“Üç farklı tipte uçağın başarıyla havalanması, Fujian’ın teknolojik kapasitesini gözler önüne serdi”
Çin devlet televizyonu CCTV’nin yayınladığı görüntülerde, yalnızca J-35 değil; 4,5 nesil J-15T savaş uçağı ve KJ-600 erken uyarı ve kontrol uçağı da Fujian’dan kalkış yaptı. Üç farklı tipte uçağın başarıyla havalanması, Fujian’ın teknolojik kapasitesini gözler önüne serdi.
CCTV, bu gelişmeyi Çin’in uçak gemisi programında bir “atılım”, donanma dönüşümünde ise kritik bir “kilometre taşı” olarak tanımladı.
SAHADA SADECE ABD VARDI, ARTIK ÇİN DE VAR
Bugüne dek EMALS teknolojisine sahip tek uçak gemisi, ABD Donanması’na ait USS Gerald R. Ford idi. Çin’in Fujian gemisiyle bu kulübe katılması, küresel deniz gücü dengelerini değiştirebilecek bir gelişme olarak yorumlanıyor.
SIRADA ENTEGRASYON VAR
Eski bir ABD Donanması kaptanı olan askeri analist Carl Schuster, bu testlerin başarıyla tamamlanmasının, Fujian’ın Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’na (PLAN) resmen katılmasına haftalar kalmış olabileceğini söyledi. Önümüzdeki aylarda gemi ek testlerden geçirilecek ve 2026 baharında hava ve roket kuvvetleriyle entegre operasyonlara hazır hale gelmesi bekleniyor.
FUJİAN’IN FARKI NE?
Fujian, Çin’in önceki uçak gemileri Shandong ve Liaoning’den farklı olarak ski-jump rampaları yerine elektromanyetik fırlatma sistemi kullanıyor. Bu sistem sayesinde uçaklar, daha ağır mühimmat ve yakıtla havalanabiliyor, bu da düşman hedeflerine daha uzak menzilden saldırı imkânı sağlıyor.
Analistlere göre bu yetenek, Çin’e “mavi su donanması” (blue-water navy) kabiliyeti kazandırarak küresel çapta daha geniş bir askeri etki alanı oluşturacak.
NÜKLEER OLMAYAN TEK EMALS GEMİSİ
Her ne kadar Fujian, teknolojik olarak USS Gerald R. Ford ile aynı seviyeye çıkmış olsa da, önemli bir fark var: Fujian, nükleer değil, konvansiyonel yakıtla çalışıyor. Bu, ABD uçak gemilerine göre denizde kalma süresi açısından bir dezavantaj anlamına geliyor. ABD’nin 10 adet Nimitz sınıfı gemisi ise hâlâ buharla çalışan mancınıklarla görev yapıyor.
ABD İLE ASKERÎ TEMAS DÖNEMİNDE GELDİ
Bu tarihi testin zamanlaması da dikkat çekici. Zira Çin, bu gelişmeyi, altı yılın ardından ilk kez Pekin’i ziyaret eden ABD Kongresi heyetinin görüşmeleri sürerken duyurdu. Görüşmeler, askeri iletişim de dahil olmak üzere, iki ülke arasında iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyordu.
ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Adam Smith, Çin ile olan askeri ilişkilerin “özellikle kaygı verici” olduğunu vurguladı. Smith, iki ülkenin askeri güçleri arasındaki yanlış anlaşmaların, tehlikeli sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti.
“Düzenli diyalog kurmazsak, yanlış hesaplamalar çatışmaya dönüşebilir,” diyen Smith, özellikle nükleer silahlar, yapay zekâ, drone’lar, siber saldırılar ve uzay teknolojileri gibi alanlarda şeffaf iletişim çağrısında bulundu.
ÜST DÜZEY DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Ziyaret, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleşen telefon görüşmesinin hemen ardından geldi. Trump, gelecek ay Güney Kore’deki APEC zirvesinde Şi ile görüşeceğini, ardından da Çin’i ziyaret etmeyi planladığını duyurdu. İki liderin karşılıklı ziyaretlerinin gündeme alınması, ilişkilerde yumuşama sinyali olarak yorumlanıyor.
