Türk Veteriner Hekimler Birliği Bilim Kurulu Koronavirüs (Kovid-19) salgınına ilişkin hazırladıkları raporu paylaştı. Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, virüsün hangi hayvan türünden geldiğinin halen bilinmediğini belirterek, 25 milyar dolarlık bütçesiyle dünya ticaretinde önemli yer tutan yaban hayvanı ticaretinin yasaklanması gerektiğini belirtti. Bu yasağın doğanın dengesi için zorunlu olduğunu belirten Eroğlu, “Kovid-19’un yayılmasının asıl sebebi insandan insana bulaşmadır. Evcil hayvanların Kovid-19 hastalığını yayabileceğine dair bir kanıt yok. Evcil hayvanlara dokunurken, bakımları yapılırken temel hijyen ve biyogüvenlik kurallarına uyulmalı. Hayvanlara yaklaşmadan, yemlerine, eşyalarına dokunmadan önce ve sonra eller yıkanmalı, yakın temastan kaçınılmalı. Bu kurallar sadece bu salgına özel değil, hayvanların ve insanların sağlığının korunması için her zaman uygulanmalı. Ama Kovid-19 hastası ya da tıbbi gözetim altındakilerin evcil hayvanlarla yakın temastan kaçınmalı” dedi.
Eroğlu, Kovid-19’un küresel bir sorun olduğunu vurgularken, doktorlar, veteriner hekimler ve çevre uzmanlarının ortak çalışmasıyla ‘Tek Sağlık’ uygulamasına geçilmesi gerektiğini bildirdi. Eroğlu, ” Tek Sağlık yaklaşımlarıyla sektörler ve disiplinler arasında birlikte çalışarak insan ve hayvanların hayatları kurtarılır, geçim kaynakları sağlanır ve küresel sağlık sistemlerimiz sürdürülebilir bir şekilde iyileştirilebilir” dedi.
Prof. Dr. Deniz Naim Ayaz ise çapraz bulaşmanın engellenmesi için açıkta satılan gıdalardan uzak durulması gerektiğini belirtti. Ayaz, “Halk duyarlı olmalı. Gıdalarda etkin pişirme önemli. Gıda işletmecileri, sık temas edilen yüzeylerde temizliğe dikkat etmeli. Hastalık semptomu gözlenen çalışanlara izin verilerek, onlar üretim sürecine dahil edilmemeli” dedi.
Hayvansal gıdalar iyi pişirilmeli
Eroğlu, Son yirmi yılda 2002’de SARS-CoV, 2012’de MERS-CoV ve 2019’da SARS-CoV-2 salgınının çıktığını, MERS’in tek hörgüçlü develerden insanlara, SARS’ın ise misk kedileri veya yarasadan insanlara geçtiği söyledi. COVİD 19’un yarasa koronavirusu ve SARS COV-2 ile yüzde 96 benzerlik gösterse hangi hayvandan bulaştığının belirlenemediğini söyledi. Genetik analizlerin devam ettiğini belirten Eroğlu, koronavirusların sadece bazı türleri hem insanlarda hem de hayvanlarda hastalık yaptığını ekledi. Eroğlu, “Dünya Hayvan Sağlık Örgütü, Hong Kong’ta, 26 Şubat’ta COVID-19 pozitif bir insanın evinde 17 yaşındaki bir köpekte SARS-COV-2 tespit etti. Uzmanlar bulaşmanın insandan köpeğe olduğunu yorumlandı. Köpek hiç klinik belirti göstermedi. Hastalığın yayılmasında köpeklerin rol oynadığına veya köpeklerin hastalığa yakalandıklarına dair kanıt yoktur. Virüsün bulaşma yolu insandan insanadır. SARS, MERS gibi koronavirus enfeksiyonları, Ebola, Marburg, Lassa Fever, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Kuduz, Zika virusü ve Batı Nil virusü gibi dünyada insan sağlığını çok ciddi şekilde etkileyen viral hastalıkların yaban hayatı veya hayvanla ilişkili olduğu görülmektedir. Şarbon, Tüberküloz gibi birçok bakteriyel ve birçok paraziter zoonotik hastalıklar insanları etkileyerek toplumda korku ve paniğe neden olmaktadır. Başta hayvansal gıdalar olmak üzere gıda işletmelerinde çalışanların el temizliği ve hijyenine dikkat etmeleri gerekmektedir. Koronavirusler pişirme sıcaklıklarına 70°dereceye duyarlıdır. Dolayısıyla hayvansal gıdaların iyice pişirildikten sonra tüketilmesi önerilir” dedi.
