Küresel Strateji-Jeopolitika Haberleri

Dumlupınar Başkomutanlık Meydan Muharebesinde zafere erişen Mustafa Kemal, daha sonra Batı Cephesinin tüm birliklerine “Ordular İlk Hedefiniz Akdeniz’dir, ileri”, emrini verdi. Bu direktif Anadolu’nun, denizlerle buluşmasına yönelik bir jeopolitik direktif idi. Anadolu’nun Akdeniz ve okyanuslarla olan bağlarını koparan Sevr zincirine bir manifestoydu. Bu görkemli zaferi başlatan askeri direktif, Cumhuriyet Donanmasının kuruluşunun da ilk adımı oldu.

YOKTAN VAR EDİLEN CUMHURİYET DONANMASI
Cumhuriyet Donanması’nın stratejik çerçevesini dâhilere özgü öngörüsü ve entelektüel birikimiyle Mustafa Kemal Atatürk çizdi. Anadolu’da 10 asırdır var olan karasal odaklı devlet jeopolitiğini denize çevirerek gerek askeri alanda gerekse sosyal, kültürel ve ekonomik alanlarda denizi Türklerin hayatına sokmayı hedefledi. Onun Cumhuriyet Donanmasını oluşturma ve güçlendirme refleksinde, çekirdek bir donanmanın kurulması öncelik almıştır. TCG Hamidiye Kruvazörü ile 1924 yılında yaptığı Karadeniz gezisinde geminin jurnaline yazdığı aşağıdaki cümleler, Cumhuriyetin denizlere yönelişinin ayrılmaz parçası olan strateji ve kuvvet oluşturma süreçlerinin bina edileceği, teorik alt yapıyı oluşturuyordu. “Hudutlarının mühim ve büyük aksamı deniz olan Türk Devletinin Donanması da mühim ve büyük olmak gerektir. O zaman Türk Cumhuriyeti daha müsterih ve emin olacaktır. Mükemmel ve kadir bir Türk Donanmasına malik olmak gayedir.”

Sina Dağı eteklerinde kurulmuş, insanlık tarihinin tanığı ve anıtı olan St. Catherine Manastırı Kütüphanesi, aynı adı taşıyan manastırın içinde bulunuyor. “Yaşayan en eski kütüphane” unvanını da taşıyan yapı, Vatikan’dan sonra ikinci büyük el yazmaları koleksiyonuna sahip.

Küba Havana’da liman ziyaretinde bulunan Rus filosunda 3 yaşında nükleer takatli Kazan füze denizaltısı (SSGN) ile Sovyet donanmasını okyanuslara çıkaran Amiral Gorshkov’un adını taşıyan Firkateyn var. Her iki gemi çok sayıda karaya ve gemilere karşı kullanılan hipersonik füzelere sahip. Ayrıca bir açık deniz tankeri ve romorkör de gemilere destek veriyor. Gorshkov firkateyni 2019 Haziranında yine Havana’yı ziyaret etmişti. ancak o dönem Ukrayna Rusya Savaşı yoktu. Bu ziyaretin en önemli yanı Rusya’nın 2012 sonrası ilk kez nükleer takatli bir füze denizaltısını Atlantik okyanusu’na ABD’nin ön bahçesine göndermiş olmasıdır.

Ticaret ve sanayide yaptığı atılımla dikkat çeken Çin Halk Cumhuriyeti’nin Sichuan bölgesinden üst düzey bir heyet, eyaletin Türkiye ile ekonomik ve ticari bağlarını güçlendirmek amacıyla İstanbul’da konferans düzenledi. Türkiye Ekonomik ve Ticari Değişim Konferansı, aralarında iş dünyası liderleri ve hükümet yetkililerinin de bulunduğu 100’ün üzerinde seçkin Türk ve Çinli konuğu ağırladı.

Çok araştırılmayan Mustafa Kemal Atatürk’ün denizcilik anlayışı, Gazeteci Gökhan Karakaş ve Deniz Tarihçi Ali Bozoğlu tarafından kaleme alındı. Atatürk’ün 1918-1938 yılları arasında bindiği 34 gemiyi bilgi, belge ve görselleriyle biraraya getiren Karakaş ve Bozoğlu’nun kitabı Atatürk’ün Gemileri Pankuş yayınlarından çıktı. 4 yıl süren bir araştırmanın sonucu olan Atatürk’ün Gemileri’nde cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün denize bakışı ve halkı denizle buluşturmak için çabası da vurgulanıyor. Atatürk’ün denizle ilgili günümüze ulaşan ilk anısının 13 Kasım 1918 günü Kartal istimbotta yaşandığı öğrenildi. Ulusu kurtarmak için 16 Mayıs 1919 günü Bandırma vapuruyla çıktığı deniz yolculuğu, 8 yıl 1 ay 19 gün sonra İstanbul’a dönerken yine neden deniz yolunu seçtiği, Türkiye Cumhuriyeti’nin modern yüzünü gösteren dünyanın ilk halkla ilişkiler vapuru S/S Karadeniz ve Eyfel kulesinde okunan ezan, Türk sivil denizciliğinin sembolü olan çift çipalı yastıklar, 23 Nisan’larda paylaşılan salıncak fotoğrafı, çocuk heyecanıyla beklediği ancak 55 gün binebildiği Beyaz Kuğu Savarona, Antalya-Alanya- İtalya sloganı atan İtalyan Benito Mussoli’ye meydan okuma, İngiltere Kralı VIII. Edward’ın beyaz ceketini baca dumanıyla kirleten yat, Vahdettin’i yurt dışına kaçıran İngiliz gemisinin 16 yıl sonra geri gelişi, Atatürk’ün ölüm tehlikesi geçirdiği polis teknesi, Cumhurbaşkanı Atatürk’ün Yunanlılar tarafından Nobel Barış Ödülü Adayı gösterilmesi gibi ilginç detaylar kitapta yer alıyor.

