MİLATTAN ÖNCE 13. YÜZYILA TARİHLENİYOR
Patara, Fethiye-Kalkan-Kaş arasındaki Xanthos Vadisi’nin güneybatı ucunda bugünkü Gelemiş Köyü’nde yer alan Likya medeniyetinin en eski şehri. 2009 yılında UNESCO (Birleşmiş Milletler (BM) Bilim, Eğitim ve Kültür Teşkilatı) Dünya Mirası Listesi’ne girmesi için başvuruda bulunulan Likya Uygarlığı Antik Kentleri içindeki Patara, 1988 yılından beri sürdürülen arkeolojik kazılarla günümüze kazandırıldı.
Arkeolojik ve tarihsel değerlerinin yanında Akdeniz kaplumbağaları Caretta-Carettaların milyonlarca yıldır yumurtalarını bırakıp yavruladıkları ender sahillerden biri olan Patara’nın tarihi Milattan Önce 13’üncü yüzyıla kadar iniyor.
Ulu bir zeytin ağacının altında şifa otları topluyor
Antik kent, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın korumasında günümüze kadar gelirken isimsiz koruyucuları civarda yaşayan köylüler. Kentin çevresinde yaşayan Anadolu yörükleri, yılın her günü 24 saat bölgede kalarak antik kentin adeta gönüllü koruyucuları. Ulu bir zeytin ağacının altında şifa otları toplarken karşımıza çıkan 54 yaşındaki Necla Engeç, hem antik kentin tarihsel zenginliğini hem Anadolu’nun geleneklerini hatırlatıyor.
“Gönüllü Patara koruyucularıyız”
Patara’ya 20 km mesafedeki bir köyden gelin geldiğini belirten Necla Engeç, “Eşim Pataralı. Bende bu toprakların bu geleneklerin insanıyım. İki oğlum ve 5 aylık Arslan isimli torunum var. Çocuklarım da sıkı sıkıya buralara bağlı. Anadolu’nun kadim geleneklerini sürdürmeye çalışan bir Anadolu kadınıyım. Patara’yı korumak bizim içimizden geliyor.
Çünkü bizi var eden topraklar bize yurt olmuş. Parayla ölçülmeyecek kadar bağlıyız bu topraklara. Gönüllü, ücret almayan köy korucularıyız bizler. Hayvanlarımızı otlatırken, zeytin toplarken bile gözetleriz kentimizi.” dedi.
Gurur duyun ve ziyaret edin Patara’yı
Necla Engeç, “Patara ülkemizin hem gelir hem kültür kaynağı. Dünyanın her yerinden gelen insanları gördükçe nasıl büyük bir mirasa sahip olduğumuzu bir kez daha anlıyoruz. Noel babadan, roma zafer takına kadar çok değer barındırıyor. Ülkemizin ve Patara’nın değerini bilmeliyiz. Yabancılar çok ilgi gösteriyor ve ziyaret ediyor. En az onlar kadar ilgili olursak buranın değeri artar” diye konuştu.
Hitit metinlerinde Patar olarak geçen kentte, Orta Tunç Çağı ve Demir Çağı eserleri kadar taş balta da bulunmuştu. Xanthos Vadisi’nde denize açılabilecek tek yer olması nedeniyle tarih boyunca önemli kent olma özelliğini her çağda koruyan Patara, M.Ö. 3’üncü yüzyılda Ptolemaios egemenliğine girmesiyle Likya’nın önder kenti olmuştu. Apollon’un önemli kehanet merkezi olan kent, Anadolu’dan Roma’ya nakledilen tahılların depolandığı limandı.
PATARALI NOEL BABA
Noel baba olarak bilinen Saint Nicholaos’ın Pataralı olduğu bilinirken, Roma’ya gitmek için Patara’dan gemiye bindiği de günümüze aktarılmıştır.
Hıristiyanlar için kutsal olan Patara, MS 325’teki İznik Konsülü’nde Likya’nın tek imza yetkilisi olan Piskopos Eudemos’un psikoposluk yaptığı kentti. Çok iyi korunan Roma Zafer Takı, Kurşunlu Tepe’ye yaslanan tiyatro, Vespasian Hamamı, Korinth Tapınağı, ana cadde, liman ve tahıl ambarı en gözde eserler.
PATARA DENİZ KAPLUMBAĞALARININ DA YAŞAM ALANI
Patara kumsallarının iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ve yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) yuvalanma alanı olduğunu belirten WWF-Türkiye Doğa Koruma Direktörü Dr. Sedat Kalem “Haziran-Ağustos ayları arasında yuvalama kumsallarına yumurtalarını bırakan ergin dişi bireyler, yaz boyunca kıyılarımıza yakın mesafelerde besleniyor. Ancak insan kaynaklı sorunlar, yuva yapmak için karaya çıkan dişi bireyleri ve yuvadan denize ulaşmaya çalışan yavruları hem denizde hem de karada tehdit ediyor. Yuvalama ve yavru çıkışı olduğu döneminde bu tehditlere karşı gerekli önlemlerin alınması ve sezon boyunca etkin izleme ve denetimlerin yapılması türün devamlılığı açısından çok önemli. Elle besleme tüm kıyılarda engellenmeli, özellikle yuvalama ve yavru çıkışı döneminde kumsala yakın yerlerde balıkçı ağı bırakılmamalı ve her türlü deniz taşıtı kıyı çizgisinden 1 mil uzakta seyretmelidir” dedi.
KAYNAK:
https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/gezilecekyer/patara
