Okyanusların korunmasında farkındalığı artırmak ve eylemleri yönlendirmek için kar amacı gütmeden uğraş veren Oceanic Global, mavi için en önemli itici güçlerden biridir.Oceanic Global bireysel ve endüstriyel çözümlerle okyanusları korumak için davranış değişimi yaratma gereğine ve sorumlu tüketime odaklanarak eylemleri tetiklemektedir. Oceanic Global’in vurguladığı sayılara göre yüzde 70’i okyanus olan gezegenimizde okyanusların sadece yüzde 4’ü korunmaktadır. Her 60 saniyede bir kamyon dolusu plastik atık okyanusa giderken, 2050 yılına dek mercan resiflerinin yüzde 90’nının ölmesi bekleniyor. Durum vahim.
Okyanus protein tedarikçisidir. Okyanus ve kıyı biyoçeşitliliği 3 milyardan fazla insan için geçim kaynağıdır. Okyanus insan kökenli karbondioksit salımının yüzde 30’u için yutak alanı olarak küresel ısınma etki azaltıcısıdır. Okyanus güzeldir. Okyanus özgürlüktür. Toplu bir tanımlamayla okyanuslar yerküremizin mavi kanı ve canıdır.
Gezegenimizin iklimini dengeleyen, yaşam ve insan refahı için vaz geçilemez denizler alemi yapı, işlev ve faydalarında olan değişiklikler ve kayıplarla ciddi oranda bozuldu. Bu durum 2016’da yayınlanan Birleşmiş milletler (BM) “İlk Küresel Entegre Deniz Değerlendirmesi” ile sosyoekonomik boyutlar dahil deniz çevresi olarak ortaya konuldu. Halen ikinci değerlendirme çalışması, devletlerin incelemesi yürütülüyor.
BM Sürdürülebilir Kalkınma için Okyanus Bilimi On Yılı (2021-2030) başlayacak. Hedef okyanusların sağlığı ve sürdürülebilir kalkınması için ülkeleri ortak bir çerçevede paydaş kılmak. Yanısıra “BM Ekosistem Yenileme On Yılı” da başlayacak. İki hedef okyanus biyoçeşitliliği, ekosistemin onarılması ardından korunması için mühim. Bu hususları kamuoyunda bilinir kılmak da mühim. Bu nedenle okyanusun yaşamımızdaki rolünü kutlama, okyanusu sürdürülebilir kullanma ve koruma için yaygın eylemlerin yapılması hedefli Dünya Okyanus Günü önemli.
8 Haziran Dünya Okyanus Günü’nün önemi Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Özel Okyanus Elçisi Peter Thomson’un seslendirdiği video ile duyurularak “Bir Gezegen, Bir Okyanus: Okyanusları Korumak İçin Bilimi Harekete Geçirelim” başlığıyla maviyi koruma çağrısı yapıldı. Bu yıl BM, Dünya Okyanus Günü resmi kutlamasını Oceanic Global ile beraber yaptı. BM Merkezi’nde Sürdürülebilir Okyanus İçin İnovasyon başlıklı büyük bir sanal etkinlik yapılarak, yeni teknolojiler, yöntemler, fikirler ve ürünler tanıtılarak yenilikçi insanlara olan ihtiyaç vurgulandı. Bilim; teknoloji; derin deniz keşfi; mavi ekonomi-okyanus finansmanı; toplumun katılımı; gençlerin liderliği öne çıktı. Barış, insan hakları ve sürdürülebilirliği geliştirme için uğraş veren Japonya merkezli Peace Boat adlı sivil toplum kuruluşu 18 etkinlik ile Dünya Okyanus Günü şampiyon paydaşı oldu. Ülkemizin okyanus kıyısı yok. Olsun. Denizlerimiz okyanusların hep görüştüğü küçük kardeşleri. Ve de denizin, okyanusun sınırı yok. Mavi hepimizin. Türkiye’mizin, dünyamızın sağlığı için yerküremizin mavi kanı ve canını önce tedavi etmek, ardından korumak ve kollamak gerek. Şair Haydar Ergül’ün dediği gibi:
Mavi konuşalım, mavi yazalım
Mektuplar zarfa girer girmez mavi,
Söz mavi olsun ağızdan çıkar çıkmaz
PROF. DR. FİLİZ KARAOSMANOĞLU
