Tuz ve Pul Kokan Elleriyle Balıkçılar… Türk edebiyatında balık ve balıkçılar… DOÇ. DR. MUSTAFA ZENGİN YAZDI
Coğrafik olarak ülkemiz farklı özelliklere sahip denizlerle çevrili olmasına karşın, deniz hayatı, deniz insanlarının günlük yaşamı, balıkçılık faaliyetleri, balıkçılığın sosyal ve kültürel özelliklerinin edebi yazın açısından yeterince işlendiği söylenemez. Bu durumu şüphesiz Türk toplumun sosyolojik olarak tarihsel kökenlerinde aramak daha gerçekçi bir yaklaşım olacaktır. Zira Türkler Anadolu topraklarına göçmeden önceki tarihsel süreçlerde denizle ilişkileri olmamıştır. Anadolu topraklarını yurt edindikten sonraki süreçte ise deniz; kıta coğrafyalarında genişlemek için bir savaş aracı ve alanı olarak yer almıştır. Bu olgu Türk edebiyatına da yansımıştır. Cumhuriyet öncesi ve sonrasında edebi yazın alanında deniz ve balıkçıların hayatı daha çok şiire yansımasına karşın, hikâye ve roman alanında çok fazla eser ortaya konulamamıştır. Bu çalışmada deniz insanlarını, denizin zor koşullarını, balıkçıların amansız mücadelesini ve birbiri ile olan yakın ilişkilerini roman ve hikâyelerinde ele alan Türk edebiyatının önemli yazarlarının bu bağlamdaki başlıca eserleri incelenmiştir. Bu alanda en çok eser veren edebiyatçılar Cevat Şakir Kabağaçlı, Sait Faik Abasıyanık olmuştur. Rıfat Ilgaz, Yaman Koray, Tarık Dursun K. ve Yaşar Kemal gibi yazarlarda bu konularda önemli eserler vermişlerdir. Bununla birlikte Cumhuriyet dönemi boyunca üretilen hikâye ve romanların ana temaları gözden geçirildiğinde Türk toplumunda sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik olarak balık ve balıkçılığın hak ettiği ölçüde edebi eserlere yansıdığı söylenemez.
DOÇ. DR. MUSTAFA ZENGİN





