Yaşam Hakkı Haberleri

İzmir ve Manisa sınırları arasındaki Gediz Deltası’ndaki flamingolar baharla birlikte yumurtalarından çıktı. Flamingoların dünyada yaşadığı en önemli sulak alanlardan Gediz Deltası’nın birkaç haftaya kadar yavru flamingo kreşine dönüşeceğini belirten Doğa Derneği, yavruların sayılmasıyla elde edilecek verilerin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne girmesine bile faydası olacağını belirtti. Sempatik kuşları herkesin gözlemleyebilmesi için 24 saat yayın yapan kameralar delta etrafına yerleştirildi. Haziran başında kreşe katılan yavru flamingolar, Eylül ayından sonra uçmaya başlayacak.

Sucul dünyamızda balıkçılığın gerçek tanımlanması onun “sürdürülemez” bir balıkçılık olduğudur. Okyanuslardan, denizlerden hamsi, ringa, sardalye gibi küçük pelajik balıkları avlayıp 3 kilogramlık balık karşılığında akvakültür sektöründe 1 kilogramlık balık yetiştirmeye soyunmanın anlamı hiç şüphesiz ki sürdürülebilir balıkçılık olarak tanımlanamaz. Çok değil 40-50 yıl öncesinde okyanuslarda, denizlerde genç ve anaç her türden balık boldu. Ne yazık ki günümüzde avcılık açısından gelinen nokta dramatiktir. Bunun en büyük nedeni ülkemiz de dâhil olmak üzere dünyamızın tüm ülkelerinde denizlerin “sınırsız” bir faaliyet alanı olarak görülmesidir.

Yakalandığı koronavirüs ile bir süre mücadele etmesine rağmen henüz 47 yaşında yaşamını yitiren gemi mühendisi Fatih Dönmez, sevenleri ve mesai arkadaşları tarafından unutulmuyor. İdealist ve dürüstçe sürdürdüğü meslek hayatı boyunca elektrikli römorkörden savaş gemisine kadar pek çok tasarıma imza atana Fatih Dönmez, yakın tarihimizin unutulmazları arasına girdi. NAVTEK Deniz Teknolojisi A.Ş Genel Müdürü Ferhat Acuner, can dostu Fatih’in isminin yaşatılması için ellerinden geleni yapacaklarını belirtirken duygu yüküyle yazdığı satırları paylaştı.

Bugün ‘Dünya Astım Günü’ Hava kirliliğinin astıma yakalanma riskini artırdığını biliyor muydunuz? Astım hastalarının sağlık durumunu...

Coğrafik olarak ülkemiz farklı özelliklere sahip denizlerle çevrili olmasına karşın, deniz hayatı, deniz insanlarının günlük yaşamı, balıkçılık faaliyetleri, balıkçılığın sosyal ve kültürel özelliklerinin edebi yazın açısından yeterince işlendiği söylenemez. Bu durumu şüphesiz Türk toplumun sosyolojik olarak tarihsel kökenlerinde aramak daha gerçekçi bir yaklaşım olacaktır. Zira Türkler Anadolu topraklarına göçmeden önceki tarihsel süreçlerde denizle ilişkileri olmamıştır. Anadolu topraklarını yurt edindikten sonraki süreçte ise deniz; kıta coğrafyalarında genişlemek için bir savaş aracı ve alanı olarak yer almıştır. Bu olgu Türk edebiyatına da yansımıştır. Cumhuriyet öncesi ve sonrasında edebi yazın alanında deniz ve balıkçıların hayatı daha çok şiire yansımasına karşın, hikâye ve roman alanında çok fazla eser ortaya konulamamıştır. Bu çalışmada deniz insanlarını, denizin zor koşullarını, balıkçıların amansız mücadelesini ve birbiri ile olan yakın ilişkilerini roman ve hikâyelerinde ele alan Türk edebiyatının önemli yazarlarının bu bağlamdaki başlıca eserleri incelenmiştir. Bu alanda en çok eser veren edebiyatçılar Cevat Şakir Kabağaçlı, Sait Faik Abasıyanık olmuştur. Rıfat Ilgaz, Yaman Koray, Tarık Dursun K. ve Yaşar Kemal gibi yazarlarda bu konularda önemli eserler vermişlerdir. Bununla birlikte Cumhuriyet dönemi boyunca üretilen hikâye ve romanların ana temaları gözden geçirildiğinde Türk toplumunda sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik olarak balık ve balıkçılığın hak ettiği ölçüde edebi eserlere yansıdığı söylenemez.