Tokyo Elektrik Enerji Şirketi (TEPCO), 17 Mayıs-14 Haziran günlerinde Fukuşima Dai-içi Nükleer Santrali’ndeki atık suyu altıncı kez okyanusa boşaltmaya başlayacağını açıklayınca Çin Dışişleri Bakanlığı tepki gösterdi. Yaklaşık 78 bin tonluk radyoaktif atık suyun okyanusa boşaltılmasına itiraz eden Çin Dışişleri Bakanlığı, Japon hükümetinin radyoaktif atık suyun denize boşaltılmasının yol açacağı geri döndürülemez sonuçları önlemesini istediklerini açıkladı.

2001 yılında Rusya Federasyonu ile Çin arasında imzalanan Dostluk Anlaşması, iki ülke arasındaki ilişkileri yeni bir boyuta taşıdı. Sovyet lideri Kruşçev dönemindeki gerginlikler çoktan geride bırakıldığı gibi, o dönemden itibaren gündemde olan sınır anlaşmazlığı çözüldü ve taraflar çok yönlü işbirliği geliştirmeye başladılar. Dört bin kilometreden daha uzun bir sınıra sahip bu iki ülke, birçok açıdan birbirlerini tamamlar özelliklere sahip. Dünyada en büyük topraklara sahip Rusya Federasyonu askerî açıdan büyük bir güç teşkil ederken, dünyada en büyük nüfusa sahip Çin, ekonomi alanında liderlik konumunda bulunuyor. BM Güvenlik Konseyi’nin daimî üyesi Rusya ile Çin’in ABD gibi ortak düşmanlarının olması ise aralarındaki işbirliğinin yanı sıra, uluslararası arenada da birlikte hareket etmelerini sağlıyor. Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping, Beijing’de Çin’e resmi ziyaret gerçekleştiren Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’le bir ön görüşme yaptı. Xi, görüşmede yeniden devlet başkanlığına seçilip 5. görev süresini başlatan Putin’i tebrik ederek Putin’in öncülüğünde Rusya’nın ulusal kalkınma ve inşasında mutlaka yeni ve daha büyük başarıların kazanılacağına inandıklarını söyledi.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) Güney Harekât Alanı Komutanlığı Sözcüsü Tian Junli, ABD Deniz Kuvvetleri’ne ait USS Halsey DDG-97 isimli güdümlü füze destroyerinin, bugün Çin hükümetinden izin almadan Xisha adaları açıklarına giriş yapmasına tepki gösterdi.

Çin’in en yeni, en büyük ve en gelişmiş uçak gemisi Fujian, ilk deniz denemeleri için bugün Shanghai’den yola çıkarak dünyanın en büyük deniz filosuna katılma yolunda büyük bir adım attı. South China Morning Post gazetesinin haberine göre, Şanghay Deniz Güvenliği İdaresi, Fucien’in tutulduğu Ciangnan Tersanesi’nin yakınında, Yangzı Nehri’nin Doğu Çin Denizi’ne döküldüğü bölgede “askeri faaliyet” uyarısı yayımladı.

İki kıta arasında 18 deniz mili boyunca uzanan dünyanın en işlek su yolu, 13 Mart 1994 gecesi alevlere teslim olmuştu. Yaklaşık 100 bin ton ham petrolü taşıyan 276 metre boyundaki Nassia tankeriyle kuru yük gemisi Shipbroker’in iki kavak arasında çatışmasıyla turkuaz mavisi Boğaziçi, siyah bir nehre dönmüştü. 31 kişinin hayatını kaybettiği, yakın coğrafyadaki milyonlarca insanı korkutan, deniz ekosistemine büyük zarar veren kazanın ardından başlayan çalışmalarda görev alan Kaptan Ömer Asmalı, yaşadıklarını kitap haline getirdi. “İstanbul’da Alev Kapanı- Nassia Yangını’nın 30 Yıl Sonra Hatırlattıkları” isimli kitap, dönemin gerçekleriyle çıkartılan dersleri aynı anda gözler önüne sererken, İstanbul’un atlattığı tehlikenin büyüklüğü hakkında da bilgi veriyor. Meke Denizcilik, Kuzey Sigorta ve Türkiye Denizcilik Vakfı desteğiyle çıkartılan 96 sayfalık kitap ilgilenenlere ücretsiz veriliyor. Kaptan Ömer Asmalı, “Bu olayı tarihi sorumluluğumuz çerçevesinde hatırlatarak, genç kuşakların geçmişte yaşananlar hakkında gikir sahibi olmasını istedim” dedi. Kitapta 1923 tarihli Montrö sözleşmesinden günümüze uzanan süreçte İstanbul Boğazı’nda meydana gelen kazaların genel dökümü yapılırken, ilk kez yayınlanacak belge ve görsellerle olayın ürkütücü boyutu gözler önüne seriliyor.