülke arasında derinleşen stratejik ortaklığın savunma sanayii alanındaki en somut adımı olarak öne çıkıyor.

Ankara’da 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek olan NATO Liderler Zirvesi’nde bir kez daha “It Ain’t Necessarily So” isimli eser icra edilir mi bilinmez ancak 4 Nisan 1949’da Washington’da Kuzey Atlantik Antlaşması imzalanırken ABD Deniz Piyadeleri Bandosu ironik bir seçim yaparak bu eseri seslendirmişti. Mutlak doğrulara ve dogmalara bir tepki mahiyetindeki bu eserin seçimi, uluslararası ilişkilerin asla görünürdeki ilişkilerle izah edilemeyeceği imasını zarifçe barındırmaktaydı. Sanıyorum bu defa bir eser seçimi yapılacaksa, 19. yüzyıl Avrupası’nın görkemli vals kültürünü ve o eski “düzenin” çöküşünü tasvir etmek için bestelenen Maurice Ravel’in La Valse eseri yerinde olacaktır.

Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri’nin Azak Denizi’nde Rusya’ya ait çok sayıda deniz hedefini kapsayan geniş çaplı bir operasyon düzenlemesinin ardından, bölgedeki lojistik faaliyetler durma noktasına geldi. Rus yetkililer, bölgedeki güvenlik endişeleri ve devam eden operasyonlar nedeniyle Don-Azak Kanalı’ndaki gemi trafiğinin geçici olarak askıya alındığını bildirdi. Reuters’ın aktardığına göre Rus Sınır Servisi yeni gemi geçiş başvurularını kabul etmeyi durdurdu.

Dünya siyasetinin yeni merkezi artık karalar değil, okyanuslar. Uluslararası sistemin en temel kabullerinden olan “denizlerin serbestisi” ilkesinin sorgulandığı ve yeni bir paylaşım mücadelesinin başladığı bir dönemde, Aydınlık Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Tevfik Kadan’ın kaleme aldığı “Denizlerin Fethi Çağı” adlı kitap, okuyucularla buluştu. Kaynak Yayınları etiketiyle yayımlanan eser, sadece denizcilik sektörünü değil, dünya düzenini şekillendiren jeopolitik kırılmaları merak eden herkes için kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.

Bir dönem dünyanın en büyük deniz gücü olarak kabul edilen İngiltere’nin askeri kapasitesine ilişkin dikkat çekici bir iddia ortaya atıldı. İngiliz gazetesi The Telegraph, Kraliyet Donanması’na ait beş aktif Astute sınıfı nükleer taarruz denizaltısının tamamının teknik bakım, onarım veya modernizasyon çalışmaları nedeniyle limanlarda beklediğini yazdı. Habere göre filoya katılan altıncı Astute sınıfı denizaltı ise henüz operasyonel göreve hazır durumda bulunmuyor. Bu nedenle İngiltere’nin denize açılabilecek aktif bir nükleer taarruz denizaltısına sahip olmadığı ifade edildi.

Çin’in bu sefer 120 metrelik yelkensiz bir denizaltıyı denize indirdiği haberi basında yankılandı. Denizaltı yine X dümene sahip, katlanır direkleri sayesinde yelkenden bağımsızlaştırılmış bir halde. Konvansiyonel denizaltılarıyla bilinen Wuchang Tersanesi’nin nükleer AIP sistemine sahip Type 41 Zhou sınıfı denizaltısının ardından bir de Shangai’de yer alan JN Tersanesi’nin nükleer denizaltı inşa kabiliyetinin olduğunu öğrenmiş olduk.

Çin’in, kıyıdaş ülkeler arasında egemenlik ihtilaflarının olduğu Güney Çin Denizi’nde seyreden Hollanda Donanması’na ait bir savaş gemisine müdahalede bulunduğu bildirildi.

İspanya’dan yola çıkan ve İtalya üzerinden takviye alan Küresel Sumud Filosu, 26 Nisan’da Gazze’ye insani yardım ulaştırmak amacıyla denize açıldıktan kısa bir süre sonra İsrail donanmasının hedefi oldu. Küresel Sumud Filosu Kriz Masası yetkilileri, filodaki tekneler ve katılımcılara ilişkin bilgileri paylaştı. İspanya’dan 12 Nisan’da hareket eden 39 tekneye İtalya’da 20 tekne daha katılırken, toplam 59 teknelik konvoy 26 Nisan’da Gazze istikametine doğru yola çıkmıştı.

Greenpeace Türkiye, Küresel Sumud Filosuna katılan Arctic Sunrise gemisinde yerini aldı. Greenpeace Türkiye’den Barış Eceçelik, Greenpeace’in gemisi Arctic Sunrise ile İtalya’da buluştu. Greenpeace, Filo’daki gemilerin Gazze kıyılarına kalan son 200 deniz milini tamamlamadan önce Akdeniz’i güvenli bir şekilde geçebilmeleri için teknik ve operasyonel denizcilik desteği sağlamakla görevli.