DOÇ. DR. MUSTAFA ZENGİN

Ey Koca Deryaların Mavi Boncuğu…
Anadolu’nun kadim gelenekleriyle binyıllardır harmanlanarak geldiğin Ege’nin turkuvazı senin rengin olsun.
Sadece doğanın efendisi değil parçası olmayı öğretmedin bizlere,
Börtü böceği, yeşili maviyi, orfozu yunusu bütünleyen bir sevdayı aşıladın damarlarımıza.
Küheylan’ın arkasında bıraktığı dümen suyu
Ege’yi, Akdeniz’i, Adriyatik’i, İyon Denizi’ni hep özlediğimiz barış denizi yaparken,
Deniz kızları yoldaşın, rüzgarlar kardeşin, dalgalar kılavuzun olsun…

Denizcilik Sektörünün duayen isimlerinden olan, Navtek Deniz Teknolojisi A.Ş. Teknik Müdürü ve Gemi Mühendisi Fatih Dönmez (45) Covid-19 nedeniyle hayata veda etti. Denizcilik sektörünü yasa boğan bu kayıp sonrası bir açıklama yapan Navtek Deniz Teknolojisi A.Ş., “ Denizcilik sektörü olarak Türkiye’nin en kıymetli Gemi İnşa Mühendislerinden birini, Navtek ailesi olarak çok kıymetli kardeşimizi kaybettik” diyerek üzüntülerini dile getirdi.

Karadeniz’in geçmişi (30-40 yıl öncesi) her çeşit balığın bolca bulunduğu, av sıkıntısı çekilmediği bir dönemdi. Günümüze göre: gırgır boyları kısa, makine güçleri düşük, ağ boyları kısa, derinlikleri az ve balık bulucular (radar) siyah-beyaz bir teşkilata sahipti. Trol balıkçılığında da durum aynı şekildeydi; tekne boyları kısa, trol teşkilatları ilkel, makinalar güçsüz, radarlar siyah-beyaz. Küçük balıkçıların durumu da şu şekildeydi; tekne boyları on metrenin altında, denize bıraktıkları ağ sayısı sekiz-on adetle sınırlı, sürekli aynı bölgede avcılık yapıyorlardı.

Ordu Perşembe Kovanlı ve Okçulu Köyleri Su Ürünleri Kooperatif Başkanı Murat Yar

Balık sezonunun erken kapanmasına nedeni müsilaj yoğunluğu, Marmara Denizi’nin en büyük tehdidi oldu. Marmara’nın her yerinde yüzeyden görülebilen müsilaj, dalgıçların indikleri derinliklerde bile yoğun yapısıyla canlı yaşamına zarar veriyor. Prof. Dr. Yelda Aktan Turan, karasal ve sucul ekosistem bozulmasıyla artan çevre sorununun ekonomik kayıplara neden olabileceğini ve insansal etkilerin müsilajı arttırdığını söyledi. Prens Adaları etrafında dalış yapan Türk Balık Adamlar Spor Kulübü üyeleri ise derinliklerde bile yoğunlaşan maddelerin dalış turizmini olumsuz etkilediğini söyledi. Marmara Dalış Merkezi ise müsilaj kirliliğinin canlı yaşamını tehdit ettiğini gözlemledi.

Güncel Türkçe Sözlük’te “Atmak” için 33 tane, “Çöp” için 2 anlam varken, bu sözcüklerle birleşik kelimeler, fiiller, deyimler, atasözleri yaşamımızda. Her iki kelimede de Genç Türkçesiyle “Ezik” bir mana, ezikleyici bir durum var. İstenilmeyen bir şeyi kendi malımız olmaktan çıkardığımızda, bir yöne fırlattığımızda, değerini eksilttiğimizde, terk ettiğimizde çöp mü olur? Yararsız, pis veya zararlı olduğu için atılan ufak tefek şeylerin hepsi, gübür mü olur? Atıyor olmak, atmak, çöpe gitmek bu kadar basit midir? Kesinlikle hayır. Atmamalı ve çöpümüz nedir diye iyi bilmeliyiz.

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu